Przepisy regionalne

Uchwała antysmogowa w województwie małopolskim: do kiedy stary kocioł

Zebraliśmy w jednym miejscu to, co w Małopolsce decyduje o wymianie źródła ciepła: terminy z uchwały sejmiku, wymagania dla kominków, adres funduszu przyjmującego wnioski oraz warunki lokalne w 32 miastach regionu.

Najważniejsze liczby

W województwie małopolskim obowiązuje uchwała antysmogowa: kotły bez klasy wypadły z użycia 1 maja 2024, kotły klasy 3 i 4 mogą pracować do końca 2026 roku. Po tych datach kocioł jest niezgodny z przepisami, nawet jeśli działa poprawnie. Wnioski z Czystego Powietrza przyjmuje elektronicznie fundusz w Krakowie.

Na czym polega specyfika regionu

Małopolska ma dwa równoległe reżimy. W Krakowie od 1 września 2019 nie wolno palić żadnym paliwem stałym, co Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził jako zgodne z prawem, a w reszcie województwa obowiązuje zwykły kalendarz klas kotłów z terminem końca 2026 dla klas 3 i 4. Do tego region jest najbardziej zróżnicowany klimatycznie w kraju: od Krakowa po Zakopane i Nowy Targ, gdzie sezon grzewczy jest o kilkadziesiąt dni dłuższy, a mróz trzyma dwa razy dłużej.

Terminy wymiany kotłów w Małopolsce

Pierwsza fala wymian objęła kotły pozaklasowe, których nie wolno używać od 1 maja 2024. Kotły klasy 3 i 4 mogą pracować do końca 2026 roku. Kotły klasy 5 nie mają wyznaczonego terminu i mogą pracować dalej.

Od 1 stycznia 2023 kominki muszą spełniać ekoprojekt albo mieć sprawność co najmniej 80 procent.

Kraków ma osobną uchwałę: od 1 września 2019 nie wolno tam palić żadnym paliwem stałym.

Uchwałę przyjmuje sejmik na podstawie art. 96 Prawa ochrony środowiska, a jej tekst wraz z nowelizacjami publikuje wojewódzki dziennik urzędowy. Terminy bywają przesuwane, więc przed zakupem urządzenia sprawdź wersję obowiązującą dzisiaj. Jak wygląda kontrola i które klasy kotłów wypadają w pierwszej kolejności, tłumaczymy w poradniku o uchwałach antysmogowych.

Ile czasu zostało do najbliższego terminu

Do najbliższego terminu, czyli do 1 stycznia 2027, zostało około 2 miesięcy. Licząc czas na audyt, wniosek, wybór wykonawcy i sam montaż, zapas jest mniejszy, niż się wydaje.

Przy planowaniu odejmij od tego czasu kilka tygodni na rozpatrzenie wniosku i kilka na dostawę urządzenia. Ten margines znika najszybciej.

Czyste Powietrze w województwie małopolskim: gdzie złożyć wniosek

Za program odpowiada tu fundusz wojewódzki w Krakowie i to on ocenia wnioski z całego regionu. Wniosek wypełniasz w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie albo przez gov.pl, a po pomoc idziesz do punktu konsultacyjnego w gminie, która ma porozumienie z funduszem.

Szczegóły programu opisujemy osobno: Czyste Powietrze dla budynków istniejących, Moje Ciepło dla nowych domów i ulga termomodernizacyjna jako odliczenie od dochodu.

Warunki lokalne w Małopolsce: rozpiętość wewnątrz regionu

Region nie jest jednorodny. W 32 miastach, dla których policzyliśmy dane, uzysk z fotowoltaiki rozciąga się od 979 do 1092 kWh z kilowata, a suma stopniodni od 2 401 do 4 274.

Czołowe miejsce pod względem uzysku z paneli zajmuje Miechów. Najdłużej grzeje się w Zakopane, najkrócej w Dąbrowa Tarnowska, a te 78 procent różnicy w stopniodniach widać potem co miesiąc na rachunku.

Jak ten region wypada w skali Polski

W skali kraju to 9. województwo pod względem uzysku z fotowoltaiki, ze średnią 1062 kWh z kilowata, oraz 1. pod względem długości sezonu grzewczego, ze średnią 2 718 stopniodni.

W skali kraju punktem odniesienia jest województwo opolskiego, gdzie słońca jest najwięcej, i województwo małopolskiego, gdzie zima trwa najdłużej. Dla domu 150 m2 po termomodernizacji wychodzi tu około 10 800 kWh ciepła rocznie, licząc ze stopniodni dla Miechowa.

Góry w tym regionie: co zmieniają

Część miejscowości leży wysoko: Nowy Targ i Limanowa i Krynica-Zdrój i Rabka-Zdrój i Zakopane przekracza 400 m n.p.m., a najwyższy punkt naszego zestawienia w tym regionie to 826 m. Wysokość przekłada się na dłuższy sezon, więcej godzin mrozu i większe obciążenie śniegiem konstrukcji pod panele.

Dla planowania oznacza to dwie różne strategie w jednym województwie. Na nizinach wystarczy typowy dobór urządzeń, wyżej potrzebny jest większy zapas mocy, mocniejsza konstrukcja pod moduły i realistyczne założenie, że w styczniu panele bywają pod śniegiem.

Miasta w województwie małopolskim

Każdy wiersz to osobne wyliczenie dla współrzędnych danego miasta. Kolumna z zapotrzebowaniem na ciepło zakłada dom 150 m2 po termomodernizacji, czyli 60 W na metr kwadratowy.

Dane lokalne dla miast województwa małopolskiego.
MiastokWh z 1 kWpProdukcja 5 kWpSezon grzewczyGodziny mrozuCiepło dla domu 150 m2Osobne wyliczenia
Miechów10925 460211 dni1 22410 800panele, pompa, klimatyzacja
Dąbrowa Tarnowska10895 445204 dni1 12410 300panele, pompa, klimatyzacja
Wolbrom10885 440218 dni1 33411 300panele, pompa, klimatyzacja
Nowy Targ10875 435245 dni2 02414 200panele, pompa, klimatyzacja
Kraków10855 425212 dni1 23310 700panele, pompa, klimatyzacja
Brzesko10825 410209 dni1 16710 500
Gorlice10815 405224 dni1 55112 200panele, pompa, klimatyzacja
Tarnów10815 405207 dni1 16510 500panele, pompa, klimatyzacja
Niepołomice10815 405208 dni1 15610 400panele, pompa, klimatyzacja
Bochnia10795 395212 dni1 21210 700panele, pompa, klimatyzacja
Oświęcim10785 390212 dni1 20810 700panele, pompa, klimatyzacja
Wieliczka10775 385217 dni1 32111 100panele, pompa, klimatyzacja
Krzeszowice10765 380214 dni1 24610 800panele, pompa, klimatyzacja
Brzeszcze10765 380214 dni1 25711 000panele, pompa, klimatyzacja
Skawina10755 375220 dni1 37711 400panele, pompa, klimatyzacja
Stary Sącz10725 360235 dni1 75713 000panele, pompa, klimatyzacja
Nowy Sącz10675 335224 dni1 51912 000panele, pompa, klimatyzacja
Wadowice10645 320227 dni1 50912 000panele, pompa, klimatyzacja
Libiąż10645 320211 dni1 17710 600
Chełmek10645 320209 dni1 14610 400
Chrzanów10635 315211 dni1 17710 600panele, pompa, klimatyzacja
Olkusz10605 300217 dni1 31911 200panele, pompa, klimatyzacja
Limanowa10585 290225 dni1 47311 900panele, pompa, klimatyzacja
Trzebinia10575 285213 dni1 22410 800panele, pompa, klimatyzacja
Kęty10525 260224 dni1 45311 800
Bukowno10455 225214 dni1 25911 000panele, pompa, klimatyzacja
Myślenice10445 220225 dni1 52512 000panele, pompa, klimatyzacja
Krynica-Zdrój10405 200237 dni1 82313 200panele, pompa, klimatyzacja
Rabka-Zdrój10275 135246 dni1 96914 000panele, pompa, klimatyzacja
Andrychów10145 070225 dni1 47611 900panele, pompa, klimatyzacja
Sucha Beskidzka9994 995242 dni1 79113 200panele, pompa, klimatyzacja
Zakopane9794 895305 dni3 22119 900panele, pompa, klimatyzacja

Wnioski o dotację dla wszystkich tych miejscowości przyjmuje jeden fundusz w Krakowie. Jego stronę znajdziesz w źródłach pod tekstem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy w Małopolsce obowiązuje uchwała antysmogowa?
Tak. Sejmik województwa małopolskiego przyjął uchwałę antysmogową, która wyznacza terminy wycofania kotłów według klasy emisji i stawia wymagania kominkom. Tekst z nowelizacjami publikuje wojewódzki dziennik urzędowy.
Do kiedy można używać kotła klasy 3 lub 4 w Małopolsce?
Do końca 2026 roku. Po tej dacie urządzenie jest niezgodne z uchwałą niezależnie od tego, czy działa poprawnie. Terminy bywają nowelizowane, więc sprawdź aktualny tekst uchwały przed zakupem nowego źródła ciepła.
Czy kopciuch w Małopolsce jest jeszcze legalny?
Nie. Kotły bez klasy emisji wypadły z legalnego użycia 1 maja 2024. Kontrola sprawdza tabliczkę znamionową i dokumentację urządzenia, a brak dokumentów działa na niekorzyść właściciela.
Gdzie złożyć wniosek o Czyste Powietrze w Małopolsce?
Wnioski przyjmuje Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie. Wypełnia się je w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie albo przez gov.pl, a gmina, która ma porozumienie z funduszem, prowadzi punkt konsultacyjny.
Ile prądu daje fotowoltaika w Małopolsce?
W miastach regionu wychodzi od 979 do 1092 kWh rocznie z 1 kWp przy optymalnym nachyleniu. Dane liczy PVGIS osobno dla współrzędnych każdego miasta, więc na stronie swojego miasta znajdziesz dokładniejszą wartość.
Które miasto w Małopolsce ma najdłuższą zimę?
Z naszych wyliczeń najwięcej stopniodni notuje Zakopane: 4 274 przy progu 15 stopni. Najłagodniejszą zimę ma Dąbrowa Tarnowska z wynikiem 2 401 stopniodni, a różnica sięga 78 procent.
Czy kominek podlega uchwale antysmogowej?
Od 1 stycznia 2023 kominki muszą spełniać ekoprojekt albo mieć sprawność co najmniej 80 procent. Kominek traktowany jest jako miejscowy ogrzewacz pomieszczeń, więc obowiązują go inne wymagania niż kocioł centralnego ogrzewania.

Źródła danych

  1. PVGIS, Photovoltaic Geographical Information System (Komisja Europejska, JRC) , uzysk z 1 kWp i optymalny kąt dla współrzędnych miejsca, baza PVGIS-SARAH3 (JRC), 2005-2023
  2. PVGIS, godzinowe serie ERA5 , temperatury, stopniodni i długość sezonu policzone z serii PVGIS seriescalc (ERA5), 2014-2023
  3. Uchwały antysmogowe w Polsce, Polski Alarm Smogowy , terminy wymiany kotłów dla województwa małopolskiego
  4. Czyste Powietrze, lista wojewódzkich funduszy , fundusz przyjmujący wnioski: Kraków

Poradniki, które rozwijają temat