Słownik pojęć: energia i dom

Autokonsumpcja

Autokonsumpcja energii z fotowoltaiki

Autokonsumpcja to część energii z paneli, którą zużywasz na bieżąco w domu, zamiast oddawać ją do sieci. Im jest wyższa, tym więcej realnie oszczędzasz.

Bypass (rekuperator)

Bypass rekuperatora (obejście wymiennika)

Bypass to obejście, które kieruje powietrze z pominięciem wymiennika ciepła rekuperatora. Latem pozwala wpuszczać do domu chłodne nocne powietrze bez podgrzewania go od powietrza usuwanego.

CO (centralne ogrzewanie)

Centralne ogrzewanie

CO, czyli centralne ogrzewanie, to instalacja, w której jedno źródło ciepła ogrzewa cały dom przez wodę krążącą do grzejników lub podłogówki. Skrót pojawia się na schematach i w projektach jako obieg CO.

COP

Coefficient of Performance

COP to chwilowy współczynnik efektywności pompy ciepła: ile kilowatogodzin ciepła oddaje z jednej kilowatogodziny prądu w danych warunkach. COP 4 oznacza 4 kWh ciepła z 1 kWh energii elektrycznej.

CWU

Ciepła woda użytkowa

CWU to ciepła woda użytkowa, czyli woda podgrzewana do mycia, kąpieli i zmywania. To osobny obieg niż ogrzewanie domu, choć często zasila go to samo źródło ciepła.

DGP

Dystrybucja gorącego powietrza (DGP)

DGP to system rozprowadzania gorącego powietrza z kominka do kilku pomieszczeń kanałami. Pozwala ogrzać nie tylko salon z kominkiem, ale i sąsiednie pokoje.

Ekoprojekt (Ecodesign)

Ekoprojekt (Ecodesign)

Ekoprojekt, znany też jako Ecodesign, to unijne wymogi dotyczące sprawności i emisji urządzeń grzewczych, w tym kominków i kotłów. Nowe urządzenia muszą je spełniać, żeby trafić na rynek.

EPS (styropian)

Polistyren spieniony (EPS)

EPS to popularny styropian, czyli polistyren spieniony, używany do ocieplania ścian, fundamentów i podłóg. Jego lambda wynosi zwykle od 0,031 do 0,045 W/(m K), zależnie od odmiany.

Falownik (inwerter)

Falownik fotowoltaiczny (inwerter)

Falownik, nazywany też inwerterem, zamienia prąd stały z paneli fotowoltaicznych na prąd zmienny używany w domowej instalacji i sieci. To serce i mózg całej instalacji PV.

GWC

Gruntowy wymiennik ciepła

GWC to gruntowy wymiennik ciepła, który wstępnie ogrzewa lub schładza powietrze wentylacyjne, wykorzystując stałą temperaturę gruntu. Współpracuje z rekuperacją, poprawiając jej pracę zimą i latem.

GWP

Global Warming Potential (potencjał tworzenia efektu cieplarnianego)

GWP to wskaźnik pokazujący, jak silnie dana substancja ociepla klimat w porównaniu z dwutlenkiem węgla. Im niższy GWP czynnika chłodniczego, tym mniejszy jego ślad przy ewentualnym wycieku.

Krzywa grzewcza

Krzywa grzewcza (charakterystyka pogodowa)

Krzywa grzewcza to ustawienie, które automatycznie dopasowuje temperaturę wody w instalacji do temperatury na zewnątrz. Im zimniej, tym cieplejsza woda w grzejnikach lub podłodze.

kWp

Kilowat mocy szczytowej (kilowatt-peak)

kWp to kilowat mocy szczytowej, czyli moc instalacji fotowoltaicznej w znormalizowanych warunkach testowych. To podstawowa jednostka, w której podaje się i wycenia wielkość instalacji PV.

Lambda (λ)

Współczynnik przewodzenia ciepła (lambda)

Lambda (λ) to współczynnik przewodzenia ciepła materiału, podawany w W/(m·K). Im niższa lambda, tym lepiej materiał izoluje, więc cieplejszą przegrodę uzyskasz z mniejszej grubości.

Legionella

Legionella (bakteria)

Legionella to bakteria, która może namnażać się w ciepłej wodzie użytkowej, zwłaszcza w letnim zasobniku. Zabezpiecza się przed nią, okresowo przegrzewając wodę do wysokiej temperatury.

Mikroinstalacja

Mikroinstalacja OZE

Mikroinstalacja to niewielka instalacja odnawialnego źródła energii, typowa dla domów jednorodzinnych, o mocy nieprzekraczającej ustawowego progu. Najczęściej jest to domowa fotowoltaika.

Moc umowna

Moc umowna

Moc umowna to maksymalna moc, jaką zamawiasz u operatora i którą deklarujesz w umowie na prąd. Wyznacza część opłat stałych i granicę bezpiecznego jednoczesnego poboru w domu.

Mostek termiczny

Mostek termiczny (liniowy i punktowy)

Mostek termiczny to miejsce w przegrodzie, przez które ciepło ucieka szybciej niż przez otoczenie. Powstaje tam, gdzie izolacja jest przerwana lub cieńsza, na przykład na balkonach i wokół okien.

MPPT

Maximum Power Point Tracking

MPPT to układ w falowniku, który stale szuka punktu pracy paneli o najwyższej mocy. Dzięki niemu instalacja oddaje maksimum energii, mimo zmiennego nasłonecznienia i temperatury.

Net-billing

Net-billing (rozliczenie wartościowe prosumenta)

Net-billing to obowiązujący model rozliczeń prosumenta, w którym nadwyżkę energii sprzedajesz do sieci po cenie rynkowej, a energię z sieci kupujesz po cenie taryfowej. Rozliczasz się wartościowo, w złotówkach, a nie w kilowatogodzinach.

OZC

Obliczeniowe zapotrzebowanie na ciepło

OZC to obliczeniowe zapotrzebowanie budynku na ciepło, czyli moc potrzebna do ogrzania domu w najzimniejszy projektowy dzień. Na jego podstawie dobiera się moc pompy ciepła lub kotła.

Paroizolacja

Paroizolacja (warstwa paroszczelna)

Paroizolacja to szczelna folia lub membrana układana po ciepłej, wewnętrznej stronie przegrody. Chroni izolację i konstrukcję przed wilgocią z powietrza w domu.

Płyty PIR

Płyty poliizocyjanurowe (PIR)

Płyty PIR to sztywna izolacja z pianki poliizocyjanurowej o bardzo dobrym współczynniku przewodzenia ciepła, zwykle od 0,022 do 0,024 W/(m K). Pozwala uzyskać cienką, a mimo to ciepłą warstwę.

Pompa ciepła powietrze-woda

Pompa ciepła powietrze-woda

Pompa ciepła powietrze-woda pobiera ciepło z powietrza zewnętrznego i przekazuje je do wodnej instalacji grzewczej oraz ciepłej wody. To najczęściej wybierane źródło ciepła w polskich domach.

Prosument

Prosument energii odnawialnej

Prosument to osoba, która sama wytwarza prąd, najczęściej z paneli fotowoltaicznych, i jednocześnie go zużywa. Nadwyżki oddaje do sieci i rozlicza w systemie net-billing.

R290 (propan)

Propan (R290)

R290 to propan wykorzystywany jako naturalny czynnik chłodniczy w pompach ciepła i klimatyzatorach. Ma bardzo niski wpływ na klimat, ale jest palny, dlatego wymaga odpowiedniego montażu.

R32

R32 (difluorometan)

R32 to syntetyczny czynnik chłodniczy powszechny w klimatyzatorach i pompach ciepła. Ma niższy potencjał cieplarniany niż starszy R410A, ale wyższy niż czynniki naturalne.

RCEm

Rynkowa miesięczna cena energii elektrycznej

RCEm to rynkowa miesięczna cena energii elektrycznej, publikowana przez PSE. Po niej wyceniana jest energia, którą prosument oddaje do sieci w rozliczeniu net-billing.

Rekuperacja

Wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła

Rekuperacja to wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła. Centrala usuwa zużyte powietrze, a jego ciepłem ogrzewa świeże powietrze nawiewane do domu, ograniczając straty na wentylacji.

SCOP

Seasonal Coefficient of Performance

SCOP to sezonowy współczynnik efektywności pompy ciepła w trybie grzania. Uśrednia jej pracę przez cały sezon grzewczy, więc lepiej niż chwilowy COP opisuje realne koszty ogrzewania.

SEER

Seasonal Energy Efficiency Ratio

SEER to sezonowy współczynnik efektywności klimatyzatora w trybie chłodzenia. Im wyższy, tym mniej prądu zużywa urządzenie na schłodzenie domu w ciągu całego sezonu.

Split

Klimatyzator typu split

Split to klimatyzator złożony z dwóch części: jednostki zewnętrznej i wewnętrznej, połączonych instalacją freonową. To najczęściej montowany typ klimatyzacji w domach i mieszkaniach.

Strefa klimatyczna

Strefa klimatyczna (PN-EN 12831)

Strefa klimatyczna to obszar o przyjętej najniższej temperaturze projektowej, według której liczy się ogrzewanie budynku. Norma PN-EN 12831 dzieli Polskę na pięć takich stref.

Taryfa G11

Taryfa G11 (jednostrefowa)

Taryfa G11 to najpopularniejsza taryfa dla gospodarstw domowych z jedną, stałą ceną prądu przez całą dobę. Bez podziału na strefy, więc rozliczenie jest proste i przewidywalne.

Taryfa G12

Taryfa G12 (dwustrefowa)

Taryfa G12 to rozliczenie prądu w dwóch strefach czasowych, z tańszą energią w nocy i droższą w dzień. Opłaca się, gdy dużą część zużycia da się przenieść na godziny nocne.

Temperatura projektowa

Zewnętrzna temperatura projektowa

Temperatura projektowa to najniższa zewnętrzna temperatura przyjmowana do obliczeń ogrzewania w danym miejscu. W Polsce zależy od strefy klimatycznej i wynosi od minus 16 do minus 24 stopni Celsjusza.

Test Blower Door

Test szczelności powietrznej (Blower Door)

Test Blower Door to badanie szczelności powietrznej budynku za pomocą wentylatora w drzwiach. Pokazuje, ile powietrza ucieka nieszczelnościami i gdzie są największe przecieki.

Wallbox

Wallbox (ścienna ładowarka samochodu elektrycznego)

Wallbox to ścienna ładowarka do samochodu elektrycznego montowana w domu lub garażu. Ładuje szybciej i bezpieczniej niż zwykłe gniazdko, a jej moc dobiera się do domowej instalacji.

Wskaźnik EP

Wskaźnik zapotrzebowania na nieodnawialną energię pierwotną

EP to wskaźnik rocznego zapotrzebowania budynku na nieodnawialną energię pierwotną, liczony w kWh na metr kwadratowy na rok. To jedno z kluczowych kryteriów Warunków Technicznych i świadectwa energetycznego.

Współczynnik U

Współczynnik przenikania ciepła (U)

Współczynnik U opisuje, ile ciepła ucieka przez metr kwadratowy przegrody przy różnicy temperatur jednego stopnia. Podaje się go w W/(m²·K), a im jest niższy, tym cieplejsza ściana, dach czy okno.

WT2021

Warunki Techniczne 2021

WT2021 to obowiązujący od 2021 roku zestaw wymagań Warunków Technicznych dla nowych budynków. Zaostrzył dopuszczalne straty ciepła przez przegrody i wprowadził limit zużycia energii pierwotnej.

XPS

Polistyren ekstrudowany (XPS)

XPS to polistyren ekstrudowany, twardy i niemal nienasiąkliwy materiał izolacyjny. Sprawdza się tam, gdzie styropian EPS zawodzi przez wilgoć, a jego lambda wynosi zwykle od 0,029 do 0,038 W/(m K).