Punktem wyjścia jest zapotrzebowanie na chłód, a nie sama powierzchnia. Dla typowego pokoju przyjmuje się 80 do 100 W mocy chłodniczej na metr kwadratowy, czyli w uproszczeniu 1 kW na każde 10 m2 podłogi. W pomieszczeniach mocno nasłonecznionych, z dużymi oknami albo pod skosem dachu wartość rośnie do 120 do 150 W na metr. Prosty rachunek: sypialnia 15 m2 o standardowym nasłonecznieniu potrzebuje około 1,2 do 1,5 kW, a salon 30 m2 od 2,4 do 3,0 kW. Wskaźnik zakłada standardową wysokość pomieszczenia. Przy wysokich stropach albo antresoli chłodzisz większą kubaturę, więc bierz wartości z górnej granicy widełek. Cały tok obliczeń z przykładami rozpisałem w poradniku jak dobrać moc klimatyzatora. Jeśli wolisz gotowy wynik, metraż i nasłonecznienie wpiszesz w kalkulatorze doboru klimatyzacji.
Dwa pokoje o identycznej powierzchni potrafią mieć zupełnie różne zapotrzebowanie. Decydują o tym zyski ciepła, czyli to, ile energii wpada do środka i ile wydziela się w pomieszczeniu.
Gdy z tej listy pasują co najmniej dwa punkty, licz od razu z górnej granicy widełek. Sytuacja pod dachem jest na tyle specyficzna, że opisałem ją osobno w tekście klimatyzacja na poddasze.
Chłód nie przechodzi przez zamknięte drzwi. Jedna jednostka wisząca na ścianie obsługuje jedno pomieszczenie albo połączoną strefę otwartą, na przykład salon z aneksem. Na dwie sypialnie i salon potrzebujesz trzech jednostek wewnętrznych, a nie jednej mocniejszej. Mocniejszy klimatyzator w jednym pokoju nie schłodzi sąsiednich pomieszczeń zza ściany, po prostu będzie taktował. W dużej, otwartej przestrzeni w kształcie litery L pojedynczy nawiew z jednego punktu słabo dosięga zakamarków za węgłem. Wtedy lepiej rozdzielić moc na dwie mniejsze jednostki, bo rozkład temperatury jest równiejszy, a każda strefa dostaje własne sterowanie.
Gdy jednostek jest kilka, pojawia się wybór między osobnymi układami split a jednym multi split. Pojedynczy split to jedna jednostka wewnętrzna i jedna zewnętrzna. Multi split łączy od 2 do 5 jednostek wewnętrznych z jednym agregatem na zewnątrz.
| Kryterium | Osobne splity | Multi split |
|---|---|---|
| Agregaty na elewacji | Jeden na każdą jednostkę | Jeden dla wszystkich |
| Awaria zewnętrzna | Traci chłód jedno pomieszczenie | Stają wszystkie jednostki |
| Koszt przy 2 do 3 jednostkach | Zwykle taniej | Zwykle drożej |
| Miejsce na elewacji | Potrzeba więcej | Oszczędność miejsca |
Jeden agregat multi split porządkuje elewację i bywa jedynym wyjściem tam, gdzie wspólnota ogranicza liczbę urządzeń na ścianie. Ma słabszą stronę: usterka agregatu unieruchamia wszystkie pomieszczenia, a jednostki muszą pracować w tym samym trybie. Osobne splity kosztują przy dwóch, trzech pomieszczeniach zwykle mniej i są odporniejsze na awarię, płacisz za to większą liczbą jednostek zewnętrznych.
Zanim podpiszesz zamówienie, sprawdź kilka rzeczy.
Dwie pomyłki wracają najczęściej. Pierwsza to dobór wyłącznie po metrażu, bez spojrzenia na okna i kondygnację. Druga to kupowanie dużego zapasu mocy na wszelki wypadek. Przewymiarowana jednostka szybko zbija temperaturę i staje, po czym rusza znowu. To taktowanie skraca życie sprężarki i pogarsza osuszanie, bo wilgoć wykrapla się dopiero przy dłuższej pracy parownika. Efekt bywa zdradliwy: w pokoju jest chłodno, a mimo to parno i lepko. Do tego dochodzi wyższa cena i większy pobór prądu w szczycie. Zapas mocy ma sens, ale mały, jedna wielkość handlowa w górę zupełnie wystarczy.
Dobrze dobrana moc pracuje w parze z wysoką sprawnością. Urządzenie nie przegrzewa się, chodzi spokojniej i dłużej wytrzymuje. Przy całym domu albo kilku strefach poproś instalatora o bilans cieplny wykonany na miejscu, bo to on rozstrzyga trudne przypadki dużych przeszkleń i wysokich stropów. Na etapie budowy instalację warto przewidzieć jeszcze przed tynkami, żeby ukryć przewody w ścianach i wygodnie rozmieścić jednostki. Wcześniejsze planowanie pozwala też dyskretnie poprowadzić skropliny do kanalizacji, a nie na fasadę domu.
Salon z aneksem kuchennym to jedno z trudniejszych pomieszczeń do chłodzenia. Kuchnia dokłada ciepła, przeszklenia dogrzewają wnętrze, a przestrzeń bywa otwarta na piętro. Pokażę, jak dobrać moc i gdzie umieścić jednostkę.
Klasa energetyczna klimatyzatora to nie ozdobna naklejka, tylko realna informacja o rachunku za prąd. Wyjaśnię, jak czytać etykietę, co oznaczają SEER i SCOP oraz kiedy dopłata za wyższą klasę się zwraca.
Chłodzenie parterowego domu różni się od chłodzenia domu z piętrem. Ciepłe powietrze unosi się do góry, więc piętro bywa cieplejsze i trudniejsze do opanowania. Pokażę, jak rozłożyć jednostki i wybrać między multi-splitem a osobnymi splitami.
SEER mówi, ile kosztuje chłodzenie, SCOP, ile kosztuje grzanie klimatyzatorem. Rozszyfrujmy etykietę energetyczną i policzmy, co różnica klas oznacza w złotówkach na rachunku.
Poddasze to najtrudniejsze pomieszczenie do schłodzenia w całym domu. Pokażę, dlaczego moc dobiera się tu inaczej niż piętro niżej, jaką jednostkę wybrać na skosy i od czego zacząć, zanim kupisz klimatyzator.
W bloku o klimatyzacji decyduje nie tylko portfel, ale i wspólnota lub spółdzielnia. Wyjaśnię, kiedy potrzebujesz zgody, co zrobić po odmowie i jak dobrać urządzenie do mieszkania.
Nawet jeśli klimatyzacja ma poczekać kilka lat, trasy chłodnicze najlepiej ukryć w ścianach przed tynkami. Pokażę, co zaplanować na budowie, ile to zmienia i czemu rekuperacja tego nie zastąpi.
Za słaby klimatyzator nie schłodzi pokoju w upał, a za mocny będzie się włączał i wyłączał, gorzej osuszając powietrze. Pokażę prosty sposób doboru: wskaźnik watów na metr, przeliczenie BTU i trzy policzone przykłady.
W typowym pokoju przyjmuje się 80 do 100 W mocy chłodniczej na 1 m2, czyli około 1 kW na każde 10 m2. Przy dużych przeszkleniach albo pod skosem dachu licz 120 do 150 W na metr.
Przez zamknięte drzwi chłód nie przechodzi, więc jedna jednostka obsługuje jedno pomieszczenie lub połączoną strefę otwartą. Na osobne pokoje potrzebujesz osobnych jednostek wewnętrznych.
Zwykle trzy, po jednej na pomieszczenie. Możesz je zasilić trzema osobnymi splitami albo jednym agregatem multi split, który obsłuży od 2 do 5 jednostek wewnętrznych naraz.
Przy dwóch, trzech pomieszczeniach osobne splity wychodzą zwykle taniej i są odporniejsze na awarię. Multi split ma jeden agregat na elewacji i oszczędza miejsce, ale usterka agregatu unieruchamia wszystkie jednostki.
Przewymiarowana jednostka szybko zbija temperaturę i się wyłącza, po czym rusza znowu. To taktowanie skraca życie sprężarki i słabo osusza powietrze, więc w pokoju jest chłodno, ale parno.
1 kW mocy chłodniczej to około 3412 BTU/h. Popularne 9000 BTU odpowiada mniej więcej 2,6 kW, 12000 BTU to około 3,5 kW, a 18000 BTU około 5,3 kW.
Sprawdź moc chłodniczą w kW zamiast samego BTU, porównaj współczynnik SEER (A++ około 6,5 do 7,5, A+++ od 8,5) i zaplanuj miejsce na agregat oraz odprowadzenie skroplin.