Ile prądu da instalacja w Gorlicach
Kilowat paneli daje tu 1081 kWh w roku, licząc według bazy PVGIS dla tego punktu i nachylenia 39 stopni. Od tej liczby zaczyna się każde wyliczenie wielkości instalacji.
| Moc instalacji | Rocznie | Czerwiec | Grudzień |
|---|---|---|---|
| 3 kWp | 3 243 kWh | 365 kWh | 115 kWh |
| 5 kWp | 5 405 kWh | 609 kWh | 191 kWh |
| 8 kWp | 8 648 kWh | 974 kWh | 306 kWh |
| 10 kWp | 10 810 kWh | 1 217 kWh | 382 kWh |
Typowa domowa instalacja 5 kWp wyprodukuje tu w roku około 5 405 kWh. W praktyce pokrywa to zużycie rodziny z pompą ciepła, ale już nie z ładowarką do auta.
Uzysk bierze się z nasłonecznienia, a to wynosi 1 346 kWh na metr kwadratowy rocznie przy optymalnym nachyleniu. Na prąd zamienia się z tego mniej więcej 80 procent. Różnicę tworzą przede wszystkim straty cieplne w modułach, falownik i okablowanie, więc jest to wielkość wpisana w technologię, nie usterka instalacji.
Produkcja miesiąc po miesiącu
| Miesiąc | Z 1 kWp | Instalacja 5 kWp |
|---|---|---|
| Styczeń | 43,5 kWh | 218 kWh |
| Luty | 57,5 kWh | 288 kWh |
| Marzec | 93,7 kWh | 469 kWh |
| Kwiecień | 112,2 kWh | 561 kWh |
| Maj | 119,7 kWh | 599 kWh |
| Czerwiec | 121,7 kWh | 609 kWh |
| Lipiec | 127,1 kWh | 636 kWh |
| Sierpień | 124,9 kWh | 625 kWh |
| Wrzesień | 105,1 kWh | 526 kWh |
| Październik | 85,5 kWh | 428 kWh |
| Listopad | 52,4 kWh | 262 kWh |
| Grudzień | 38,2 kWh | 191 kWh |
Różnica między szczytem a dołem sezonu jest 3-krotna: 121,7 kWh z kilowata w czerwcu i 38,2 kWh w grudniu. Zimowy miesiąc to tylko 3,5 procent rocznego uzysku.
Z tego wynika praktyczna zasada: instalacja nie pokryje zimowego zużycia w miesiącu, w którym ono powstaje. Latem sprzedajesz nadwyżkę po cenie rynkowej, zimą kupujesz brakującą energię po cenie sprzedawcy. Im więcej zużyjesz w chwili produkcji, tym mniej traci na rozliczeniu.
Dobór mocy: od rachunku, nie od dachu
Zacznij od liczby kilowatogodzin z faktury. Dla 4000 kWh rocznie wychodzi tu około 3,7 kWp, bo kilowat daje 1081 kWh. Dom zużywający 6000 kWh potrzebuje mniej więcej 5,6 kWp.
Rozliczenie premiuje zużycie na bieżąco, nie sam bilans w skali roku. W praktyce dom bez magazynu wykorzystuje u siebie mniej niż jedną trzecią produkcji. Przesunięcie prania i zmywania na godziny produkcji zwraca się szybciej niż kolejny moduł.
Przyszła pompa ciepła albo samochód elektryczny podnoszą zużycie na tyle, że trzeba je wliczyć od razu. Dom 150 m2 po termomodernizacji potrzebuje tu 12 200 kWh ciepła, co pompa zamienia na około 3 500 kWh prądu. W praktyce dokłada to do instalacji około 3,2 kWp.
Kąt, kierunek i zacienienie
Największy roczny uzysk daje tu kąt 39 stopni. Różnica między optimum a typowym dachem jest na tyle mała, że nie warto o nią walczyć. Konstrukcja podnosząca panele to koszt uzasadniony wyłącznie na płaskim podłożu.
Ważniejsze od samego kąta jest zacienienie. Cień na jednym module przenosi się na wszystkie połączone z nim w szereg. W takich warunkach warto policzyć wariant z optymalizatorami mocy.
Odchylenie od południa o 30 stopni kosztuje kilka procent rocznej produkcji. Dach wschód-zachód nie przekreśla więc instalacji. Krzywa dnia jest płaska, co przy autokonsumpcji bywa korzystniejsze niż ostry szczyt.
Ile kosztuje i kiedy się zwraca
Weźmy najczęstszy przypadek: 5 kWp za około 26 250 zł z montażem, 5 405 kWh rocznie w tutejszych warunkach. Na miejscu zużyjesz około 1 622 kWh, a 3 784 kWh sprzedasz w net-billingu. Obie pozycje razem to około 2 710 zł rocznie, co daje zwrot po 9,7 roku.
| Moc instalacji | Produkcja rocznie | Koszt z montażem | Oszczędność rocznie | Oszczędność w 10 lat |
|---|---|---|---|---|
| 3 kWp | 3 243 kWh | 15 750 zł | 1 620 zł | 16 200 zł |
| 5 kWp | 5 405 kWh | 26 250 zł | 2 710 zł | 27 100 zł |
| 8 kWp | 8 648 kWh | 42 000 zł | 4 330 zł | 43 300 zł |
| 10 kWp | 10 810 kWh | 52 500 zł | 5 420 zł | 54 200 zł |
Rachunek zakłada autokonsumpcję 30 procent, pełną cenę prądu 1,04 zł/kWh, wartość energii oddanej do sieci 0,27 zł/kWh i koszt instalacji 5 250 zł za kilowat mocy. Ten sam zestaw założeń ma kalkulator opłacalności, z jedną różnicą: tam wchodzi ogólne 1000 kWh z kilowata, a tutaj uzysk policzony dla tych współrzędnych.
Zwrot celowo nie zależy tu od wielkości instalacji, bo obie strony rachunku skalują się identycznie: instalacja dwa razy większa kosztuje dwa razy więcej i tyle samo razy więcej oszczędza. Na okres zwrotu działa więc nie moc, tylko autokonsumpcja. Kilowatogodzina zużyta w domu jest warta pełną cenę prądu, a oddana do sieci mniej więcej cztery razy mniej, więc podniesienie autokonsumpcji z 30 do 50 procent skraca zwrot do 7,4 roku. Tyle daje pompa ciepła, auto elektryczne albo przesunięcie prania i zmywania na godziny okołopołudniowe. Zapotrzebowanie pompy liczymy osobno na stronie o pompie ciepła w tym mieście.
Rachunek zmienia jeszcze ulga termomodernizacyjna, odliczana od dochodu w rocznym PIT. Realny odzysk zależy więc od stawki: przy 12 procentach koszt netto instalacji 5 kWp spada do około 23 100 zł, a przy 32 procentach do 17 850 zł. Okres zwrotu spada odpowiednio do 8,5 roku i 6,6 roku. Szczegóły rozliczenia są w tekście o uldze termomodernizacyjnej.
Kilku rzeczy ten rachunek celowo nie uwzględnia. Panele tracą około pół procenta mocy rocznie, falownik wymienia się zwykle po dziesięciu do piętnastu latach, a wartość energii oddanej do sieci zmienia się co miesiąc razem z RCEm. Wzrost taryf skraca ten okres, ponieważ oszczędność liczy się od bieżącej ceny prądu.
Formalności i dofinansowanie
Dla mocy do 50 kWp nie ma pozwolenia ani zgłoszenia budowlanego. Za zgłoszenie przyłączenia i nowy licznik nie płacisz. Na samą fotowoltaikę nie ma dziś osobnego programu: Mój Prąd zakończył się we wrześniu 2025 i nie będzie kontynuowany. Jedyna ścieżka dotacyjna dla paneli to Czyste Powietrze przy okazji wymiany źródła ciepła, z limitem 15 000 zł. Wnioski przyjmuje fundusz w Krakowie.
Niezależnie od dotacji możesz skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej. Rozliczenie idzie przez zeznanie roczne, nie przez wniosek. Tej samej faktury nie rozliczysz dwa razy, dlatego warto policzyć oba warianty naraz.
Warto zacząć od sprawdzenia, jakie przyłącze ma budynek. Granicą jest 3,68 kW mocy wyjściowej falownika, a nie moc modułów: przy większej mocy potrzebne są trzy fazy. Osobno policzyliśmy to w poradniku o produkcji instalacji fotowoltaicznej.