Skąd wziął się ten wymóg w programie
Program nie finansuje dziś dowolnej pompy ciepła. W tabeli kosztów kwalifikowanych z załącznika obowiązującego od 20 lipca 2026 roku pompa powietrze-woda ma jedną pozycję i nosi nazwę pompa ciepła powietrze/woda o podwyższonej klasie efektywności energetycznej. Zwykła pompa tej samej konstrukcji, ale z gorszą etykietą, w tej tabeli nie występuje.
Kierunek jest widoczny także dalej. W odpowiedziach na pytania o nabór od 20 lipca 2026 roku fundusz zapowiada, że od 2027 roku z kosztów kwalifikowanych wypada ogrzewanie elektryczne inne niż pompy ciepła. Pieniądze mają iść do urządzeń o najwyższej sprawności sezonowej, a nie do wszystkiego, co grzeje prądem.
Dla inwestora oznacza to jedną praktyczną zmianę. Wybór modelu przestał być wyłącznie rozmową o cenie i mocy, bo etykieta energetyczna decyduje o tym, czy w ogóle będzie dotacja. Zasady całego naboru rozbieram w tekście o zmianach w Czystym Powietrzu od lipca 2026.
Jak zdefiniowano podwyższoną klasę efektywności
Definicja jest krótka i twarda. Załącznik wymaga dla ogrzewania pomieszczeń klasy efektywności energetycznej minimum A++. Chodzi o klasę wyznaczaną przy temperaturze zasilania 55 stopni Celsjusza. Potwierdzeniem jest karta produktu i etykieta energetyczna.
Te same warunki dotyczą gruntowej pompy ciepła. Przy pompie powietrze-powietrze program pyta o klasę minimum A++ dla klimatu umiarkowanego, bo takie urządzenia mają inną etykietę i inne rozporządzenie.
Do tego dochodzi warunek instalacyjny, o którym łatwo zapomnieć przy zamawianiu montażu. Instalacja z pompą powietrze-woda o podwyższonej klasie musi być wyposażona w regulację pogodową umożliwiającą sterowanie krzywą grzewczą. Sam sterownik pokojowy tego wymogu nie zamyka, a co robi taka regulacja, tłumaczy tekst o tym, jak ustawić krzywą grzewczą.
Lista zielonych urządzeń i materiałów: jak sprawdzić model
Sprawdzenie zajmuje kilka minut i nie wymaga czytania kart katalogowych. Listę zielonych urządzeń i materiałów prowadzi Instytut Ochrony Środowiska, Państwowy Instytut Badawczy, a wyszukiwarka pozwala szukać po parametrach albo po identyfikatorze produktu.
Wpis ma konkretny skutek prawny w programie: potwierdza spełnienie wymogów technicznych, w tym klasy A++ przy 55 stopniach. Sam katalog jest przy tym opisany jako baza informacyjna, która nie stanowi rankingu, więc obecność na liście mówi o zgodności z wymogami, a nie o tym, że urządzenie jest najlepsze.
Na listę zgłasza urządzenie producent albo inny podmiot z jego upoważnieniem. Instalator ani sprzedawca nie zrobią tego za ciebie, a instytut uprzedza, że procesowanie nowych wniosków potrafi trwać dłużej niż 30 dni roboczych.
Data ma znaczenie. Urządzenie musi być wpisane na listę w dniu wystawienia faktury. Program przewiduje jeden wyjątek. Model zawieszony albo usunięty z listy przed fakturą końcową zostaje kwalifikowany, jeśli był wpisany w dniu faktury zaliczkowej. Do rozliczenia trzeba wtedy przedstawić fakturę końcową na to samo urządzenie.
Ile więcej pieniędzy daje takie urządzenie
Kwoty z załącznika obowiązującego od 20 lipca 2026 roku wyglądają tak, przy czym intensywność wsparcia to odpowiednio do 40, do 70 i do 100 procent kosztów kwalifikowanych.
| Źródło ciepła | Poziom podstawowy | Poziom podwyższony | Poziom najwyższy |
|---|---|---|---|
| Pompa powietrze-woda o podwyższonej klasie | 14 080 zł | 24 640 zł | 35 200 zł |
| Gruntowa pompa o podwyższonej klasie | 18 000 zł | 31 500 zł | 45 000 zł |
| Dolne źródło do pompy gruntowej | 8 000 zł | 14 000 zł | 20 000 zł |
| Pompa powietrze-powietrze | 4 480 zł | 7 840 zł | 11 200 zł |
Gruntówka z dolnym źródłem daje więc w najwyższym poziomie 65 000 zł, czyli prawie dwa razy tyle co pompa powietrze-woda. To nie jest premia za sam odwiert, tylko odbicie kosztów prac ziemnych.
Strona informacyjna programu pokazuje jeszcze obok siebie dwie pozycje dla pomp powietrze-woda: zwykłą za 12 600 zł i wersję o podwyższonej klasie za 14 080 zł. Przypis na tej stronie wyjaśnia, że zwykła pompa była kosztem kwalifikowanym tylko dla wniosków z pierwszych czterech miesięcy naboru. W załączniku obowiązującym od 20 lipca 2026 roku tej pozycji nie ma. Pompa bez A++ przy 55 stopniach nie dostanie więc dziś dotacji. Ile w sumie można dostać na wymianę źródła, liczę w tekście o tym, ile daje Czyste Powietrze na pompę ciepła.
Klasa energetyczna a klasa efektywności: częsta pomyłka
Najczęstszy błąd polega na czytaniu jednej litery z reklamy. Producenci chętnie pokazują klasę A+++, bo tak wypada urządzenie w trybie niskotemperaturowym, czyli przy zasilaniu 35 stopni. Program pyta o inną kolumnę tej samej karty produktu, o pracę przy 55 stopniach, gdzie ta sama pompa bywa o jedną albo dwie klasy niżej.
Druga pomyłka to mylenie klasy z sezonowym współczynnikiem. Klasa bierze się z wyliczonej sprawności sezonowej ogrzewania pomieszczeń, a SCOP z katalogu dotyczy punktu pracy, który producent sam wybiera. Do dotacji liczy się litera z etykiety dla właściwej temperatury, nie liczba z folderu.
Trzecia rzecz dotyczy zestawów. Etykieta zestawu z regulatorem i buforem potrafi wyglądać lepiej niż etykieta samego urządzenia. Program patrzy na kartę produktu pompy, więc lepsza etykieta zestawu niczego nie załatwia. Jak czytać takie oznaczenia, pokazuję przy okazji klas energetycznych sprzętu domowego.
Dokumenty, które musi mieć urządzenie
Zestaw jest krótki, ale każdy element bywa sprawdzany przy rozliczeniu.
- Karta produktu i etykieta energetyczna z klasą dla zasilania 55 stopni. To na nich stoi cała definicja podwyższonej klasy.
- Wpis na listę ZUM aktualny w dniu wystawienia faktury, z identyfikatorem produktu, który zgadza się z modelem z faktury.
- Faktura z datą i pełną nazwą modelu. Skrót handlowy zamiast oznaczenia katalogowego utrudnia wykazanie zgodności.
- Regulacja pogodowa w instalacji, wpisana w protokół montażu albo w opis prac, bo bez niej warunek z załącznika nie jest spełniony.
Komplet dokumentów do samego wniosku zbieram osobno, w tekście o tym, jakie dokumenty dołączyć do wniosku.
Co zrobić, gdy wybranego modelu nie ma na liście
Nie kupuj w nadziei, że wpis pojawi się przed rozliczeniem. Kwalifikuje się urządzenie wpisane w dniu wystawienia faktury, a fundusz nie ma podstaw, żeby przymknąć oko na brak wpisu.
Zacznij od pytania do producenta, czy zgłoszenie zostało złożone i na jakim jest etapie. Zgłasza wyłącznie producent albo podmiot z jego upoważnieniem, więc instalator może najwyżej przekazać pytanie dalej. Z uwagi na czas procesowania dłuższy niż 30 dni roboczych, model zapowiedziany na przyszły miesiąc bywa ryzykowny przy napiętym terminie realizacji.
Jeżeli producent milczy, zostaje wybór innego modelu z listy. Wyszukiwarka pozwala filtrować po parametrach, więc łatwo znaleźć urządzenie o zbliżonej mocy i sprawdzić je pod kątem doboru do budynku. Jak dobrać moc, żeby pompa nie taktowała zimą, opisuję w poradniku o doborze mocy pompy ciepła.
Na koniec jedna uwaga o terminach. Wpis, faktura i protokół muszą układać się w spójną historię, bo to one decydują o wypłacie. Ile masz czasu na całe przedsięwzięcie, zebrałem w tekście o terminach realizacji i rozliczenia.
