Dlaczego pompa ciepła stała się priorytetem
Program przeszedł poważną zmianę. Kotły gazowe wypadły z listy dofinansowanych źródeł ciepła, a dopłaty do kotłów węglowych zniknęły jeszcze wcześniej. Po okresie przejściowym, czyli od 2027 roku, Czyste Powietrze nie wesprze już ogrzewania elektrycznego innego niż pompy ciepła. W praktyce to pompa ciepła stała się głównym urządzeniem premiowanym w programie.
Ma to sens także dla Twojego budżetu. Pompa ciepła obniża koszt jednej kilowatogodziny ciepła, bo z jednej jednostki prądu robi kilka jednostek ciepła. Czy taka inwestycja się zwraca, rozkładam na czynniki w tekście o tym, czy pompa ciepła się opłaca. Dotacja wyraźnie skraca ten okres.
Jaka pompa ciepła kwalifikuje się do dotacji
Nie każde urządzenie dostanie wsparcie. Pompa liczy się tylko wtedy, gdy w dniu zakupu jej model figuruje na liście ZUM, czyli liście zielonych urządzeń i materiałów prowadzonej przez Instytut Ochrony Środowiska. Bez wpisu na tę listę pieniędzy na urządzenie nie dostaniesz, nawet jeśli sprzęt jest technicznie dobry. Model sprawdzisz sam w bazie lista-zum.ios.edu.pl, filtrując po producencie lub parametrach.
Do wpisu na listę producent musi przedstawić raport z badań z akredytowanego laboratorium. To zabezpieczenie przed deklarowanymi na papierze parametrami, które nie mają pokrycia w rzeczywistości. Dodatkowo instalacja powinna mieć regulację pogodową, czyli sterowanie krzywą grzewczą zależne od temperatury na zewnątrz.
Standard i podwyższona klasa efektywności
Dziś kwalifikuje się tylko pompa powietrze woda o podwyższonej klasie efektywności, czyli minimum A++ przy temperaturze zasilania 55 stopni. Wersja standardowa była kosztem kwalifikowanym tylko w pierwszych czterech miesiącach naboru z 2025 roku. Klasę wyznacza się z współczynnika SCOP, a badanie przy 55 stopniach jest trudniejsze niż praca z niskotemperaturową podłogówką. Chodzi o to, by pompa poradziła sobie także ze starszą instalacją grzejnikową.
Kwoty dofinansowania na pompę per poziom
Limit na samą pompę zależy od poziomu dochodowego i od klasy urządzenia. Poniższa tabela pokazuje maksymalne kwoty dla pompy powietrze woda po zmianach obowiązujących od 20 lipca 2026 (stan na wrzesień 2026).
| Poziom | Pompa standardowa | Pompa podwyższonej klasy (min. A++) |
|---|---|---|
| Podstawowy | nie kwalifikuje się | do 14 080 zł (40%) |
| Podwyższony | nie kwalifikuje się | do 24 640 zł (70%) |
| Najwyższy | nie kwalifikuje się | do 35 200 zł (100%) |
Pompa gruntowa jest droższa, więc i limity są wyższe. W wariancie o podwyższonej klasie sięgają do 18 000 zł w poziomie podstawowym, do 31 500 zł w podwyższonym i do 45 000 zł w najwyższym. Dolne źródło ciepła ma osobny limit: 8 000, 14 000 lub 20 000 zł. To kwoty na samo urządzenie z montażem, a nie na cały wniosek. Więcej o rodzajach urządzeń znajdziesz w dziale pompy ciepła.
Trzy poziomy i progi dochodowe
Poziom ustala Twój dochód, a od poziomu zależą i procent zwrotu, i limity powyżej. Poziom podstawowy patrzy na roczny dochód wnioskodawcy do 135 000 zł. Podwyższony liczy przeciętny miesięczny dochód na osobę: do 2250 zł w gospodarstwie wieloosobowym lub do 3150 zł w jednoosobowym. Najwyższy ma progi niższe, do 1300 zł na osobę w wieloosobowym i do 1800 zł w jednoosobowym.
Jednej kwoty maksymalnej na cały wniosek nie ma: dotacja to suma limitów z załącznika nr 2 i zależy od zapotrzebowania budynku na energię. W najkorzystniejszym wariancie przykład urzędowy sięga 170 100 zł. Jak prawidłowo ustalić dochód, tłumaczę w tekście o progach dochodowych w Czystym Powietrzu. Do którego poziomu się łapiesz, sprawdzisz w kalkulatorze Czystego Powietrza. Cały mechanizm opisuję w tekście o Czystym Powietrzu 2026.
Wymogi formalne i lista dokumentów
Formalności decydują o tym, czy pieniądze wpłyną. Kolejność ma znaczenie, bo część dokumentów powstaje przed pracami, a część po nich.
- Audyt energetyczny jest wymagany dla wszystkich poziomów. To koszt kwalifikowany: limit na audyt wynosi 480, 840 lub 1200 zł, a na świadectwo 160, 280 lub 400 zł, zależnie od poziomu.
- Świadectwo charakterystyki energetycznej dostarczasz po zakończeniu prac. Ma potwierdzić osiągnięcie deklarowanych parametrów. Brak świadectwa wstrzymuje wypłatę.
- Wpis na listę ZUM sprawdzasz przed zakupem pompy i zachowujesz dowód, że model był na liście w dniu transakcji.
- Trwałe odłączenie starego źródła ciepła potwierdza mistrz kominiarski lub osoba z uprawnieniami budowlanymi.
Przy poziomie podwyższonym i najwyższym możesz skorzystać z prefinansowania, czyli zaliczki do 35 procent dotacji wypłacanej przed pracami. Od 20 lipca 2026 termin na realizację prac objętych zaliczką wydłużono ze 120 do 180 dni. Skrócono też wymagany okres posiadania nieruchomości z trzech lat do jednego roku w określonych przypadkach.
Przykład: dom i pompa o podwyższonej klasie
Weźmy dom 130 metrów kwadratowych i pompę powietrze woda o podwyższonej klasie za 45 000 zł z montażem. W poziomie podstawowym program pokryje 40 procent kosztu urządzenia, ale nie więcej niż limit 14 080 zł. Realny wydatek z portfela to około 31 000 zł. W poziomie podwyższonym limit rośnie do 24 640 zł, więc dopłacisz mniej.
Do tego dochodzi ulga termomodernizacyjna liczona od kwoty pokrytej z własnej kieszeni. Po obu odliczeniach koszt bywa znacznie niższy niż cennik instalatora. Sugerowaną moc pompy pod konkretny dom oszacujesz w kalkulatorze doboru pompy ciepła, zanim podpiszesz umowę. Ceny pomp powietrze woda z montażem w domu 100 do 150 metrów kwadratowych mieszczą się najczęściej w widełkach 35 000 do 60 000 zł, a warianty podstawowe zaczynają się od około 25 000 zł (dane komercyjne, stan na 2026).
Najczęstsze błędy przy wniosku
- Zakładanie maksymalnej kwoty z góry. Przykład urzędowy 170 100 zł dotyczy najwyższego poziomu z gruntową pompą i ociepleniem budynku z EU powyżej 140, a nie samej wymiany pompy.
- Zakup pompy spoza listy ZUM. Nawet dobry sprzęt bez wpisu na listę w dniu zakupu nie dostanie dotacji.
- Pomylenie klasy efektywności. Dziś dotację dostaje tylko pompa powietrze woda o podwyższonej klasie. Sprawdź, czy model spełnia próg A++ przy 55 stopniach.
- Błąd w progu dochodowym. To najczęstsza przyczyna rozczarowania kwotą. Policz dochód dokładnie przed planowaniem budżetu.
- Brak świadectwa po pracach. Dokument dostarczasz na końcu, a jego brak blokuje wypłatę środków.
Czy wymiana grzejników zalicza się do termomodernizacji?
W uldze termomodernizacyjnej tak. Wykaz wydatków obejmuje materiały wchodzące w skład instalacji ogrzewczej oraz wymianę elementów istniejącej instalacji. Wykaz nie wymienia grzejnika z nazwy, ale obejmuje elementy instalacji ogrzewczej, więc grzejnik co do zasady się w nim mieści. Odliczysz go więc razem z pompą, jeśli dom jest jednorodzinny, a wydatek nie został pokryty dotacją.
W Czystym Powietrzu grzejniki mieszczą się w opisie pozycji „instalacja centralnego ogrzewania i ciepłej wody”, choć załącznik nie wymienia ich z nazwy. Ta pozycja przysługuje jednak tylko wtedy, gdy wymieniasz stary kocioł na paliwo stałe. Jeśli dom ma już źródło ciepła spełniające warunki programu, instalacji c.o. nie dofinansujesz. Limity są takie:
- instalacja c.o. i c.w.u.: do 8200 zł w poziomie podstawowym, do 14 350 zł w podwyższonym i do 20 500 zł w najwyższym,
- w tym prace towarzyszące, na przykład płukanie instalacji czy równoważenie hydrauliczne: do 820, 1435 albo 2050 zł.
Z pompą ciepła wymiana grzejników często ma sens. Większe grzejniki pozwalają obniżyć temperaturę zasilania, a pompa pracuje wtedy sprawniej.
Na co jeszcze dostaniesz pieniądze
Pompa ciepła to nie wszystko. W ramach jednego wniosku dofinansujesz również ocieplenie ścian i dachu, wymianę okien i drzwi oraz rekuperację. Fotowoltaiki program od 20 lipca 2026 nie finansuje. Od 20 lipca 2026 program podniósł część limitów jednostkowych o około 10 procent, przez co ocieplenie ścian wzrosło do 275 zł za metr kwadratowy, a stolarka okienna do 1320 zł za metr kwadratowy.
Łączenie prac ma sens także technicznie. Ocieplony dom potrzebuje mniejszej pompy, więc oszczędzasz dwa razy: na urządzeniu i na rachunku. Połączenie dotacji z odliczeniem opisuję w tekście o tym, ile można odzyskać z ulgi termomodernizacyjnej.
Kto decyduje i do kiedy trwa nabór
O przyznaniu i wysokości dotacji decyduje WFOŚiGW po weryfikacji wniosku i dokumentów. Nabór trwa w trybie ciągłym, umowy program zawiera do końca 2030 roku, a prace trwają do 24 miesięcy od wniosku, najpóźniej do 30 czerwca 2032. Limity per urządzenie określa załącznik nr 2 do programu i to jego wersję sprawdzaj przed zakupem, bo kwoty bywają aktualizowane. Jeśli budujesz nowy dom, porównaj też opcje w tekście Moje Ciepło czy Czyste Powietrze, bo nowego domu Czyste Powietrze nie obejmuje, a Moje Ciepło tak.
