Viessmann Vitocal 060-A, typ T0S-R290-250 l

Opis i wprowadzenie

Vitocal 060-A to pionowy podgrzewacz ciepłej wody z wbudowanym modułem pompy ciepła. Nie grzeje domu. Robi jedną rzecz: podgrzewa wodę użytkową, biorąc ciepło z powietrza w pomieszczeniu albo z powietrza zewnętrznego doprowadzonego kanałami.

Rodzina ma dwa typy. T0E-R290 ma fabrycznie zamontowaną grzałkę elektryczną i występuje w pojemnościach 178 oraz 254 litry. T0S-R290, czyli ten model, ma dodatkowo gładkorurowy wymiennik ciepła pod drugie źródło i występuje w jednej pojemności. Grzałka jest w nim wyposażeniem dodatkowym, a nie elementem dostawy.

Z pojemnością jest pewne zamieszanie i lepiej je opisać wprost. Prospekt producenta mówi o 251 litrach, wpis na liście zielonych urządzeń o 250 litrach, a tabela danych technicznych w instrukcji montażu podaje 246 litrów. Najniższa liczba jest najbardziej wiarygodna, bo wężownica zajmuje część objętości zbiornika. Nazwa handlowa zaokrągla ją do 250.

Zbiornik jest ze stali emaliowanej powłoką Ceraprotect, z anodą magnezową. Skraplacz pompy ciepła siedzi na zewnątrz zbiornika, więc czynnik chłodniczy nie styka się z wodą użytkową.

Najważniejsze cechy i korzyści

Dziesięć liczb opisuje to urządzenie wystarczająco dokładnie, by je z czymkolwiek porównać.

Warunki pomiaru są tu ważniejsze niż same liczby. Norma EN 16147 sprawdza urządzenie przy zadanym profilu poboru, czyli przy konkretnym dobowym rozkładzie rozbioru wody, i przy zadanej temperaturze powietrza. Producent podaje cztery komplety wyników: dla powietrza 2, 7, 14 i 20 stopni. COP spada z 3,07 przy siedmiu stopniach do 2,49 przy dwóch, a czas podgrzewu rośnie z 9 godzin 34 minut do 11 godzin 46 minut.

Druga sprawa to rozróżnienie akustyczne. Instrukcja podaje w tabeli dwie wartości: 59 dB(A) oraz 43 dB(A) przy współczynniku kierunkowości 2 i odległości 3 metrów. Nazwy wielkości są w niej zamienione miejscami, bo poziom ciśnienia akustycznego nie może być o 16 dB wyższy od poziomu mocy akustycznej tego samego źródła. Dokument danych technicznych poprzedniej generacji (Vitocal 060-A T0S-ze, 6152735 PL 4/2021) opisuje analogiczne wiersze poprawnie: 59 dB(A) to tam moc akustyczna, a 41 dB(A) ciśnienie akustyczne przy 3 metrach.

Funkcje i tryby pracy

Regulator przychodzi z ustawieniami fabrycznymi i jest gotowy do pracy od razu. Do wyboru są programy Eco, Auto, Boost oraz Urlop, a do tego program czasowy sterujący godzinami podgrzewu. W trybie Eco grzałka elektryczna wchodzi tylko w określonych warunkach, a nie za każdym razem.

Boost to szybki podgrzew z pomocą grzałki. W tym typie grzałkę trzeba dokupić, więc bez niej funkcja zostaje nieaktywna. Bez grzałki maksymalny pobór mocy wynosi 0,75 kW, z grzałką 2,25 kW, a sam moduł pompy ciepła pobiera 0,425 kW.

Autoryzowany instalator może zmienić profil obciążeń. Dla modeli 251 i 254 litry jest to zmiana z L na XL, co podnosi deklarowaną ilość ciepłej wody, ale też roczne zużycie prądu. Różnica jest spora: 800 kWh rocznie przy profilu L i 1196 kWh przy XL, licząc przy powietrzu 7 stopni.

Urządzenie pracuje w trzech układach powietrznych. Pierwszy to obieg wewnętrzny, czyli zasysanie i wyrzut powietrza w tym samym pomieszczeniu. Drugi to obieg wewnętrzny z wyprowadzeniem powietrza na zewnątrz, dopuszczalny wyłącznie w pomieszczeniach nieogrzewanych. Trzeci to praca na powietrzu zewnętrznym, z kanałami wlotu i wylotu. Maksymalny przepływ powietrza wynosi 331 m3/h w obiegu wewnętrznym i 375 m3/h przy powietrzu zewnętrznym.

Funkcja Connectivity Inside wpina urządzenie w platformę Viessmann One Base, czyli w aplikację ViCare dla użytkownika i ViGuide dla instalatora. Producent deklaruje też przygotowanie pod pracę z własnym prądem z fotowoltaiki.

Dla kogo i do jakich domów

Policzmy. Nasze kalkulatory przyjmują 745 kWh energii użytkowej rocznie na osobę dla ciepłej wody oraz pełny koszt 1,04 zł za kWh prądu z dystrybucją.

Różnica między pompą a grzałką wynosi 2089 zł rocznie przy warunkach letnich i 1854 zł przy zimowych. Dla porównania sam producent podaje roczne zużycie energii elektrycznej na 800 kWh przy profilu L, co przy naszej cenie prądu daje 832 zł. Ta liczba dotyczy jednak profilu z normy, a nie realnego domu.

Pomieszczenie musi spełnić trzy warunki. Kubatura co najmniej 20 m3 przy pracy na powietrzu z pomieszczenia, bo poniżej producent nie gwarantuje podanej mocy. Wysokość co najmniej 2000 mm według rysunku w instrukcji, przy czym prospekt podaje dla tej pojemności 206 cm w zależności od układu kanałów. Do tego odpływ kondensatu podłączony do kanalizacji przez syfon.

Teraz dotacja, bo tu jest pułapka. Pompa ciepła do ciepłej wody nie stanowi w programie Czyste Powietrze osobnego źródła ciepła. Załącznik nr 2, obowiązujący od 20 lipca 2026 roku, umieszcza ją w pozycji 8, czyli w koszcie o nazwie instalacja centralnego ogrzewania oraz instalacja ciepłej wody użytkowej. Kwoty w tej pozycji to 8 200 zł, 14 350 zł oraz 20 500 zł, zależnie od poziomu dofinansowania.

Warunki są dwa. Punkt 8 wymagań technicznych żąda dla pomp ciepła do ciepłej wody klasy efektywności energetycznej minimum A, a ten model ma A+. Punkt b tej samej pozycji wymaga wpisu na listę zielonych urządzeń i materiałów, a Vitocal 060-A T0S-R290 250l figuruje na niej pod numerem PU-500370. Pozycja 8a pozwala rozliczyć prace towarzyszące, na przykład płukanie instalacji, do 820, 1435 albo 2050 zł. Kwota ta mieści się w limicie pozycji 8, a nie jest do niego doliczana, i nie może przekroczyć 10 procent dotacji z pozycji 8.

Zastosowane technologie

Czynnikiem chłodniczym jest propan. Napełnienie wynosi 0,150 kg, potencjał tworzenia efektu cieplarnianego 0,02, a ekwiwalent dwutlenku węgla 0,003 kg (0,150 kg razy GWP 0,02; instrukcja podaje 0,03 kg, prospekt 0,03 t). Kubatura 20 m3 wynika z wymagań wydajności: poniżej niej producent nie gwarantuje podanej mocy. Instrukcja opisuje też strefę bezpieczeństwa wokół urządzenia, w której przy pracach nie może być źródeł zapłonu.

Obieg chłodniczy jest zamknięty i wyposażony w armaturę zabezpieczającą klasy A3. Dopuszczalne ciśnienie robocze w obiegu czynnika wynosi 28 bar, a w zbiorniku ciepłej wody 10 bar.

Sama pompa ciepła dowozi wodę do 62 stopni i robi to także wtedy, gdy powietrze na wlocie ma minus 5 stopni. W tym typie dopuszczalna temperatura wody sięga 80 stopni, ale powyżej 62 stopni trzeba już użyć drugiego źródła podłączonego do wężownicy.

Wężownica ma 1 m2 powierzchni wymiany i 6,5 litra pojemności. Producent podaje dla niej wydajność stałą przy przepływie 3,0 m3/h wody grzewczej: 25 kW i 614 l/h przy zasilaniu 70 stopni, 17 kW i 417 l/h przy 60 stopniach oraz 9 kW i 221 l/h przy 50 stopniach. Podgrzanie 246 litrów z 10 do 45 stopni wymaga około 10 kWh ciepła, więc przy 17 kW zajmie to mniej więcej 35 minut. Warunkiem jest jednak przepływ 3,0 m3/h po stronie grzewczej, którego nie każdy kocioł domowy dostarczy.

Zalety na tle konkurencji

Najuczciwsze porównanie to poprzednia generacja tego samego urządzenia, czyli Vitocal 060-A typ T0S-ze o pojemności 251 litrów, opisany w dokumencie danych technicznych 6152735 z kwietnia 2021 roku.

Na pierwszy rzut oka nowa wersja wypada gorzej, ale punkty pomiarowe są różne. Stara generacja była badana przy podgrzewie wody do 53 stopni, nowa do 56 stopni, a trzy stopnie wyżej to trudniejszy warunek. Za to ilość czynnika spadła ośmiokrotnie, a jego potencjał cieplarniany z 7 do 0,02.

Największy zysk widać w akustyce. Przy pracy na powietrzu zewnętrznym poziom mocy akustycznej mierzony na zewnątrz spadł z 64 na 59 dB(A), a ciśnienie akustyczne w odległości 3 metrów z 46 na 39 dB(A). Wewnątrz pomieszczenia technicznego ciśnienie spadło z 35 na 30 dB(A).

Instrukcja i wskazówki eksploatacyjne

Miejsce ustawienia trzeba wybrać rozsądnie. Instrukcja zabrania stawiania urządzenia na drewnianych stropach, na przykład na poddaszu, żeby uniknąć rezonansu akustycznego ciał stałych. Podłoga musi udźwignąć 600 kg, choć samo urządzenie waży 160 kg, bo do tego dochodzi woda. Ta masa pochodzi z instrukcji montażu, bo nowszy prospekt podaje dla tego typu 132 kg i wysokość 1755 zamiast 1780 mm.

Zasysane powietrze nie może zawierać pyłów, tłuszczów ani chlorowcoalkanów, czyli związków z aerozoli, farb, rozpuszczalników i środków czyszczących. Warsztat albo pralnia to złe sąsiedztwo dla parownika.

Czas podgrzewu zmienia się z porą roku i to jest normalne zachowanie. Przy powietrzu 20 stopni zbiornik nabija się w 7 godzin 37 minut, przy 14 stopniach w 8 godzin 9 minut, przy 7 stopniach w 9 godzin 34 minuty, a przy 2 stopniach w 11 godzin 46 minut. Program czasowy trzeba więc ustawić tak, by podgrzew startował odpowiednio wcześniej niż poranny prysznic.

Strata dyżurna wynosi od 24 do 35 W, zależnie od warunków pomiaru. Rocznie daje to od 210 do 307 kWh, czyli od 218 do 319 zł przy naszej cenie prądu. To koszt samego stania zbiornika, niezależny od tego, ile wody zużyjesz.

Anoda magnezowa jest elementem zużywalnym i wymaga okresowej kontroli. Przy pracy z wyprowadzeniem powietrza na zewnątrz na otworze wywiewnym musi być zamontowany adapter powietrza zewnętrznego DN 160, który jest wyposażeniem dodatkowym.

Zawartość zestawu

W typie T0S-R290 producent dostarcza zintegrowane podzespoły: zbiornik z gładkorurowym wymiennikiem ciepła, moduł pompy ciepła oraz regulator. Do tego dochodzi wąż kondensatu o długości 1,7 m i blacha górna z kratką osłonową wlotu i wylotu powietrza.

Poza dostawą zostają trzy rzeczy, które trzeba zamówić osobno. Pierwsza to grzałka elektryczna 1,5 kW, w typie T0E fabryczna, a tutaj dodatkowa. Druga to adapter powietrza zewnętrznego wraz z elementami przyłączeniowymi kanałów. Trzecia to kolanko wkręcane do podłączenia kolektorów słonecznych.

Przyłącza wodne mają gwint zewnętrzny R trzy czwarte cala dla zimnej i ciepłej wody oraz dla pompy cyrkulacyjnej. Zasilanie i powrót zewnętrznego kotła podłącza się gwintem G1. Odpływ kondensatu ma średnicę 20 mm. Przyłącze elektryczne to zwykłe 230 V, prąd znamionowy 3 A bez grzałki i 9,8 A z grzałką, a zabezpieczenie regulatora 10 A.

Prospekt zaznacza, że produkt jest dostępny w sprzedaży wyłącznie w sklepie internetowym producenta. Widnieje na nim też znak pięciu lat gwarancji na wybrane pompy ciepła Vitocal, bez wskazania, czy ten model jest na liście objętych.

Podsumowanie

Vitocal 060-A w typie T0S-R290-250 l ma sens tam, gdzie kocioł pracuje latem wyłącznie po to, by grzać wodę. Zbiornik 246 litrów z wężownicą 1 m2 pozwala zostawić kocioł jako źródło zimowe i przełączyć się na pompę ciepła przez resztę roku, bez stawiania drugiego zasobnika.

Liczby, które o tym decydują, to COP 3,07 przy powietrzu 7 stopni, 2,49 przy dwóch stopniach oraz praca do minus 5 stopni na wlocie. Rachunek dla czterech osób wychodzi na 1010 zł rocznie wobec 3099 zł przy samej grzałce.

Minusy są trzy. Grzałka jest w tym typie dodatkiem płatnym. Rzeczywista pojemność to 246 litrów, a nie 250. Przy pracy na powietrzu z pomieszczenia urządzenie potrzebuje kubatury 20 m3 i wysokości 2 metrów, więc do małej łazienki nie wejdzie.