Opis i wprowadzenie

Daikin Altherma 4 H W to zestaw dwóch urządzeń: naściennej jednostki wewnętrznej EPBX i jednostki zewnętrznej EPSK. Opisuję tu parę EPBX10A9W oraz EPSK08AW1, czyli wielkość 8 kW. Litera W oznacza jednostkę naścienną bez własnego zasobnika ciepłej wody.

Katalog na rynek polski o numerze ECPPL25-721 prowadzi serię w pięciu wielkościach: 6, 8, 10, 12 i 14 kW. Wersja 6 kW dowozi wodę o temperaturze do 70 stopni, a wielkości od 8 do 14 kW do 75 stopni. Ta jedna liczba decyduje o tym, po co kupuje się takie urządzenie. Według producenta 70 do 75 stopni na zasilaniu utrzymuje się do minus 15 stopni na zewnątrz, więc w wielu domach zostają grzejniki dobrane kiedyś pod kocioł gazowy albo olejowy. Ich moc przy tej temperaturze trzeba jednak sprawdzić.

Jedno zastrzeżenie trzeba postawić od razu. Tabela danych technicznych w tym katalogu kończy się zdaniem producenta, że są to wstępne dane produktu i mogą ulec zmianie. Wszystkie liczby w tej karcie pochodzą z tej tabeli, więc przed zamówieniem sprawdź aktualne wydanie dokumentu u dystrybutora.

Najważniejsze cechy i korzyści

Dziewięć liczb wystarczy, żeby ocenić, czy urządzenie pasuje do konkretnego budynku.

ParametrWartość
Maksymalna wydajność grzewcza A-7/W357,8 kW
Maksymalna wydajność grzewcza A-7/W557,9 kW
COP przy A7/W35 wg EN 145115,01
COP przy A-7/W35 wg EN 145113,32
SCOP i efektywność sezonowa, woda 55 stopni3,94 oraz 155 procent
SCOP i efektywność sezonowa, woda 35 stopni5,14 oraz 202 procent
Klasa efektywności przy 55 i przy 35 stopniachA+++
Poziom mocy akustycznej Lw, dzień i noc57 i 48 dB(A)
Czynnik chłodniczyR-290, 1,0 kg, GWP 0,02

Najwięcej znaczy tu klasa przy 55 stopniach. Załącznik nr 2 do programu Czyste Powietrze, obowiązujący od 20 lipca 2026 roku, wymaga od pompy powietrze-woda klasy co najmniej A++ i wprost zaznacza, że chodzi o klasę wyznaczaną przy temperaturze zasilania 55 stopni. Ten zestaw ma w tym punkcie A+++ oraz sezonową efektywność ogrzewania 155 procent.

Druga rzecz to zachowanie mocy przy mrozie. Przy minus 7 stopniach na zewnątrz i wodzie 35 stopni urządzenie oddaje maksymalnie 7,8 kW, a przy tej samej temperaturze powietrza i wodzie 55 stopni 7,9 kW. Moc nie spada więc wraz z podniesieniem temperatury zasilania, a to przy wysokotemperaturowej pracy ma znaczenie praktyczne. Sam współczynnik sprawności oczywiście spada, tylko że katalog podaje COP jedynie dla wody 35 stopni.

Funkcje i tryby pracy

Jednostka wewnętrzna EPBX ma w środku komplet hydrauliki: pompę obiegową Grundfos, przeponowe naczynie wzbiorcze, separator szlamu i magnetytu oraz grzałkę wspomagającą. Oznaczenie 9W mówi o grzałce 9 kW, oznaczenie 4V o grzałce 4,5 kW. Moc grzałki reguluje się w krokach co 500 W, więc dogrzewanie nie wchodzi całym stopniem naraz.

Strona wodna w trybie grzania pracuje w zakresie od 15 do 75 stopni. Chłodzenie idzie od 7 do 22 stopni i wymaga ogrzewania podłogowego albo klimakonwektorów. Przygotowanie ciepłej wody użytkowej kończy się po stronie wodnej na 65 stopniach, a jednostka zewnętrzna obsługuje je przy temperaturze otoczenia od minus 28 do plus 40 stopni.

Sterowanie prowadzi moduł MMI-4 z pięciocalowym wyświetlaczem dotykowym, wbudowanym modułem WLAN oraz obsługą przez aplikację Onecta. Urządzenie jest przygotowane do współpracy z fotowoltaiką i z sygnałem Smart Grid. Wskaźnik Daikin Eye świeci na niebiesko przy normalnej pracy i zmienia kolor na czerwony przy awarii.

Grzanie i chłodzenie obsługuje ten sam obieg, odwracany w jednostce zewnętrznej. W trybie grzania agregat pracuje w zakresie od minus 28 do plus 25 stopni otoczenia, w chłodzeniu od 10 do 43 stopni. Tryb nocny Whisper obniża hałas kosztem chwilowej mocy.

Dla kogo i do jakich domów

Policzmy. Nasze kalkulatory liczą roczną energię użytkową jako moc szczytową razy 1800 godzin równoważnego pełnego obciążenia, a pełny koszt prądu przyjmują na 1,04 zł za kWh razem z dystrybucją.

DomMoc jednostkowaEnergia użytkowaPrąd przy SCOP 3,94Koszt
130 m2 odnowiony (60 W/m2 z katalogu Daikin)60 W/m214 040 kWh3563 kWh3706 zł
150 m2 po termomodernizacji50 W/m213 500 kWh3426 kWh3563 zł
180 m2 w standardzie WT202140 W/m212 960 kWh3289 kWh3421 zł
100 m2 bez ocieplenia100 W/m218 000 kWh4569 kWh4751 zł

To rachunek na samo ogrzewanie, bez ciepłej wody. Ostatni wiersz jest tu ostrzeżeniem: dom o zapotrzebowaniu 10 kW wykracza poza 7,8 kW, które ta wielkość oddaje przy minus 7 stopniach. Dla takiego budynku właściwa jest wersja 10, 12 albo 14 kW.

Ta sama tabela pokazuje cenę wysokiej temperatury. Dom 130 m2 grzany wodą 55 stopni zużywa 3563 kWh prądu w sezonie, a przy wodzie 35 stopni tylko 2732 kWh, bo wtedy pracuje ze współczynnikiem sezonowym 5,14. Różnica wynosi 865 zł rocznie. Jeśli po wymianie kotła da się zejść z krzywą grzewczą, opłaca się to zrobić nawet kosztem wymiany kilku grzejników.

Teraz dotacja. Pozycja 2 tabeli w załączniku nr 2 przypisuje pompie powietrze-woda o podwyższonej klasie efektywności kwoty 14 080 zł, 24 640 zł oraz 35 200 zł, zależnie od poziomu dofinansowania. Warunkiem jest wpis urządzenia na listę ZUM w dniu wystawienia faktury oraz regulacja pogodowa sterująca krzywą grzewczą. Zestaw EPBX10A9W z EPSK08AW1 figuruje na tej liście pod numerem PW-318692.

Zastosowane technologie

Układ nazywa się hydrosplit. Propan zostaje w całości w jednostce zewnętrznej, a między jednostkami biegną tylko rury z wodą. Katalog wyciąga z tego wniosek praktyczny: przy łączeniu jednostek nie jest wymagany certyfikat chłodniczy, bo instalator nie otwiera obiegu czynnika.

Napełnienie czynnikiem wynosi 1,0 kg dla wielkości od 6 do 10 kW oraz 1,25 kg dla 12 i 14 kW. Producent podaje GWP równe 0,02 według szóstego raportu IPCC i ekwiwalent 0,00002 tony CO2. Za tak małą ilość odpowiada mikrokanałowy aluminiowy wymiennik ciepła.

Wokół propanu producent ułożył kilka zabezpieczeń. Czynnik czeka w osobnym zbiorniku i trafia do obiegu dopiero podczas rozruchu, więc transport i montaż odbywają się bez napełnionego układu. Skrzynka z płytką drukowaną jest uszczelniona, a podzespoły elektroniczne są wtykowe. Układ ma wykrywanie wycieków R-290 połączone z wentylacją mechaniczną, a jednostka naścienna ma czujnik gazu R-290 i separator gazu, który nie dopuszcza propanu do obiegu wodnego instalacji.

Zawory przeciwzamrożeniowe są montowane fabrycznie i chronią wymiennik przed mrozem. Producent zastrzega przy tym, że praca z glikolem jest niedozwolona, bo psuje działanie tych zaworów. Obudowa dostała dodatkową izolację akustyczną, dźwiękoszczelną skrzynkę oraz aerodynamicznie wygiętą kratkę przednią.

Zalety na tle konkurencji

Najbliższym punktem odniesienia jest poprzednia wysokotemperaturowa rodzina tego samego producenta, czyli Altherma 3 H HT z jednostkami zewnętrznymi EPRA. Porównanie z katalogu ECPPL20-767 wypada tak:

ParametrAltherma 4 H, 8 kWAltherma 3 H HT, EPRA14
Maksymalna temperatura zasilania75 stopni70 stopni
SCOP i klasa przy 55 stopniach3,94 oraz A+++3,58 oraz A++
SCOP przy 35 stopniach5,144,51
Czynnik chłodniczyR-290, 1,0 kg (1,25 kg w wersji 14 kW), GWP 0,02R-32, 4,20 kg, GWP 675
Poziom mocy akustycznej Lw57 dB(A), maksimum w dzień (61 dB(A) w wersji 14 kW)54 dB(A), wartość wg EN 14825

Nowsza rodzina wygrywa więc temperaturą, klasą i czynnikiem. Różnica w ilości czynnika jest przy tym ogromna: Altherma 4 H w wielkości 14 kW ma 1,25 kg propanu o GWP 0,02, a EPRA14 4,20 kg R-32 o GWP 675, czyli 2,84 tony ekwiwalentu CO2.

Klasa A+++ przy wodzie 55 stopni jest rzadka. Trzy pompy na propanie opisane w tej samej partii naszego serwisu mają w tym punkcie klasę A++, mimo bardzo dobrych parametrów. Dwie z nich też podają zasilanie do 75 stopni, więc różnicy nie tłumaczy sama temperatura. O klasie decyduje sezonowa efektywność przy 55 stopniach: ten zestaw ma 155 procent, a próg A+++ to 150 procent.

Instrukcja i wskazówki eksploatacyjne

Pierwsza decyzja dotyczy zasilania. Wielkość 8 kW opisana w katalogu pracuje na trzech fazach 400 V z bezpiecznikiem C16, a jednofazowa jest tam tylko wersja 6 kW z bezpiecznikiem C25. Lista ZUM zawiera również zestawy z jednostką EPSK08AV3, ale katalog nie opisuje jej parametrów, więc przy przyłączu jednofazowym trzeba to potwierdzić u dystrybutora.

Druga sprawa to odległość między jednostkami. Katalog dopuszcza 20 m instalacji przy przewodach 1 1/4 cala i 50 m przy 1 1/2 cala. Przyłącza po stronie ogrzewania mają gwint wewnętrzny 1 1/4 cala w jednostce wewnętrznej i gwint zewnętrzny tej samej wielkości w jednostce zewnętrznej.

Trzecia to hałas i sąsiedzi. Producent deklaruje dla serii poniżej 47 dB(A) ciśnienia akustycznego w odległości 3 metrów w ciągu dnia oraz poniżej 34 dB(A) w odległości 2 metrów w nocy. To wartości ciśnienia akustycznego, a nie mocy akustycznej. Moc akustyczna dla tej wielkości wynosi 57 dB(A) w dzień i 48 dB(A) w nocy. Mylenie tych dwóch wielkości to najczęstszy błąd w porównaniach pomp ciepła, bo moc akustyczna zawsze wychodzi wyższa.

Czwarta to glikol i mróz. Zawory przeciwzamrożeniowe są fabryczne, a praca z glikolem jest zabroniona, bo zakłóca ich działanie. Zachowanie układu przy dłuższym braku prądu zimą trzeba sprawdzić w instrukcji montażu jednostki zewnętrznej. Przy dłuższym wyłączeniu prądu zimą trzeba zadbać o spust wody z jednostki zewnętrznej i z przewodów prowadzonych na zewnątrz.

Zawartość zestawu

W zestawie są dwie rzeczy: jednostka naścienna EPBX10A9W i jednostka zewnętrzna EPSK08AW1. Jednostka wewnętrzna ma 840 na 440 na 390 mm oraz 36,5 kg, a jej stopień ochrony to IP X0, więc jest to urządzenie wyłącznie do pomieszczenia. Jednostka zewnętrzna ma 1123 na 1330 na 604 mm i waży 178 kg.

Czego w zestawie nie ma: zasobnika ciepłej wody użytkowej. Wariant W łączy się z osobnym zbiornikiem ze stali nierdzewnej albo z akumulatorem ciepła Daikin Altherma ST, który przyjmuje dodatkowo kolektory słoneczne. Jeśli zależy ci na zintegrowanym zasobniku, właściwym wyborem jest wariant F albo ECH2O z tej samej rodziny.

Katalog wymienia też akcesoria hydrauliczne, które przy modernizacji często okazują się potrzebne. Są tam zawory podmieszania powrotu o zakresie nastaw od 5 do 95 stopni, grupy pompowe z mieszaczem i bez mieszacza, sprzęgło hydrauliczne HW2500 z odmulaniem i separacją cząstek magnetycznych oraz bufory: 25 litrów do jednostki naściennej i 100 litrów jako sprzęgło z sześcioma przyłączami.

Bufor 25 litrów ma 360 mm średnicy, 534 mm wysokości i 7,1 kg. Jego zadaniem jest zapewnienie minimalnej objętości wody w instalacji, co w starym domu z niewielką pojemnością grzejników bywa warunkiem spokojnej pracy sprężarki.

Podsumowanie

Altherma 4 H W w wielkości 8 kW to pompa do domu, w którym zostają stare grzejniki. Zasilanie do 75 stopni, 7,9 kW przy minus 7 stopniach i wodzie 55 stopni oraz klasa A+++ przy tej samej temperaturze to argumenty za tym modelem przy modernizacji domu z grzejnikami.

Słabe punkty są cztery. Katalog nazywa swoje dane wstępnymi. Opisany wariant 8 kW potrzebuje trzech faz. Jednostka naścienna nie ma zasobnika, więc do kosztu trzeba doliczyć zbiornik ciepłej wody. Do tego dochodzi luka w dokumentacji: katalog nie podaje mocy w punkcie A7/W35 ani współczynnika COP przy wodzie 55 stopni, a bez nich trudno porównać to urządzenie z pompami, które takie liczby publikują.