Przepisy regionalne

Uchwała antysmogowa w województwie podkarpackim: do kiedy stary kocioł

Zebraliśmy w jednym miejscu to, co na Podkarpaciu decyduje o wymianie źródła ciepła: terminy z uchwały sejmiku, wymagania dla kominków, adres funduszu przyjmującego wnioski oraz warunki lokalne w 22 miastach regionu.

Najważniejsze liczby

W województwie podkarpackim obowiązuje uchwała antysmogowa: kotły bez klasy wypadły z użycia 1 stycznia 2026, kotły klasy 3 i 4 mogą pracować do końca 2027 roku. Po tych datach kocioł jest niezgodny z przepisami, nawet jeśli działa poprawnie. Wnioski z Czystego Powietrza przyjmuje elektronicznie fundusz w Rzeszowie.

Na czym polega specyfika regionu

Podkarpackie uzależniło pierwszy termin od wieku urządzenia, przez co kotły bez klasy wychodziły z użycia etapami, a ostatni próg zamknął się z początkiem 2026 roku. Klasy 3 i 4 pracują do końca 2027. Region wyróżnia się nasłonecznieniem: południowo-wschodnia Polska ma jedne z najlepszych warunków dla fotowoltaiki w kraju, co widać w danych dla Rzeszowa i Przemyśla. Jednocześnie zima jest tu dłuższa niż na zachodzie, więc pompa ciepła wymaga uważniejszego doboru.

Terminy wymiany kotłów na Podkarpaciu

Pierwsza fala wymian objęła kotły pozaklasowe, których nie wolno używać od 1 stycznia 2026. Druga fala obejmuje klasy 3 i 4, które wolno eksploatować do końca 2027 roku. Kotły klasy 5 nie mają wyznaczonego terminu i mogą pracować dalej.

Od 1 stycznia 2023 kominki muszą spełniać ekoprojekt albo mieć sprawność co najmniej 80 procent.

To akt prawa miejscowego, więc obowiązuje każdego na terenie województwa niezależnie od wieku budynku. Mechanizm klas kotłów i przebieg kontroli rozkładamy na czynniki pierwsze w poradniku o uchwałach antysmogowych.

Ile czasu zostało do najbliższego terminu

Najbliższa data graniczna to 1 stycznia 2028, czyli około 14 miesięcy od dziś. To mniej niż 1,2 roku, a wymiana źródła ciepła z dotacją zajmuje zwykle od kilku miesięcy do roku.

Trzy rzeczy zabierają najwięcej czasu: obliczenie strat ciepła, rozpatrzenie wniosku i termin ekipy montażowej. Żadna z nich nie przyspieszy dlatego, że termin z uchwały jest blisko.

Czyste Powietrze w województwie podkarpackim: gdzie złożyć wniosek

Wnioski z Czystego Powietrza dla całego województwa rozpatruje Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Rzeszowie. Wniosek wypełnia się w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie albo przez gov.pl. Wydruk z podpisem odręcznym przyjmie fundusz, poczta albo gmina, która ma z funduszem porozumienie i prowadzi punkt konsultacyjny.

Kwoty, progi dochodowe i listę kosztów kwalifikowanych rozkładamy w poradniku o programie Czyste Powietrze. Nowe domy z pompą ciepła idą ścieżką Moje Ciepło, a niezależnie od dotacji działa ulga termomodernizacyjna.

Warunki lokalne na Podkarpaciu: rozpiętość wewnątrz regionu

Region nie jest jednorodny. W 22 miastach, dla których policzyliśmy dane, uzysk z fotowoltaiki rozciąga się od 1047 do 1096 kWh z kilowata, a suma stopniodni od 2 367 do 2 939.

Najwięcej słońca ma Tarnobrzeg. Po stronie zimy skrajności to Ustrzyki Dolne i Tarnobrzeg, czyli dla identycznego budynku 24 procent różnicy w zapotrzebowaniu na ciepło.

Jak ten region wypada w skali Polski

Na tle szesnastu województw region wypada tak: 2. miejsce pod względem nasłonecznienia (średnio 1081 kWh z kilowata) i 6. pod względem sumy stopniodni (średnio 2 517).

W skali kraju punktem odniesienia jest województwo opolskiego, gdzie słońca jest najwięcej, i województwo małopolskiego, gdzie zima trwa najdłużej. Dla domu 150 m2 po termomodernizacji wychodzi tu około 10 200 kWh ciepła rocznie, licząc ze stopniodni dla Tarnobrzega.

Góry w tym regionie: co zmieniają

Część miejscowości leży wysoko: Ustrzyki Dolne przekracza 400 m n.p.m., a najwyższy punkt naszego zestawienia w tym regionie to 449 m. Wysokość przekłada się na dłuższy sezon, więcej godzin mrozu i większe obciążenie śniegiem konstrukcji pod panele.

Dla planowania oznacza to dwie różne strategie w jednym województwie. Na nizinach wystarczy typowy dobór urządzeń, wyżej potrzebny jest większy zapas mocy, mocniejsza konstrukcja pod moduły i realistyczne założenie, że w styczniu panele bywają pod śniegiem.

Miasta w województwie podkarpackim

Każdy wiersz to osobne wyliczenie dla współrzędnych danego miasta. Kolumna z zapotrzebowaniem na ciepło zakłada dom 150 m2 po termomodernizacji, czyli 60 W na metr kwadratowy.

Dane lokalne dla miast województwa podkarpackiego.
MiastokWh z 1 kWpProdukcja 5 kWpSezon grzewczyGodziny mrozuCiepło dla domu 150 m2Osobne wyliczenia
Tarnobrzeg10965 480202 dni1 07810 200panele, pompa, klimatyzacja
Ropczyce10945 470207 dni1 18510 700panele, pompa, klimatyzacja
Jarosław10915 455205 dni1 18310 600panele, pompa, klimatyzacja
Przemyśl10915 455209 dni1 29611 100panele, pompa, klimatyzacja
Sędziszów Małopolski10915 455206 dni1 16510 600
Lubaczów10895 445208 dni1 27911 000panele, pompa, klimatyzacja
Przeworsk10895 445206 dni1 19810 700
Łańcut10885 440207 dni1 21410 800panele, pompa, klimatyzacja
Dębica10865 430207 dni1 18210 700panele, pompa, klimatyzacja
Rzeszów10865 430206 dni1 17510 600panele, pompa, klimatyzacja
Mielec10855 425202 dni1 08410 200panele, pompa, klimatyzacja
Krosno10835 415218 dni1 45611 800panele, pompa, klimatyzacja
Leżajsk10825 410204 dni1 14410 400panele, pompa, klimatyzacja
Jasło10815 405212 dni1 29711 200panele, pompa, klimatyzacja
Kolbuszowa10815 405204 dni1 14110 400panele, pompa, klimatyzacja
Strzyżów10785 390213 dni1 31411 200
Głogów Małopolski10785 390204 dni1 13910 400
Nowa Dęba10695 345203 dni1 10710 300
Nisko10675 335203 dni1 10510 300
Stalowa Wola10655 325203 dni1 10110 300panele, pompa, klimatyzacja
Sanok10495 245217 dni1 49711 900panele, pompa, klimatyzacja
Ustrzyki Dolne10475 235230 dni1 74713 100panele, pompa, klimatyzacja

Wnioski o dotację dla wszystkich tych miejscowości przyjmuje jeden fundusz w Rzeszowie. Jego stronę znajdziesz w źródłach pod tekstem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy na Podkarpaciu obowiązuje uchwała antysmogowa?
Tak. Sejmik województwa podkarpackiego przyjął uchwałę antysmogową, która wyznacza terminy wycofania kotłów według klasy emisji i stawia wymagania kominkom. Tekst z nowelizacjami publikuje wojewódzki dziennik urzędowy.
Do kiedy można używać kotła klasy 3 lub 4 na Podkarpaciu?
Do końca 2027 roku. Po tej dacie urządzenie jest niezgodne z uchwałą niezależnie od tego, czy działa poprawnie. Terminy bywają nowelizowane, więc sprawdź aktualny tekst uchwały przed zakupem nowego źródła ciepła.
Czy kopciuch na Podkarpaciu jest jeszcze legalny?
Nie. Kotły bez klasy emisji wypadły z legalnego użycia 1 stycznia 2026. Kontrola sprawdza tabliczkę znamionową i dokumentację urządzenia, a brak dokumentów działa na niekorzyść właściciela.
Gdzie złożyć wniosek o Czyste Powietrze na Podkarpaciu?
Wnioski przyjmuje Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Rzeszowie. Wypełnia się je w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie albo przez gov.pl, a gmina, która ma porozumienie z funduszem, prowadzi punkt konsultacyjny.
Ile prądu daje fotowoltaika na Podkarpaciu?
W miastach regionu wychodzi od 1047 do 1096 kWh rocznie z 1 kWp przy optymalnym nachyleniu. Dane liczy PVGIS osobno dla współrzędnych każdego miasta, więc na stronie swojego miasta znajdziesz dokładniejszą wartość.
Które miasto na Podkarpaciu ma najdłuższą zimę?
Z naszych wyliczeń najwięcej stopniodni notuje Ustrzyki Dolne: 2 939 przy progu 15 stopni. Najłagodniejszą zimę ma Tarnobrzeg z wynikiem 2 367 stopniodni, a różnica sięga 24 procent.
Czy kominek podlega uchwale antysmogowej?
Od 1 stycznia 2023 kominki muszą spełniać ekoprojekt albo mieć sprawność co najmniej 80 procent. Kominek traktowany jest jako miejscowy ogrzewacz pomieszczeń, więc obowiązują go inne wymagania niż kocioł centralnego ogrzewania.

Źródła danych

  1. PVGIS, Photovoltaic Geographical Information System (Komisja Europejska, JRC) , uzysk z 1 kWp i optymalny kąt dla współrzędnych miejsca, baza PVGIS-SARAH3 (JRC), 2005-2023
  2. PVGIS, godzinowe serie ERA5 , temperatury, stopniodni i długość sezonu policzone z serii PVGIS seriescalc (ERA5), 2014-2023
  3. Uchwały antysmogowe w Polsce, Polski Alarm Smogowy , terminy wymiany kotłów dla województwa podkarpackiego
  4. Czyste Powietrze, lista wojewódzkich funduszy , fundusz przyjmujący wnioski: Rzeszów

Poradniki, które rozwijają temat