Ekran zagrzejnikowy: czy warto?
Ekran zagrzejnikowy może mieć sens, gdy grzejnik stoi przy nieocieplonej ścianie zewnętrznej, bo tylko dla takiej są pomiary. Nawet wtedy daje niewiele. Na ścianie między pokojami nie zmienia nic, a dla ściany ocieplonej nie znaleźliśmy żadnego pomiaru.
Jedyny znaleziony pomiar w pełnowymiarowym domu pokazał 2,9% mniej gazu na ogrzewanie w typowy zimowy dzień. Brytyjska organizacja Energy Saving Trust (EST) szacuje oszczędność na około 18 funtów rocznie w Wielkiej Brytanii, przy rolce folii za około 25 funtów. To liczby dla brytyjskich domów, nie dla polskiego bloku.
Zanim cokolwiek kupisz, odpowiedz sobie na dwa pytania. Czy ściana za kaloryferem graniczy z dworem? Czy twój budynek ma ocieploną elewację? Od tych odpowiedzi zależy cały werdykt.
Jak działa mata za kaloryfer?
Mata albo folia za kaloryferem odbija ciepło z tylnej ścianki grzejnika z powrotem do pokoju. Dzięki temu mniej ciepła wchodzi w ścianę zewnętrzną i ucieka na dwór. Tak opisuje to EST. Laboratorium Uniwersytetu Salford nazywa taki ekran powierzchnią o niskiej emisyjności, czyli silnie odbijającą.
Bez ekranu tył grzejnika ogrzewa pas ściany tuż za nim. Jeśli ta ściana nie ma izolacji, część tego ciepła przechodzi przez nią na zewnątrz. Ekran nie wytwarza dodatkowego ciepła. Zmienia głównie to, dokąd trafia ciepło z tyłu grzejnika, a przy okazji nieco zmniejsza jego moc.
Ile daje folia za kaloryferem: co pokazały pomiary
Pomiary pokazują duży spadek strat przez ścianę za grzejnikiem i mały spadek całego zużycia energii. Rzetelne dane pochodzą z trzech miejsc i każde ma swoje ograniczenie.
| Źródło | Co sprawdzono | Wynik | Zastrzeżenie |
|---|---|---|---|
| Uniwersytet Salford, Energy House 1 (opis ze stycznia 2025) | Folia magnetyczna w pełnowymiarowym domu testowym w komorze klimatycznej | Straty przez ściany za grzejnikami mniejsze o 54%, w czasie grzania szczytowo do 66%; gaz na ogrzewanie w typowy zimowy dzień mniejszy o 2,9% | Test zlecił producent folii; Salford zaznacza, że wynik zależy od ocieplenia ścian |
| Uniwersytet Sheffield (2001) | Ściana odbijająca i ściana czarna za grzejnikiem w laboratorium | Ściana odbijająca zmniejsza straty przez ścianę; przy czarnej ścianie tył grzejnika oddaje o 20% więcej ciepła; dla całego grzejnika autorzy szacują 10% przy jednopłytowym i 5% przy dwupłytowym | Artykuł recenzowany, ale badanie laboratoryjne, a nie dom |
| Energy Saving Trust | Szacunek dla domów w Wielkiej Brytanii | Około 18 funtów rocznie, w Irlandii Północnej 20 funtów; rolka około 25 funtów | Szacunek bez opisu metody, nie pomiar; tylko nieocieplone ściany zewnętrzne |
Test w Salford zlecił producent folii, firma Anchor Magnets, przy finansowaniu z programu Innovate UK. Wyniki opublikowała uczelnia, ale czytaj je z tą świadomością. Uczelnia zaznacza, że wynik zależy od położenia grzejników i ocieplenia ścian. Temperatura w pokoju w czasie testu się nie zmieniła.
Różnica między 54% a 2,9% nie jest sprzecznością. Pierwsza liczba dotyczy tylko ścian za grzejnikami, druga całego gazu zużytego na ogrzanie domu. Salford, omawiając kilka tanich sposobów oszczędzania, wśród nich ekran zagrzejnikowy, podsumował, że większość z nich dawała stosunkowo małe oszczędności energii na ogrzewanie.
Badanie z Uniwersytetu Sheffield pokazuje drugą stronę. Ekran zmniejsza straty przez ścianę, ale zmniejsza też ilość ciepła, którą oddaje grzejnik. Autorzy podsumowali to krótko: niższe koszty, ale i mniejsza moc grzejnika.
Kwot EST nie przeliczaj na złotówki. To szacunek dla brytyjskich domów i brytyjskich cen energii, a nie pomiar. Polskiego badania ekranów zagrzejnikowych, na przykład z ITB albo z uczelni, nie znaleźliśmy.
Kiedy ekran zagrzejnikowy nic nie da?
Ekran nic nie da na ścianie wewnętrznej, na przykład między dwoma pokojami. Ciepło, które grzejnik oddaje w taką ścianę, i tak zostaje w mieszkaniu. EST pisze, że na ścianach wewnętrznych ekran właściwie się nie opłaca.
Na ścianie ocieplonej odpowiedź brzmi: nie wiadomo. EST i Salford piszą, że efekt zależy od izolacji ściany, ale żadne z nich nie podaje wyniku dla ściany z ociepleniem. Jeśli twój blok przeszedł termomodernizację, nie przenoś na niego wyników z brytyjskiego domu o nieocieplonych ścianach.
Ekran nie naprawi też grzejnika, który jest za słaby do pokoju. Gdy mimo odkręconej głowicy jest zimno, sprawdź, jak dobrać moc grzejnika do pomieszczenia. Według badania z Sheffield ekran może tę moc jeszcze nieco obniżyć.
Mata za kaloryfer czy folia aluminiowa?
Zwykła folia aluminiowa z kuchni nie zadziała. EST pisze wprost, że trzeba kupić właściwy rodzaj folii, a kuchenna się do tego nie nadaje.
Gotowe ekrany różnią się grubością i sposobem mocowania. Pomiary, które opisujemy, dotyczą cienkich powierzchni odbijających: folii magnetycznej w Salford i arkusza odbijającego w Sheffield. Porównania grubej maty z cienką folią nie znaleźliśmy. Nie wiadomo więc, czy grubsza mata daje więcej.
Przy zakupie patrz na dwie rzeczy. Powierzchnia ma silnie odbijać ciepło. Ekran musi dać się przyciąć do wymiaru twojego grzejnika.
Jak zamontować folię za kaloryferem?
Folię przycinasz do wymiaru grzejnika tak, żeby ciasno pasowała za nim. Tak opisuje montaż EST przy rolce do samodzielnego cięcia. Sposób mocowania podaje producent konkretnego ekranu.
- Sprawdź, czy ściana za grzejnikiem jest zewnętrzna. Przy ścianie między pokojami odpuść montaż.
- Zakręć głowicę i poczekaj, aż grzejnik ostygnie. Tak radzi EST.
- Zmierz grzejnik i przytnij ekran tak, by ciasno wypełnił miejsce za nim.
- Ustaw ekran tą stroną do grzejnika, którą wskazuje producent. Badanie z Sheffield wskazuje, że najlepiej działa arkusz odbijający od strony ściany i ciemny od strony grzejnika.
- Przymocuj ekran tak, jak podaje jego instrukcja. Badania, które opisujemy, nie porównywały kleju, taśmy ani magnesów.
- Jeśli na grzejniku jest podzielnik ciepła, nie zaklejaj go i nie zasłaniaj.
Inne sprawy związane z kaloryferami, od wyboru typu po moc, opisujemy w poradnikach o grzejnikach.
Ekran za kaloryferem a podzielniki ciepła
Nie wiadomo, czy ekran zmieni twoje rozliczenie za ciepło. Materiały producentów podzielników, które przejrzeliśmy, nic o tym nie mówią. Nie zakładaj więc, że folia obniży rachunek w bloku z podzielnikami.
Wiadomo za to, jak podzielnik liczy. Elektroniczny podzielnik dwuczujnikowy mierzy temperaturę powierzchni grzejnika i powietrza w pokoju. Według ista zaczyna naliczać jednostki, gdy grzejnik ma ponad 23°C i jest o ponad 4,5 K cieplejszy od otoczenia. Polski Komitet Normalizacyjny wyjaśnia, że wskazanie podzielnika jest tylko w przybliżeniu proporcjonalne do ciepła oddanego przez grzejnik, a norma nie podaje współczynnika, który pozwalałby przeliczyć je na jednostki energii.
Jedno ostrzeżenie dotyczy montażu. Techem pisze, że przykrycie podzielnika suchymi albo mokrymi materiałami może zwiększyć wskazania zużycia ciepła. Ekran ma być za grzejnikiem, a nie na podzielniku.
Ekran zagrzejnikowy czy ocieplenie ściany?
Ocieplenie ściany usuwa przyczynę strat, a ekran tylko je zmniejsza na pasie ściany za grzejnikiem. Ocieplenie działa na całej przegrodzie, także tam, gdzie grzejnika nie ma. Ekran przydaje się wtedy, gdy ściana zostaje nieocieplona, a ty chcesz drobnej poprawy od razu.
W bloku ocieplenie elewacji to sprawa całego budynku, nie jednego mieszkania. Jak wygląda taka praca, opisujemy w dziale o ociepleniu ścian. Słabsze miejsca przegród, przez które ciepło ucieka szybciej, wyjaśnia tekst o tym, czym są mostki termiczne i gdzie występują.
Zanim wydasz pieniądze na ekran, przejrzyj darmowe i tanie kroki: regulację głowic, odpowietrzenie grzejników i uszczelnienie okien. Zebraliśmy je w poradniku, jak obniżyć koszty ogrzewania bez wymiany kotła.
