Ile prądu da instalacja w Raciborzu
Kilowat paneli daje tu 1092 kWh w roku, licząc według bazy PVGIS dla tego punktu i nachylenia 39 stopni. Od tej liczby zaczyna się każde wyliczenie wielkości instalacji.
| Moc instalacji | Rocznie | Czerwiec | Grudzień |
|---|---|---|---|
| 3 kWp | 3 276 kWh | 386 kWh | 110 kWh |
| 5 kWp | 5 460 kWh | 643 kWh | 184 kWh |
| 8 kWp | 8 736 kWh | 1 028 kWh | 294 kWh |
| 10 kWp | 10 920 kWh | 1 285 kWh | 368 kWh |
Instalacja 5 kWp, najczęściej wybierana przez gospodarstwa domowe, daje tu około 5 460 kWh rocznie. To mniej więcej roczne zużycie domu z pompą ciepła, bez ogrzewania basenu i ładowania samochodu.
Sam strumień energii słonecznej wynosi tu 1 364 kWh na metr kwadratowy w roku, przy nachyleniu 39 stopni. Na prąd zamienia się z tego mniej więcej 80 procent. Resztę zjadają straty temperaturowe modułów latem, sprawność falownika i opory przewodów, a nie zabrudzenie paneli, którym zwykle tłumaczy się każdy niedobór.
Produkcja miesiąc po miesiącu
| Miesiąc | Z 1 kWp | Instalacja 5 kWp |
|---|---|---|
| Styczeń | 39,7 kWh | 199 kWh |
| Luty | 56,7 kWh | 284 kWh |
| Marzec | 96,7 kWh | 484 kWh |
| Kwiecień | 118,9 kWh | 595 kWh |
| Maj | 124,4 kWh | 622 kWh |
| Czerwiec | 128,5 kWh | 643 kWh |
| Lipiec | 131,7 kWh | 659 kWh |
| Sierpień | 124,1 kWh | 621 kWh |
| Wrzesień | 104,8 kWh | 524 kWh |
| Październik | 82,5 kWh | 413 kWh |
| Listopad | 47,4 kWh | 237 kWh |
| Grudzień | 36,8 kWh | 184 kWh |
Czerwiec daje 128,5 kWh z kilowata, grudzień 36,8 kWh, czyli 3 razy mniej. Na grudzień przypada 3,4 procent rocznej produkcji.
To dlatego rocznego bilansu nie da się przełożyć na comiesięczny rachunek. Latem sprzedajesz nadwyżkę po cenie rynkowej, zimą kupujesz brakującą energię po cenie sprzedawcy. Magazyn energii albo sterowanie odbiornikami podnosi ten udział skuteczniej niż dodatkowe panele.
Jak dobrać moc instalacji do swojego zużycia
Wielkość instalacji wynika ze zużycia, nie z tego, ile paneli się zmieści. Dla 4000 kWh rocznie wychodzi tu około 3,7 kWp, bo kilowat daje 1092 kWh. Dom zużywający 6000 kWh potrzebuje mniej więcej 5,5 kWp.
Rozliczenie premiuje zużycie na bieżąco, nie sam bilans w skali roku. Bez sterowania odbiornikami na miejscu zużywa się od 25 do 33 procent produkcji. Przesunięcie prania i zmywania na godziny produkcji zwraca się szybciej niż kolejny moduł.
Pompa ciepła zmienia rachunek: trzeba ją policzyć razem z instalacją. Dom 150 m2 po termomodernizacji potrzebuje tu 9 900 kWh ciepła, co pompa zamienia na około 2 800 kWh prądu. Pokrycie samej pompy wymaga dodatkowych 2,6 kWp mocy.
Co poza mocą decyduje o produkcji
Największy roczny uzysk daje tu kąt 39 stopni. Większość dachów w Polsce ma nachylenie w przedziale 35 do 45 stopni, czyli praktycznie tam, gdzie trzeba. Dopłata do stelaża zmieniającego kąt zwraca się tylko przy dachach płaskich.
Ważniejsze od samego kąta jest zacienienie. Jedno drzewo albo komin rzucający cień na część modułów obniża produkcję całego łańcucha. Przy zacienionej połaci osobna elektronika na każdy moduł zwykle się broni.
Dach odchylony na wschód lub zachód traci względem południa niewiele. Instalacja na dwóch przeciwnych połaciach ma sens. Zmienia za to rozkład w ciągu dnia: zamiast jednego szczytu w południe masz dwa łagodniejsze.
Czy fotowoltaika w Raciborzu się opłaca
Weźmy najczęstszy przypadek: 5 kWp za około 26 250 zł z montażem, 5 460 kWh rocznie w tutejszych warunkach. Z tego 1 638 kWh zużyjesz na bieżąco, a 3 822 kWh pójdzie do sieci. Na rachunku zostaje przez to około 2 740 zł rocznie, a cała inwestycja wraca po 9,6 roku.
| Moc instalacji | Produkcja rocznie | Koszt z montażem | Oszczędność rocznie | Oszczędność w 10 lat |
|---|---|---|---|---|
| 3 kWp | 3 276 kWh | 15 750 zł | 1 640 zł | 16 400 zł |
| 5 kWp | 5 460 kWh | 26 250 zł | 2 740 zł | 27 400 zł |
| 8 kWp | 8 736 kWh | 42 000 zł | 4 380 zł | 43 800 zł |
| 10 kWp | 10 920 kWh | 52 500 zł | 5 470 zł | 54 700 zł |
Założenia: 30 procent autokonsumpcji, 1,04 zł za kilowatogodzinę kupowaną, 0,27 zł za oddaną do sieci i 5 250 zł za kilowat mocy instalacji. Tak samo liczy kalkulator opłacalności, tyle że na ogólnym uzysku 1000 kWh z kilowata zamiast na lokalnym.
Zwrot celowo nie zależy tu od wielkości instalacji, bo obie strony rachunku skalują się identycznie: instalacja dwa razy większa kosztuje dwa razy więcej i tyle samo razy więcej oszczędza. Decyduje o nim to, ile energii zużyjesz w chwili produkcji, a nie ile jej wyprodukujesz. Kilowatogodzina zużyta w domu jest warta pełną cenę prądu, a oddana do sieci mniej więcej cztery razy mniej, więc podniesienie autokonsumpcji z 30 do 50 procent skraca zwrot do 7,3 roku. Tyle daje pompa ciepła, auto elektryczne albo przesunięcie prania i zmywania na godziny okołopołudniowe. Zapotrzebowanie pompy liczymy osobno na stronie o pompie ciepła w tym mieście.
Rachunek zmienia jeszcze ulga termomodernizacyjna, odliczana od dochodu w rocznym PIT. Realny odzysk zależy więc od stawki: przy 12 procentach koszt netto instalacji 5 kWp spada do około 23 100 zł, a przy 32 procentach do 17 850 zł. Okres zwrotu spada odpowiednio do 8,4 roku i 6,5 roku. Szczegóły rozliczenia są w tekście o uldze termomodernizacyjnej.
Prosty okres zwrotu pomija kilka czynników działających w obie strony. Nie ma tu degradacji modułów, wymiany falownika po dekadzie ani zmian miesięcznej stawki RCEm, od której zależy wartość nadwyżek. Przeciwnie działa drożejący prąd, bo podnosi wartość każdej kilowatogodziny zużytej pod własnym dachem.
Co załatwić przed montażem
Dla mocy do 50 kWp nie ma pozwolenia ani zgłoszenia budowlanego. Operator wymienia licznik na dwukierunkowy na własny koszt. Na samą fotowoltaikę nie ma dziś osobnego programu: Mój Prąd zakończył się we wrześniu 2025 i nie będzie kontynuowany. Fotowoltaikę finansuje Czyste Powietrze, ale wyłącznie razem z wymianą kotła i do 15 000 zł. Prowadzi je fundusz wojewódzki w Katowicach.
Do tego dochodzi ulga termomodernizacyjna rozliczana w PIT. Odliczasz ją od dochodu w rocznym zeznaniu. Kwota dotacji pomniejsza podstawę odliczenia, co trzeba uwzględnić z góry.
Warto zacząć od sprawdzenia, jakie przyłącze ma budynek. Jednofazowy falownik kończy się na 3,68 kW mocy oddawanej do sieci, co wynika z ograniczenia asymetrii u operatora. Osobno policzyliśmy to w poradniku o produkcji instalacji fotowoltaicznej.