Od jakiej temperatury zaczyna się dobór pompy
Pompę dobiera się do najzimniejszych godzin sezonu, nie do średniej rocznej. W serii 10 lat danych poniżej -8,5 stopnia schodzi tu tylko 1 procent godzin roku. Typowa najzimniejsza godzina roku ma -14,4 stopnia, a raz na kilka lat trafia się -24,7 stopnia.
Budynek 150 m2 po termomodernizacji potrzebuje około 9 kW mocy w warunkach projektowych, czyli przy temperaturze ze strefy klimatycznej według PN-EN 12831. Wskaźnik z metrażu służy do orientacji, projektant policzy przegrodę po przegrodzie. Zbyt duża pompa włącza się i wyłącza częściej, przez co zużywa więcej prądu i szybciej się zużywa.
Producenci podają moc urządzenia dla punktu 7 stopni. W warunkach projektowych realna moc spada o kilkanaście do kilkudziesięciu procent. Dlatego przy porównywaniu ofert bierz tabelę mocy dla warunków projektowych.
Ile ciepła i ile prądu zużyje dom
Mnożąc współczynnik strat przez 1 723 stopniodni liczonych od 12 stopni, dostajemy dla domu 150 m2 po termomodernizacji około 10 300 kWh ciepła rocznie. Przy sezonowym współczynniku 3,5 pompa zużyje na to około 2 900 kWh prądu.
Ten sam budynek bez ocieplenia potrzebowałby około 24 200 kWh ciepła, czyli około 6 900 kWh prądu. Za ten rozrzut odpowiada stan budynku, nie klasa sprzętu. Dlatego ocieplenie robi się przed doborem pompy, a nie po.
| Miesiąc | Średnia temperatura | Ciepło |
|---|---|---|
| Styczeń | -0,6 stopnia | 2 530 kWh |
| Luty | 1,4 stopnia | 1 920 kWh |
| Marzec | 4,4 stopnia | 1 520 kWh |
| Kwiecień | 8,8 stopnia | 620 kWh |
| Maj | 13,5 stopnia | 0 kWh |
| Czerwiec | 18,5 stopnia | 0 kWh |
| Lipiec | 20 stopni | 0 kWh |
| Sierpień | 20 stopni | 0 kWh |
| Wrzesień | 15,4 stopnia | 0 kWh |
| Październik | 10,4 stopnia | 320 kWh |
| Listopad | 5,4 stopnia | 1 280 kWh |
| Grudzień | 1,5 stopnia | 2 110 kWh |
Liczby dotyczą samego ogrzewania. Ciepła woda użytkowa dokłada zwykle jedną piątą rocznego zapotrzebowania, a wentylacja mechaniczna bez odzysku potrafi dołożyć drugie tyle.
Mróz, odszranianie i punkt biwalentny
Mróz utrzymuje się tu 1 121 godzin w roku, a sezon grzewczy trwa 209 dni. Im więcej godzin poniżej zera, tym częstsze odszranianie parownika. Każdy taki cykl zabiera część ciepła, które właśnie wyprodukowano.
Mrozu jest tu na tyle mało, że pompa pracuje samodzielnie niemal cały sezon. Grzałka wchodzi na kilkadziesiąt godzin w roku. Na rocznym rachunku widać to śladowo.
Najmocniej na koszt sezonu działa to, do ilu stopni pompa musi podgrzać wodę. Podłogówka na 35 stopniach i grzejniki na 55 stopniach to różnica rzędu kilkudziesięciu procent w zużyciu prądu. Przy tej samej pompie i tym samym domu.
Kiedy lepiej wstrzymać się z pompą
Trzy sytuacje powtarzają się najczęściej. Dom bez ocieplenia z grzejnikami wysokotemperaturowymi wymusza wysokie parametry pracy i psuje efektywność. Pompa lubi grzać równo i długo, więc dom odwiedzany co jakiś czas nie jest dla niej. Czasem barierą jest po prostu brak miejsca na agregat w wymaganej odległości od okien.
Rozwiązaniem bywa rozłożenie inwestycji: przegrody i grzejniki teraz, źródło ciepła za rok albo dwa. Przy lokalnych 2 419 stopniodni liczonych od 15 stopni ocieplenie pracuje na siebie szybciej niż na zachodzie Polski.
Zestawienie z gazem znajdziesz w tekście pompa ciepła czy gaz. Dobór mocy opisujemy w tekście jak dobrać moc pompy ciepła.
Ile paneli, żeby zasilić pompę ciepła
Roczne zużycie pompy to tutaj około 2 900 kWh, przy uzysku 1062 kWh z jednego kilowata mocy. Do zbilansowania samej pompy potrzeba więc około 2,5 kWp. Reszta domu zużywa poza tym zwykle 2 do 3 tysięcy kilowatogodzin w roku i to trzeba doliczyć.
Tu trzeba postawić wyraźne zastrzeżenie: to bilans w skali roku. Szczyt zużycia pompy wypada w grudniu, kiedy 2,5 kWp odda tu tylko około 91 kWh przez cały miesiąc. Nadwyżkę z lata sprzedajesz tanio, a prąd zimą kupujesz drogo, i ta różnica jest wpisana w net-billing.
Pełne wyliczenie produkcji i zwrotu z instalacji jest na stronie o fotowoltaice. Warto to jednak liczyć razem: pompa podnosi autokonsumpcję paneli, a to ona decyduje o ich opłacalności.
Skąd wziąć dofinansowanie
Dofinansowaniem zajmuje się Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska w Katowicach. Dokumenty idą elektronicznie, przez portal funduszu. Dla budynków nowo budowanych działa osobny program Moje Ciepło.
Zanim zamówisz pompę ciepła, sprawdź datę wyłączenia obecnego kotła. W województwie śląskim klasy 3 i 4 mają czas do końca 2027 roku, a pozostałe terminy są na stronie województwa śląskiego.
Data na fakturze potrafi przesądzić o dotacji, więc formalności idą przed zamówieniem. Model musi figurować w bazie zielonych urządzeń i materiałów, inaczej wniosek przepada. Warto też sprawdzić wymagania dla klasy efektywności, bo różnią się między poziomami dofinansowania.