Ile prądu da instalacja w Katowicach
Punktem wyjścia jest 1062 kWh rocznie z jednego kilowata mocy. Tyle podaje baza PVGIS dla współrzędnych Katowic, przy optymalnym nachyleniu 39 stopni i module skierowanym na południe.
| Moc instalacji | Rocznie | Czerwiec | Grudzień |
|---|---|---|---|
| 3 kWp | 3 186 kWh | 369 kWh | 110 kWh |
| 5 kWp | 5 310 kWh | 616 kWh | 183 kWh |
| 8 kWp | 8 496 kWh | 985 kWh | 292 kWh |
| 10 kWp | 10 620 kWh | 1 231 kWh | 365 kWh |
Typowa domowa instalacja 5 kWp wyprodukuje tu w roku około 5 310 kWh. To mniej więcej roczne zużycie domu z pompą ciepła, bez ogrzewania basenu i ładowania samochodu.
Zaczyna się od tego, ile słońca tu dociera: 1 323 kWh na metr kwadratowy rocznie na optymalnie ustawionej płaszczyźnie. Instalacja odzyskuje z tego około 80 procent w postaci prądu. Różnicę tworzą przede wszystkim straty cieplne w modułach, falownik i okablowanie, więc jest to wielkość wpisana w technologię, nie usterka instalacji.
Produkcja miesiąc po miesiącu
| Miesiąc | Z 1 kWp | Instalacja 5 kWp |
|---|---|---|
| Styczeń | 42,2 kWh | 211 kWh |
| Luty | 56 kWh | 280 kWh |
| Marzec | 93,1 kWh | 466 kWh |
| Kwiecień | 113,7 kWh | 569 kWh |
| Maj | 118,4 kWh | 592 kWh |
| Czerwiec | 123,1 kWh | 616 kWh |
| Lipiec | 128,9 kWh | 645 kWh |
| Sierpień | 121,2 kWh | 606 kWh |
| Wrzesień | 102,2 kWh | 511 kWh |
| Październik | 80,5 kWh | 403 kWh |
| Listopad | 46,7 kWh | 234 kWh |
| Grudzień | 36,5 kWh | 183 kWh |
Czerwiec daje 123,1 kWh z kilowata, grudzień 36,5 kWh, czyli 3 razy mniej. Na grudzień przypada 3,4 procent rocznej produkcji.
To dlatego rocznego bilansu nie da się przełożyć na comiesięczny rachunek. Latem sprzedajesz nadwyżkę po cenie rynkowej, zimą kupujesz brakującą energię po cenie sprzedawcy. Dlatego autokonsumpcja w chwili produkcji jest warta więcej niż kolejny kilowat mocy.
Ile kilowatów potrzebujesz
Wielkość instalacji wynika ze zużycia, nie z tego, ile paneli się zmieści. Dla 4000 kWh rocznie wychodzi tu około 3,8 kWp, bo kilowat daje 1062 kWh. Przy 6000 kWh rocznie wychodzi około 5,6 kWp.
Rozliczenie premiuje zużycie na bieżąco, nie sam bilans w skali roku. Bez magazynu i bez sterowania odbiornikami udział ten sięga zwykle 20 do 30 procent. Dlatego sterowanie zasobnikiem ciepłej wody bywa lepszą inwestycją niż dodatkowy kilowat.
Do zużycia dolicz też przyszłe urządzenia, przede wszystkim pompę ciepła. Dom 150 m2 po termomodernizacji potrzebuje tu 10 300 kWh ciepła, co pompa zamienia na około 2 900 kWh prądu. Pokrycie samej pompy wymaga dodatkowych 2,7 kWp mocy.
Dach: nachylenie, strona świata i cień
Największy roczny uzysk daje tu kąt 39 stopni. Większość dachów w Polsce ma nachylenie w przedziale 35 do 45 stopni, czyli praktycznie tam, gdzie trzeba. Dopłata do stelaża zmieniającego kąt zwraca się tylko przy dachach płaskich.
Cień robi tu większą różnicę niż kilka stopni nachylenia. Komin, antena albo sąsiednie drzewo wpływają na więcej modułów, niż przykrywają. Przy zacienionej połaci osobna elektronika na każdy moduł zwykle się broni.
Kierunek połaci ma mniejsze znaczenie, niż się zwykle sądzi: 30 stopni w bok to strata rzędu kilku procent. To znaczy, że układ wschód-zachód też się broni. Krzywa dnia jest płaska, co przy autokonsumpcji bywa korzystniejsze niż ostry szczyt.
Zwrot z inwestycji przy tutejszym uzysku
Typowa domowa instalacja 5 kWp to wydatek około 26 250 zł i 5 310 kWh produkcji rocznie. Około 1 593 kWh zostaje w domu, reszta, czyli 3 717 kWh, trafia do sieci po niższej stawce. Obie pozycje razem to około 2 660 zł rocznie, co daje zwrot po 9,9 roku.
| Moc instalacji | Produkcja rocznie | Koszt z montażem | Oszczędność rocznie | Oszczędność w 10 lat |
|---|---|---|---|---|
| 3 kWp | 3 186 kWh | 15 750 zł | 1 600 zł | 16 000 zł |
| 5 kWp | 5 310 kWh | 26 250 zł | 2 660 zł | 26 600 zł |
| 8 kWp | 8 496 kWh | 42 000 zł | 4 260 zł | 42 600 zł |
| 10 kWp | 10 620 kWh | 52 500 zł | 5 320 zł | 53 200 zł |
Wszystkie liczby stoją na czterech założeniach: autokonsumpcja 30 procent, prąd 1,04 zł/kWh, odsprzedaż 0,27 zł/kWh, instalacja 5 250 zł za kilowat. Te same wartości ma kalkulator opłacalności, który jednak przyjmuje ogólnopolski uzysk zamiast policzonego dla tego punktu.
Zwrot celowo nie zależy tu od wielkości instalacji, bo obie strony rachunku skalują się identycznie: instalacja dwa razy większa kosztuje dwa razy więcej i tyle samo razy więcej oszczędza. Tym, co go realnie zmienia, jest udział prądu zużytego na miejscu. Kilowatogodzina zużyta w domu jest warta pełną cenę prądu, a oddana do sieci mniej więcej cztery razy mniej, więc podniesienie autokonsumpcji z 30 do 50 procent skraca zwrot do 7,5 roku. Najprościej podnieść ją stałym odbiornikiem dziennym: pompą ciepła, bojlerem albo autem. Roczne zużycie pompy dla tego klimatu podajemy na stronie o pompie ciepła.
Do tego dochodzi ulga termomodernizacyjna, która zmniejsza dochód do opodatkowania, a nie sam podatek. Realny odzysk zależy więc od stawki: przy 12 procentach koszt netto instalacji 5 kWp spada do około 23 100 zł, a przy 32 procentach do 17 850 zł. Zwrot skraca się wtedy do 8,7 roku albo 6,7 roku. Zasady odliczenia opisujemy w poradniku o uldze termomodernizacyjnej.
Kilku rzeczy ten rachunek celowo nie uwzględnia. Pominięta jest degradacja paneli, koszt wymiany falownika w połowie okresu życia instalacji i zmienność stawki za energię oddaną do sieci. Przeciwnie działa drożejący prąd, bo podnosi wartość każdej kilowatogodziny zużytej pod własnym dachem.
Dotacje i formalności w Katowicach
Pozwolenia na budowę dla domowej instalacji nie ma, ale zgłoszenie przyłączenia do operatora jest obowiązkowe. Za zgłoszenie przyłączenia i nowy licznik nie płacisz. Dotacji wyłącznie na panele w tej chwili nie ma: nabór Mojego Prądu zakończył się we wrześniu 2025. Fotowoltaikę finansuje Czyste Powietrze, ale wyłącznie razem z wymianą kotła i do 15 000 zł. Prowadzi je fundusz wojewódzki w Katowicach.
Do tego dochodzi ulga termomodernizacyjna rozliczana w PIT. Rozliczenie idzie przez zeznanie roczne, nie przez wniosek. Kwota dotacji pomniejsza podstawę odliczenia, co trzeba uwzględnić z góry.
Przed zamówieniem instalacji zweryfikuj moc umowną i rodzaj przyłącza. Falownik jednofazowy może mieć najwyżej 3,68 kW mocy wyjściowej, co wynika z warunków przyłączenia operatora. Szczegóły rozkładamy w poradniku o produkcji z fotowoltaiki.