Opis i wprowadzenie
VENTO Expert A50-1 S10 W V.2 to jednorurowy rekuperator ścienny do jednego pomieszczenia, osadzany w otworze przewierconym na wylot w ścianie zewnętrznej. Producentem jest Blauberg Ventilatoren GmbH z Monachium, a generalnym importerem na Polskę firma Vents Group sp. z o.o. z Niepruszewa. Model figuruje w polskim katalogu producenta w grupie rekuperatorów ściennych jednorurowych.
Oznaczenie tłumaczy schemat referencyjny producenta. Litera A to okrągły przekrój kanału, liczba 50 to nominalny przepływ w metrach sześciennych na godzinę, jedynka to płaski panel przedni. Skrót S10 opisuje okap AH-10 white 160 do ścian o standardowej grubości, a końcówka W V.2 sterowanie przez Wi-Fi w drugiej wersji. Obok stoją wariant S do budynków szkieletowych, mocniejsze A85 i A100 oraz dwuwentylatorowy Duo A30-1.
Konstrukcja ma cztery części: panel wewnętrzny z automatycznymi żaluzjami blokującymi ciąg wsteczny, kompaktowy moduł z ceramicznym wymiennikiem, wentylatorem i dwoma filtrami, kanał wentylacyjny z izolacją akustyczną oraz zewnętrzny okap chroniący kanał przed wodą i ciałami obcymi.
Najważniejsze cechy i korzyści
Osiem liczb decyduje o tym, czy taka jednostka pasuje do konkretnego pomieszczenia. Zebrałem je w jednej tabeli razem ze wskazaniem dokumentu, z którego pochodzą.
| Parametr | Wartość | Dokument |
|---|---|---|
| Wydajność w trybie wietrzenia | 15 / 30 / 50 m3/h (biegi I, II, III) | karta katalogowa PL |
| Wydajność w trybie odzysku ciepła | 8 / 15 / 25 m3/h | karta katalogowa PL |
| Sprawność odzysku ciepła | do 93 % wg DIBt LÜ-A 20 | katalog producenta EN |
| Pobór mocy | 4,45 / 5,08 / 7,06 W | karta katalogowa PL |
| Ciśnienie akustyczne wg ISO 3741:2004 | 20 / 27 / 30 dB(A) w 1 m; 11 / 18 / 21 dB(A) w 3 m | katalog producenta EN |
| Moc akustyczna | 38 dB | etykieta energetyczna |
| Kanał i otwór w ścianie | kanał o średnicy 160 mm, otwór 180 mm | instrukcja montażu |
| Grubość ściany | 250 do 500 mm | karta katalogowa PL |
Kluczowa jest różnica między dwoma trybami pracy. W trybie wietrzenia urządzenie tłoczy powietrze w jedną stronę i na trzecim biegu daje 50 m3/h. W trybie odzysku ciepła wentylator co 70 sekund odwraca kierunek obrotów, więc przez połowę czasu nawiewa, a przez drugą połowę wywiewa. Wydajność w jedną stronę spada wtedy do 25 m3/h i to właśnie ta liczba opisuje pracę zimą.
Druga sprawa to rozróżnienie dwóch wielkości akustycznych, bo w opisach sklepowych mieszają się one nagminnie. Dokumenty producenta podają poziom ciśnienia akustycznego zmierzony według ISO 3741:2004 w dwóch odległościach: 1 m oraz 3 m. Etykieta energetyczna podaje inną wielkość, czyli poziom mocy akustycznej równy 38 dB. Tych dwóch liczb nie wolno porównywać wprost.
Trzecia korzyść to pobór mocy: od 4,45 W na najniższym biegu do 7,06 W na najwyższym. Wskaźnik mocy właściwej SFP wynosi 2,14, 1,22 oraz 1,02 W na litr na sekundę, więc najmniej prądu na jednostkę powietrza schodzi na trzecim biegu.
Funkcje i tryby pracy
Instrukcja opisuje dwa tryby powietrzne. Tryb wietrzenia to praca jednokierunkowa, bez odzysku, do 50 m3/h. Tryb odzysku ciepła to praca rewersyjna ze zmianą kierunku co 70 sekund: najpierw ciepłe powietrze z pokoju oddaje ceramice ciepło i część wilgoci, potem przez rozgrzany wymiennik płynie do środka powietrze z zewnątrz.
Do tego dochodzą dwa zegary. Tryb nocny trzyma pierwszy bieg przez 8 godzin, a tryb Party najwyższy bieg przez 4 godziny. Obu używa się z pilota, z przycisków dotykowych na obudowie albo z aplikacji. Wbudowany czujnik wilgotności po przekroczeniu nastawy przełącza urządzenie na wyższy bieg. W grupie działa to tylko w jednostce Master i wtedy na maksymalną prędkość przechodzą wszystkie jednostki VENTO Expert w grupie.
Sterowanie działa w układzie Master i Slave. Sygnał z pilota odbiera wyłącznie jednostka nadrzędna i przekazuje go dalej przez Wi-Fi. Jednostki podrzędne nie reagują na własne czujniki, a po dwudziestu sekundach bez łączności z Masterem przechodzą w tryb czuwania.
Aplikacja nazywa się Blauberg Vento V.2 i działa na Androidzie oraz iOS, a producent udostępnia też usługę chmurową do sterowania spoza domu. Moduł Wi-Fi pracuje w paśmie 2,4 GHz, w standardzie IEEE 802.11 b/g/n, z zabezpieczeniem WPA i WPA2. Wskaźnik filtrów zapala się po 90 dniach od instalacji modułu wewnętrznego, a licznik zeruje się z aplikacji albo przyciskiem na obudowie.
Dla kogo i do jakich domów
Polska norma wentylacyjna PN-83/B-03430 z poprawką Az3 wymaga co najmniej 20 m3/h na osobę oraz minimum jednej wymiany powietrza na godzinę. Dla kuchni z gazem norma podaje 70 m3/h, dla łazienki 50 m3/h, a dla wydzielonego ustępu 30 m3/h. Te liczby wyznaczają granice sensownego użycia jednostki ściennej.
Policzmy sypialnię o powierzchni 14 m2 i wysokości 2,6 m. Jej kubatura to 36,4 m3, więc jedna wymiana na godzinę oznacza 36 m3/h. Dwie osoby śpiące w tym pokoju potrzebują 40 m3/h. Jedna jednostka w trybie odzysku ciepła daje 25 m3/h, czyli nie wystarczy. Para urządzeń pracujących naprzemiennie daje już 50 m3/h i mieści się w wymaganiu z zapasem.
Ten sam rachunek wychodzi w gabinecie 10 m2, gdzie wymiana to 26 m3/h, i w pokoju dziecka 12 m2, gdzie wynosi 31 m3/h. Producent sam pisze o tym wprost. W karcie katalogowej stoi, że najbardziej efektywne i zrównoważone użytkowanie uzyskuje się przy parze zsynchronizowanych jednostek pracujących naprzemiennie. Jedna nawiewa, druga w tym samym czasie wywiewa, dzięki czemu bilans powietrza w pokoju jest stały, a nie wahadłowy.
Rachunek prądu wypada nisko. Praca ciągła na trzecim biegu to 7,06 W razy 8760 godzin, czyli 61,8 kWh rocznie. Przy pełnym koszcie 1,04 zł za kilowatogodzinę, który przyjmujemy w kalkulatorach, daje to 64 zł na rok od jednej jednostki, a na pierwszym biegu 39 kWh i 41 zł.
Sprzęt ma sens w mieszkaniu w bloku, w remontowanej sypialni, w gabinecie i w pokoju dziecka. Nie zastąpi wentylacji całego domu i nie wejdzie w ścianę cieńszą niż 250 mm, bo tyle ma kompaktowy moduł wewnętrzny.
Zastosowane technologie
Serce urządzenia to ceramiczny wymiennik regeneracyjny, nazwany w katalogu angielskim entalpicznym, bo ceramika przejmuje z wywiewu nie tylko ciepło, ale i część wilgoci. Komórki wymiennika mają strukturę heksagonalną i to jej producent przypisuje wysoką skuteczność odzysku.
Deklarowana sprawność do 93 procent ma podaną metodę: badanie DIBt LÜ-A 20, czyli procedurę niemieckiego Instytutu Techniki Budowlanej. Tabela parametrów ErP na międzynarodowej stronie produktu podaje osobno sprawność cieplną odzysku na poziomie 77 procent, w ujęciu wymaganym przez rozporządzenie 1254/2014. Obie liczby są prawdziwe i dotyczą innych warunków pomiaru.
Wentylator napędza silnik EC z rewersem, o prędkościach 800, 1300 i 1900 obrotów na minutę. Zasilanie mieści się w zakresie od 100 do 240 V przy 50 lub 60 Hz, a pobór prądu nie przekracza 0,059 A.
Karta podaje też dwie klasy z normy EN 13141-8. Wrażliwość strumienia powietrza na zmiany różnicy ciśnień oznaczono jako S2, a szczelność całego urządzenia między wnętrzem a otoczeniem jako D1. Tłumienie hałasu z zewnątrz wynosi 42 dB(A) według DIN EN 20140, co ma znaczenie przy ścianie od ruchliwej ulicy. Stopień ochrony obudowy to IP24, a klasa ochronności przeciwporażeniowej II. Etykieta energetyczna według rozporządzenia 1254/2014 przypisuje urządzeniu klasę A w klimacie umiarkowanym, przy jednostkowym zużyciu energii SEC minus 38,8 kWh/(m2·rok). Strumień referencyjny według tabeli ErP producenta wynosi 0,004 m3/s, czyli około 14 m3/h.
Zalety na tle konkurencji
Porównanie z centralą domową pokazuje dwie różne kategorie sprzętu. Pro-Vent Mistral PRO 450 EC daje do 450 m3/h i pobiera od 35 do 145 W, więc obsługuje cały budynek. Ta jednostka daje 50 m3/h przy poborze do 7,06 W i obsługuje jeden pokój, za to wymaga tylko jednego przewiertu.
Różnica pojawia się też w koszcie wejścia. Dane rynkowe, które zbieramy dla domu o powierzchni 120 do 150 m2, mówią o 18 000 do 35 000 zł za komplet rekuperacji centralnej z montażem. Jednostka ścienna to zakup jednego lub dwóch urządzeń i wiercenie otworu, bez projektu kanałów i bez ingerencji w sufity. Wobec wentylacji grawitacyjnej przewaga wynika wprost z odzysku: kratka wywiewna wyrzuca ciepłe powietrze na zewnątrz, a ceramika odbiera z niego do 93 procent ciepła.
Słabsza strona wobec central to filtracja. W standardzie pracują tu zgrubne filtry klasy G3, a filtr F7 jest opcją, po której maksymalny przepływ spada do 41 m3/h. Centrale domowe mają G4 w standardzie i ePM1 55 procent w opcji, bez takiej kary za przepływ. Drugi minus to gwarancja: 24 miesiące od dnia sprzedaży.
Instrukcja i wskazówki eksploatacyjne
Montaż zaczyna się od otworu przelotowego w ścianie zewnętrznej. Instrukcja podaje średnicę 180 mm i wymaga zachowania co najmniej 300 mm odstępu od krawędzi. Kanał o średnicy 160 mm wprowadza się w otwór z minimalnym nachyleniem 3 mm w stronę wylotu, a szczelinę wokół wypełnia pianką montażową. Do ustawienia kanału służą kliny styropianowe z zestawu.
Panel wewnętrzny montuje się według szablonu tekturowego z zestawu, którego duży otwór musi być współosiowy z kanałem. Producent ostrzega, że w modelach A50, A85 i A100 nie wolno zakładać panelu przedniego przed pełnym opuszczeniem trzpienia siłownika, co trwa do 2 minut.
Konserwacja sprowadza się do trzech czynności. Filtry czyści się raz na 3 miesiące lub częściej, myje i suszy przed ponownym montażem, a odkurzacz jest dopuszczony. Okres eksploatacji filtra producent określa na 3 lata. Sam rekuperator trzeba odkurzać nie rzadziej niż raz w roku, bo pył osadza się na wymienniku i na wentylatorze nawet przy sprawnych filtrach.
Warunki pracy mają twarde granice. Temperatura w miejscu montażu panelu wewnętrznego musi mieścić się od plus 1 do plus 40 stopni Celsjusza, a wilgotność względna nie może przekraczać 80 procent bez kondensacji. Temperatura powietrza przetłaczanego to od minus 20 do plus 40 stopni. Bateria w pilocie to CR2025, a gwarancja obejmuje 24 miesiące od dnia sprzedaży.
Zawartość zestawu
Zestaw podstawowy zawiera blok wewnętrzny, kanał wentylacyjny, pojemnik z wymiennikiem ciepła, zewnętrzny wylot wentylacyjny i pilot. Do tego dochodzi szablon tekturowy, kabel USB, zestaw montażowy z klinami styropianowymi, izolacja akustyczna oraz dokumentacja.
Osobno kupuje się akcesoria, a lista jest długa. Okapy zewnętrzne producent oferuje jako AH-11 i AH-10 z tworzywa, AH-10 chrome z efektem stali szczotkowanej, AH-S ze stali nierdzewnej dla budynków szkieletowych oraz AH-8 z nagrzewnicą wstępną o mocy 60 W. Ostatni ma sens tam, gdzie mróz bywa długi. Filtry występują w trzech pozycjach: komplet dwóch filtrów podstawowych, filtr G4 oraz zestaw z kasetą i filtrem F7.
Do tego dochodzą czujniki dwutlenku węgla CD-1 oraz CD-2 i bezprzewodowy sterownik dotykowy SE VENTO EXPERT W. Na montaż narożny producent przewiduje zestaw KIT BlauPlast white 160. Filtr G4 wymaga doliczenia 80 mm do minimalnej długości wkładu.
Podsumowanie
VENTO Expert A50-1 S10 W V.2 to sprzęt do jednego pokoju, w którym grawitacja nie daje rady, a kanałów nie ma jak poprowadzić. Pobór 4,45 do 7,06 W i sprawność do 93 procent według DIBt LÜ-A 20 to bardzo dobre liczby w tej klasie. Ciśnienie akustyczne 11 dB(A) w odległości 3 m na pierwszym biegu pozwala trzymać urządzenie w sypialni.
Słabe punkty są trzy. Wydajność w trybie odzysku ciepła spada do 25 m3/h, więc jedna jednostka nie pokryje wymiany powietrza w typowej sypialni. Filtr w standardzie to zgrubne G3, a wersja F7 obcina przepływ do 41 m3/h. Gwarancja wynosi 24 miesiące.
Przed zakupem sprawdź grubość ściany, bo musi mieścić się w przedziale od 250 do 500 mm. Sprawdź też, czy przewiert o średnicy 180 mm da się wykonać z zapasem 300 mm od krawędzi, bez trafienia w wieniec, nadproże czy instalację.