APsystems EZ1-M

Opis i wprowadzenie

EZ1-M należy do trzeciej generacji dwumodułowych mikroinwerterów APsystems i jest zaprojektowany pod instalacje balkonowe. Jedno urządzenie obsługuje dwa moduły fotowoltaiczne i oddaje do sieci najwyżej 799 VA. W serii są jeszcze EZ1-H o mocy 960 VA oraz EZ1-SPE, wszystkie w tej samej filozofii: wbudowane Wi-Fi i Bluetooth zamiast osobnej bramki.

Zaczynam od ostrzeżenia, bo ono decyduje o całej reszcie. Karta katalogowa dla regionu EMEA pisze wprost, że produkt serii EZ1 nadaje się wyłącznie do zastosowań własnych takich jak balkon, ogród, garaż i wiata, oraz że nie nadaje się do instalacji dachowej. Przypis do tabeli parametrów dopowiada resztę: wsparcie i gwarancja nie obejmują instalacji dachowych. Strona producenta podaje przyczynę, czyli ograniczoną łączność Wi-Fi na dachu.

Dlatego ta karta nie jest alternatywą dla mikrofalownika dachowego w rodzaju Hoymiles HMS-2000-4T. To opis urządzenia do zupełnie innego scenariusza: dwa panele przy balustradzie, na ścianie garażu albo na dachu wiaty, dopięte do gotowej instalacji domowej. W Polsce taka mikroinstalacja wymaga zgłoszenia operatorowi sieci i montażu przez instalatora z uprawnieniami.

Najważniejsze cechy i korzyści

Siedem liczb z karty katalogowej opisuje to urządzenie w całości.

Pierwsza liczba wymaga wyjaśnienia. Urządzenie potrafi oddać 799 VA, lecz przypis do karty mówi, że ustawieniem fabrycznym może być 600 VA. Producent zostawia zmianę nastawy użytkownikowi w aplikacji i od razu przypomina, żeby sprawdzić lokalny limit mocy dla instalacji wpinanej wtyczką. Jako przykład podaje Niemcy, gdzie granica dla takich układów wynosi 800 W.

Druga ważna liczba to prąd wejściowy 20 A na kanał. To dużo. Nowoczesny moduł 600 W o prądzie w punkcie mocy maksymalnej rzędu 14 A mieści się tu z zapasem, a dopuszczalny prąd zwarciowy 25 A daje margines na chłodne i słoneczne dni. Za to okno napięciowe jest wąskie. Śledzenie punktu mocy maksymalnej działa od 28 do 45 V, więc moduł musi mieć napięcie MPP w tym przedziale.

Funkcje i tryby pracy

EZ1-M pracuje wyłącznie na sieć. Napięcie wyjściowe to 230 V z zakresem 184 do 253 V, częstotliwość 50 Hz z zakresem 48 do 51 Hz. Znamionowy prąd wyjściowy wynosi 3,5 A przy 799 VA i 2,6 A przy nastawie 600 VA. Domyślny współczynnik mocy to 0,99. W nocy urządzenie pobiera 20 mW.

Karta podaje też trzy liczby, które przydają się przy doborze zabezpieczeń. Prąd rozruchowy wynosi 11,92 A, maksymalny prąd zwarcia na wyjściu 34 A, a maksymalne zabezpieczenie nadprądowe wyjścia 10 A. Maksymalny prąd wsteczny inwertera do modułów wynosi 0 A, co oznacza, że urządzenie nie oddaje prądu w stronę paneli.

Monitorowanie działa bez bramki i to jest główna różnica wobec urządzeń dachowych. W obudowie siedzi moduł Wi-Fi pracujący w paśmie 2412 do 2472 MHz z mocą 19,86 dBm oraz Bluetooth w paśmie 2402 do 2480 MHz z mocą 18,18 dBm. Telefon łączy się z mikroinwerterem przez Bluetooth i pokazuje dane na żywo. Po wpięciu do domowego routera przez Wi-Fi dane trafiają do chmury i podgląd działa zdalnie.

Obsługę prowadzi aplikacja AP EasyPower. Przypis do karty podaje jej ograniczenie: aplikacja monitoruje najwyżej cztery urządzenia z serii EZ1, a strona produktu dopuszcza rejestrację najwyżej dwóch mikroinwerterów na system. Osobny wiersz tabeli mówi o maksymalnej liczbie jednostek, które można połączyć, i podaje 2. Kolejny przypis dodaje, że w części krajów przepisy ograniczają tę liczbę do jednej sztuki.

Dla kogo i do jakich domów

Sprawdźmy, co realnie daje taki zestaw. Liczę stałą z naszych kalkulatorów, czyli 1000 kWh rocznie z każdego kWp przy ekspozycji południowej i optymalnym kącie.

Tabela nie uwzględnia limitu wyjścia 799 VA, a przy nastawie fabrycznej 600 VA limit jest jeszcze niższy. Przy 1,2 i 1,46 kWp część produkcji w słoneczne południa zostanie obcięta, więc dwa ostatnie wiersze to górna granica, której zestaw nie osiągnie.

Wartość liczę po pełnym koszcie 1 kWh prądu, czyli 1,04 zł. To górna granica korzyści, bo zakłada zużycie całej wyprodukowanej energii na miejscu. Panel na balustradzie balkonu stoi pionowo, więc realna produkcja będzie wyraźnie niższa niż w tabeli. Panel na dachu wiaty albo garażu zbliży się do tych wartości.

Do kogo to trafia? Po pierwsze do mieszkańców bloków i domów, którzy chcą pokryć zużycie stałe: lodówkę, router, pompę obiegową, czuwanie sprzętu. Po drugie do właścicieli domów z gotową instalacją, którzy chcą dołożyć dwa panele na wiacie albo garażu bez ruszania głównego falownika. Po trzecie do działki, altany i domku letniskowego z przyłączem.

Do czego się nie nadaje? Do dachu domu. Producent wyklucza to zastosowanie w karcie, w instrukcji i na stronie produktu, a gwarancja takiej instalacji nie obejmuje. Nie zastąpi też pełnej instalacji, bo do sieci oddaje najwyżej 799 VA, podczas gdy typowa domowa fotowoltaika ma od 6 do 10 kWp.

Zastosowane technologie

Izolację zapewniają transformatory wysokiej częstotliwości z separacją galwaniczną. Kategoria przepięciowa to OVC II po stronie obwodu fotowoltaicznego i OVC III po stronie sieci. Stopień zanieczyszczenia wynosi PD3, wilgotność pracy od 4 do 100 procent, a dopuszczalna wysokość montażu poniżej 2000 m.

Obudowa ma klasę IP67 i chłodzi się konwekcją naturalną, bez wentylatora. Zakres temperatury pracy sięga od minus 40 do plus 65 stopni Celsjusza, a przechowywania od minus 40 do plus 85 stopni. Złącza stałoprądowe są kompatybilne z MC4. Wymiary to 263 na 218 na 36,5 mm, masa 2,8 kg.

Osobny przypis w karcie dotyczy szybkiego wyłączania. Producent pisze, że systemy mikroinwerterowe APsystems spełniają wymóg szybkiego wyłączenia bez potrzeby montowania dodatkowych urządzeń elektrycznych. W układzie mikroinwerterowym wynika to z samej budowy, bo napięcie stałe nigdy nie opuszcza odcinka między modułem a obudową i nie przekracza 60 V.

Zalety na tle konkurencji

Wobec Hoymiles HMS-2000-4T porównanie jest nieuczciwe i trzeba to powiedzieć wprost. Tamto urządzenie obsługuje cztery moduły, ma 2000 VA i jest robione pod dach, ale wymaga dokupienia bramki DTU. EZ1-M obsługuje dwa moduły, ma 799 VA i nie wymaga niczego poza telefonem, za to na dach go nie wolno położyć.

Wobec DS3 z oferty samego APsystems różnica jest podobna. DS3 to urządzenie dla instalatora, z bramką ECU, dopuszczone na dach. EZ1-M celuje w montaż własny i rezygnuje z bramki. Jeśli więc zestaw ma trafić na połać dachu, właściwym modelem tego producenta jest DS3, a nie EZ1-M.

Mocną stroną EZ1-M jest lista zgodności. Karta wymienia EN 50549-1 i EN 50549-10 oraz ich odpowiedniki krajowe, w tym PN-EN 50549-1. Obok pojawia się skrót IRiESD, czyli polska Instrukcja Ruchu i Eksploatacji Sieci Dystrybucyjnej. To rzadkość w kartach urządzeń balkonowych i realna przesłanka, że producent przygotował model pod polskie warunki przyłączeniowe.

Gwarancja wynosi 12 lat w standardzie i jest to wartość z tabeli parametrów, nie z materiału reklamowego. Strona produktu uzależnia ją od rejestracji systemu online w aplikacji AP EasyPower. Ta sama tabela stawia jednak warunek przez przypis: wsparcie i gwarancja nie obejmują instalacji dachowych. Wniosek jest prosty i niewygodny. Położenie EZ1-M na dachu kosztuje utratę gwarancji, choć urządzenie technicznie zadziała.

Instrukcja i wskazówki eksploatacyjne

Instrukcja opisuje dwa sposoby zamocowania. Pierwszy to przykręcenie do ściany balkonu. Drugi to przypięcie do balustrady opaskami kablowymi. Miejsce ma chronić przed bezpośrednim deszczem, promieniowaniem UV i innymi szkodliwymi warunkami pogodowymi. Śruby albo opaski kablowe przygotowuje użytkownik.

Przyłączenie do sieci odbywa się przez opcjonalny przewód. Karta podaje jego parametry: przekrój 1,5 mm2, długość 5 m w wersji domyślnej, wtyk Schuko. Przypis jest jednoznaczny: jeśli mikroinwerter jest przyłączany do sieci wtyczką, trzeba zachować lokalne przepisy dotyczące limitu mocy. Producent nie podaje polskiego progu i nie podaje go też instrukcja, więc przed wpięciem sprawdź warunki u swojego operatora sieci dystrybucyjnej.

Dobór modułu jest tu ważniejszy niż przy falowniku stringowym. Okno śledzenia punktu mocy maksymalnej to 28 do 45 V. Typowy moduł półogniwowy 450 W ma napięcie MPP około 34 V i mieści się w środku zakresu. Moduł o napięciu MPP powyżej 45 V będzie pracował poza oknem i straci część uzysku. Napięcie jałowe nie może przekroczyć 60 V, a przy mrozie rośnie.

Eksploatacja sprowadza się do oględzin. Instrukcja ostrzega, że uszkodzenie albo otwarcie obudowy unieważnia gwarancję. Osobno zaznacza, że rozdzielenie przewodu dodatniego i ujemnego jednego modułu na dwa różne kanały uszkodzi mikroinwerter i wyklucza gwarancję. Aplikacja AP EasyPower pokazuje uzysk każdego kanału osobno, więc spadek na jednym module widać od razu.

Na koniec uwaga o wydajności, którą producent sam porusza w instrukcji. Przy układach balkonowych często zdarza się, że moduły produkują mniej, niż oczekuje użytkownik. Powodem jest zwykle kąt i ustawienie, a nie usterka urządzenia. Panel pionowy na południowej balustradzie traci sporo względem panelu położonego pod kątem 30 stopni.

Zawartość zestawu

W pudełku jest sam mikroinwerter ze złączami zgodnymi z MC4 po stronie modułów i gniazdem po stronie sieci. Przewód przyłączeniowy z wtykiem Schuko figuruje w karcie jako wyposażenie opcjonalne, w osobnej sekcji zatytułowanej przewód zasilający, opcja.

Nie ma tu bramki i nie trzeba jej kupować. Nie ma też licznika energii ani ogranicznika oddawania do sieci. Monitoring i sterowanie zapewnia aplikacja AP EasyPower na telefonie, a łączność zapewnia wbudowane Wi-Fi i Bluetooth.

Samych modułów, konstrukcji i osprzętu producent nie dostarcza. Dystrybutorzy sprzedają EZ1-M zarówno luzem, jak i w zestawach z kablem 5 m. Przy zakupie sprawdzaj oznaczenie wersji: na rynek europejski idzie EZ1-M-EU, a mocniejszy brat z tej samej serii nosi symbol EZ1-H.

Warto jeszcze policzyć miejsce. Urządzenie ma 263 na 218 mm i waży 2,8 kg, więc mieści się za modułem albo na ścianie. Dwa moduły po 500 Wp zajmą około 5 m2 powierzchni, co przy balustradzie balkonu bywa ciaśniejsze niż sam mikroinwerter.

Podsumowanie

EZ1-M to dobrze udokumentowane urządzenie do małej instalacji dokładanej z niewielkim zakresem prac instalatora; w Polsce trzeba ją zgłosić operatorowi sieci. Dwa niezależne MPPT, moduły do 730 Wp, prąd 20 A na kanał, obudowa IP67, sprawność szczytowa 96,7 procent i 12 lat gwarancji to zestaw, który trudno podważyć w tej klasie. Brak bramki upraszcza uruchomienie.

Trzy rzeczy trzeba jednak wiedzieć przed zakupem. Dach jest wykluczony przez producenta i gwarancja go nie obejmuje. Moc bywa fabrycznie zdławiona do 600 VA, a zmiana nastawy wymaga sprawdzenia przepisów u operatora. Okno napięcia MPPT 28 do 45 V zawęża listę modułów, które zagrają tu bez strat.