Ile wełny naprawdę potrzeba
Na dach skośny potrzeba około 25 cm wełny mineralnej. To wartość, przy której przegroda schodzi do współczynnika U wymaganego przez warunki techniczne. Dla dachu limit wynosi 0,15 W/(m2 K). Dokładna grubość zależy od lambdy konkretnej wełny, więc jedne produkty wymagają nieco mniej, inne trochę więcej.
To sporo materiału. Sama krokiew ma zwykle 18-22 cm, więc izolacja nie zmieści się w jednej warstwie. Dlatego dach ociepla się na dwa piętra: między krokwiami i pod nimi. Taki układ to standard i nie ma sensu z niego rezygnować, bo cieńsza izolacja podnosi rachunki na całe lata.
Skąd bierze się grubość 25 cm
Grubość liczy się z prostej zależności. Potrzebny opór cieplny mnożysz przez lambdę materiału. Dla U równego 0,15 przegroda musi mieć opór około 6,3 (m2 K)/W po odjęciu oporów przejmowania ciepła i cienkich warstw wykończenia.
Weź wełnę o lambdzie 0,038 W/(m K). Grubość to 6,3 pomnożone przez 0,038, czyli około 0,24 m. Zaokrąglasz w górę, do 25 cm. Gdyby wełna miała lambdę 0,035, wystarczyłoby około 22 cm. Zasadę współczynnika U tłumaczy hasło współczynnik U w słowniku.
Warto celować dokładnie w wymóg normy, a nie poniżej. Dach to duża powierzchnia, więc każdy brakujący centymetr izolacji przekłada się na realną stratę ciepła w skali sezonu grzewczego.
Warstwa między krokwiami i pod krokwiami
Pierwsza warstwa wchodzi między krokwie. Jeśli krokiew ma 20 cm, tyle wełny się tam zmieści. To wciąż za mało na wymagane U. Druga warstwa idzie pod krokwiami, w stalowym ruszcie mocowanym prostopadle. Dokładasz w niej brakujące 5-8 cm.
Ten układ ma jeszcze jedną zaletę. Warstwa podkrokwiowa przykrywa drewno krokwi, które przewodzi ciepło lepiej niż wełna. Bez niej wzdłuż każdej krokwi powstałby liniowy mostek. Ruszt krzyżuje też kierunek warstw, co dodatkowo domyka szczeliny. Cały proces krok po kroku opisałam w poradniku o ociepleniu poddasza.
Jeśli krokwie są płytkie, na przykład 15 cm, warstwę podkrokwiową trzeba pogrubić. Czasem stosuje się też nakładki na krokwie, żeby zmieścić całą izolację. Dobór zależy od konstrukcji więźby.
Lambda wełny zmienia wynik
Nie każda wełna izoluje tak samo. Lambda produktów mieści się zwykle między 0,030 a 0,045 W/(m K). Im niższa, tym cieńsza warstwa da to samo U. Różnica potrafi sięgnąć kilku centymetrów.
| Lambda wełny W/(m K) | Grubość dla U 0,15 |
|---|---|
| 0,035 | ok. 22 cm |
| 0,038 | ok. 24 cm |
| 0,040 | ok. 25 cm |
| 0,045 | ok. 28 cm |
Wełna z niższą lambdą kosztuje więcej za metr, ale pozwala zmieścić izolację w cieńszej warstwie. To bywa ważne, gdy poddasze ma mało miejsca pod skosami. Grubość dla wybranego materiału policzysz w kalkulatorze grubości ocieplenia. Różnice między wełną skalną i szklaną opisuje osobny tekst o wełnie skalnej i szklanej.
Ile to kosztuje
Koszt zależy od grubości, klasy wełny i powierzchni dachu. Grubsza izolacja to więcej materiału, ale różnica między 24 a 28 cm w skali dachu jest umiarkowana. Nie warto na niej oszczędzać, bo cieńsza warstwa podnosi rachunki za ogrzewanie przez cały czas życia domu.
Do wełny doliczasz ruszt, paroizolację, taśmy i płyty gipsowo-kartonowe oraz robociznę. Robocizna często przewyższa koszt samej wełny, więc oszczędzanie na kilku centymetrach materiału mija się z celem. Pełne widełki kosztów ocieplenia dachu i poddasza znajdziesz w tekście o tym, ile kosztuje ocieplenie dachu.
Kiedy dołożyć więcej niż 25 cm
Norma to minimum, nie maksimum. W domach o wysokim standardzie energetycznym warto zejść z U dachu poniżej wymogu i dołożyć izolacji. Grubsza warstwa zmniejsza straty i poprawia komfort latem, bo dach wolniej się nagrzewa.
Ma to sens zwłaszcza pod poddaszem użytkowym, gdzie mieszkasz na co dzień. Cieńsza izolacja oznacza tam duszne lato i chłodne skosy zimą. Jeśli budujesz dom niskoenergetyczny, celuj w 30 cm i więcej. Zysk z każdego dodatkowego centymetra maleje, ale komfort rośnie.
Grubość ograniczają jednak wysokość więźby i miejsce pod skosami. Gdy brakuje przestrzeni, sięgnij po wełnę o niższej lambdzie albo po układ nakrokwiowy. Wybór między materiałami ułatwia porównanie pianki PUR i wełny na poddasze.
Paroizolacja i wiatroizolacja przy wełnie
Wełna działa tylko sucha. Dlatego od strony pomieszczenia kładzie się paroizolację, która nie wpuszcza pary z wnętrza w warstwę izolacji. Musi być szczelna, z zakładami i taśmami na łączeniach.
Od strony pokrycia potrzebna jest membrana wysokoparoprzepuszczalna. Wypuszcza ona wilgoć z wełny na zewnątrz i chroni przed wiatrem. Między membraną a dachówką zostaje szczelina wentylacyjna, której nie wolno zabudować. Jak ułożyć te warstwy, opisuje tekst o paroizolacji i membranie dachowej.
Błąd w tych warstwach kosztuje więcej niż oszczędność na wełnie. Zawilgocona izolacja traci grubość efektywną i przestaje grzać, a na drewnie więźby pojawia się pleśń. Dlatego szczelność paroizolacji sprawdza się jeszcze przed zakryciem płytami gipsowo-kartonowymi.
Układanie warstw krok po kroku
Kolejność prac ma znaczenie. Najpierw sprawdzasz stan więźby i membrany pod pokryciem. Dopiero na suchą, zdrową konstrukcję układa się izolację, bo mokre drewno trzeba wcześniej osuszyć.
Pierwszą warstwę wełny wciskasz między krokwie, bez ubijania. Potem mocujesz ruszt pod krokwiami i wypełniasz go drugą warstwą, prostopadle do pierwszej. Takie krzyżowanie zamyka szczeliny i przykrywa drewno. Na końcu przychodzą paroizolacja i płyta.
Grubość dobierasz do wymaganego U, a nie na oko. Jeśli nie masz pewności, ile warstwy dołożyć pod krokwiami, policz to w kalkulatorze grubości ocieplenia. Cały przebieg prac opisuje też poradnik o ociepleniu poddasza.
Na co uważać
Nie ubijaj wełny. Ściśnięta traci grubość i pogarsza izolacyjność. Warstwa ma leżeć swobodnie, wypełniając całą przestrzeń bez pustek. Pustki to mostki i miejsca, gdzie wykrapla się wilgoć.
Zostaw szczelinę wentylacyjną pod pokryciem, jeśli konstrukcja jej wymaga. Wełna dochodząca do samej membrany może blokować odprowadzanie wilgoci. Zadbaj też o szczelną paroizolację od strony pomieszczenia, bo mokra wełna traci swoje właściwości. Jaką dokładnie wełnę wybrać, podpowiada tekst o tym, jaką wełnę na poddasze zastosować. Więcej poradników zbiera dział ocieplenie.