Ile prądu da instalacja w Tucholi
Punktem wyjścia jest 1016 kWh rocznie z jednego kilowata mocy. Tyle podaje baza PVGIS dla współrzędnych Tucholi, przy optymalnym nachyleniu 40 stopni i module skierowanym na południe.
| Moc instalacji | Rocznie | Czerwiec | Grudzień |
|---|---|---|---|
| 3 kWp | 3 048 kWh | 390 kWh | 70 kWh |
| 5 kWp | 5 080 kWh | 650 kWh | 116 kWh |
| 8 kWp | 8 128 kWh | 1 040 kWh | 186 kWh |
| 10 kWp | 10 160 kWh | 1 300 kWh | 232 kWh |
Dla najpopularniejszej wielkości, czyli 5 kWp, wychodzi około 5 080 kWh w skali roku. W praktyce pokrywa to zużycie rodziny z pompą ciepła, ale już nie z ładowarką do auta.
Źródłem jest energia słońca: 1 260 kWh na metr kwadratowy w ciągu roku, licząc dla płaszczyzny pochylonej pod kątem 40 stopni. W prąd zamienia się jakieś 81 procent tego strumienia. Różnicę tworzą przede wszystkim straty cieplne w modułach, falownik i okablowanie, więc jest to wielkość wpisana w technologię, nie usterka instalacji.
Produkcja miesiąc po miesiącu
| Miesiąc | Z 1 kWp | Instalacja 5 kWp |
|---|---|---|
| Styczeń | 29,1 kWh | 146 kWh |
| Luty | 52,1 kWh | 261 kWh |
| Marzec | 89,8 kWh | 449 kWh |
| Kwiecień | 121,5 kWh | 608 kWh |
| Maj | 130,1 kWh | 651 kWh |
| Czerwiec | 130 kWh | 650 kWh |
| Lipiec | 124,8 kWh | 624 kWh |
| Sierpień | 118 kWh | 590 kWh |
| Wrzesień | 101,1 kWh | 506 kWh |
| Październik | 68,1 kWh | 341 kWh |
| Listopad | 28,6 kWh | 143 kWh |
| Grudzień | 23,2 kWh | 116 kWh |
Różnica między szczytem a dołem sezonu jest 6-krotna: 130 kWh z kilowata w czerwcu i 23,2 kWh w grudniu. Zimowy miesiąc to tylko 2,3 procent rocznego uzysku.
To dlatego rocznego bilansu nie da się przełożyć na comiesięczny rachunek. Nadwyżka z lata idzie do rozliczenia w net-billingu, a zimą kupujesz prąd z sieci. Magazyn energii albo sterowanie odbiornikami podnosi ten udział skuteczniej niż dodatkowe panele.
Ile kilowatów potrzebujesz
Punktem wyjścia jest roczne zużycie prądu, a nie liczba wolnych metrów na połaci. Rodzina zużywająca 4000 kWh potrzebuje w tych warunkach około 3,9 kWp mocy. Dla zużycia 6000 kWh licz około 5,9 kWp.
W net-billingu liczy się jednak nie sam roczny bilans, ale to, ile prądu zużyjesz w chwili produkcji. Bez sterowania odbiornikami na miejscu zużywa się od 25 do 33 procent produkcji. Podniesienie tego udziału daje więcej niż powiększenie instalacji o kolejny panel.
Pompa ciepła zmienia rachunek: trzeba ją policzyć razem z instalacją. Dla domu 150 m2 po termomodernizacji wychodzi 10 600 kWh ciepła rocznie, czyli około 3 000 kWh prądu przy współczynniku 3,5. Pokrycie samej pompy wymaga dodatkowych 3 kWp mocy.
Kąt, kierunek i zacienienie
Największy roczny uzysk daje tu kąt 40 stopni. Zwykła połać dachowa trafia w ten przedział sama z siebie, bez żadnej korekty. Na skośnym dachu panele układa się równolegle do połaci i na tym kończy się temat.
Ważniejsze od samego kąta jest zacienienie. Jedno drzewo albo komin rzucający cień na część modułów obniża produkcję całego łańcucha. Przy zacienionej połaci osobna elektronika na każdy moduł zwykle się broni.
Dach odchylony na wschód lub zachód traci względem południa niewiele. To znaczy, że układ wschód-zachód też się broni. Zmienia za to rozkład w ciągu dnia: zamiast jednego szczytu w południe masz dwa łagodniejsze.
Ile kosztuje i kiedy się zwraca
Weźmy najczęstszy przypadek: 5 kWp za około 26 250 zł z montażem, 5 080 kWh rocznie w tutejszych warunkach. Bez magazynu na bieżąco wykorzystasz około 1 524 kWh, a pozostałe 3 556 kWh rozliczysz jako nadwyżkę. Obie pozycje razem to około 2 550 zł rocznie, co daje zwrot po 10,3 roku.
| Moc instalacji | Produkcja rocznie | Koszt z montażem | Oszczędność rocznie | Oszczędność w 10 lat |
|---|---|---|---|---|
| 3 kWp | 3 048 kWh | 15 750 zł | 1 530 zł | 15 300 zł |
| 5 kWp | 5 080 kWh | 26 250 zł | 2 550 zł | 25 500 zł |
| 8 kWp | 8 128 kWh | 42 000 zł | 4 070 zł | 40 700 zł |
| 10 kWp | 10 160 kWh | 52 500 zł | 5 090 zł | 50 900 zł |
Założenia: 30 procent autokonsumpcji, 1,04 zł za kilowatogodzinę kupowaną, 0,27 zł za oddaną do sieci i 5 250 zł za kilowat mocy instalacji. Tak samo liczy kalkulator opłacalności, tyle że na ogólnym uzysku 1000 kWh z kilowata zamiast na lokalnym.
W tabeli brakuje okresu zwrotu osobno dla każdej mocy i brakuje go celowo: byłby wszędzie taki sam, bo koszt i oszczędność zmieniają się w tym samym tempie. Na okres zwrotu działa więc nie moc, tylko autokonsumpcja. Kilowatogodzina zużyta w domu jest warta pełną cenę prądu, a oddana do sieci mniej więcej cztery razy mniej, więc podniesienie autokonsumpcji z 30 do 50 procent skraca zwrot do 7,9 roku. Do takiego poziomu dochodzi się z pompą ciepła, ładowarką samochodu albo sterowaniem odbiornikami. Ile prądu bierze tu pompa, liczymy na osobnej stronie.
Rachunek zmienia jeszcze ulga termomodernizacyjna, odliczana od dochodu w rocznym PIT. Przy stawce 12 procent zapłacisz netto około 23 100 zł, przy 32 procentach około 17 850 zł. Zwrot skraca się wtedy do 9,1 roku albo 7 lat. Zasady odliczenia opisujemy w poradniku o uldze termomodernizacyjnej.
To rachunek uproszczony i warto wiedzieć, czego nie obejmuje. Panele tracą około pół procenta mocy rocznie, falownik wymienia się zwykle po dziesięciu do piętnastu latach, a wartość energii oddanej do sieci zmienia się co miesiąc razem z RCEm. Przeciwnie działa drożejący prąd, bo podnosi wartość każdej kilowatogodziny zużytej pod własnym dachem.
Formalności i dofinansowanie
Pozwolenia na budowę dla domowej instalacji nie ma, ale zgłoszenie przyłączenia do operatora jest obowiązkowe. Zgłoszenie do operatora i licznik dwukierunkowy nie wiążą się z opłatą. Dotacji wyłącznie na panele w tej chwili nie ma: nabór Mojego Prądu zakończył się we wrześniu 2025. Panele dostaną dofinansowanie tylko w pakiecie z wymianą źródła ciepła, w Czystym Powietrzu, do 15 000 zł. Wnioski dla Tucholi rozpatruje fundusz wojewódzki w Toruniu.
Niezależnie od dotacji możesz skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej. Odliczasz ją od dochodu w rocznym zeznaniu. Tej samej faktury nie rozliczysz dwa razy, dlatego warto policzyć oba warianty naraz.
Zanim podpiszesz umowę, sprawdź warunki przyłączenia i moc umowną. Powyżej 3,68 kW mocy wyjściowej falownika operator wymaga przyłącza trójfazowego. Paneli w kWp może być więcej. Osobno policzyliśmy to w poradniku o produkcji instalacji fotowoltaicznej.