Ile prądu da instalacja w Sokółce
Punktem wyjścia jest 1032 kWh rocznie z jednego kilowata mocy. Tyle podaje baza PVGIS dla współrzędnych Sokółki, przy optymalnym nachyleniu 39 stopni i module skierowanym na południe.
| Moc instalacji | Rocznie | Czerwiec | Grudzień |
|---|---|---|---|
| 3 kWp | 3 096 kWh | 403 kWh | 64 kWh |
| 5 kWp | 5 160 kWh | 672 kWh | 106 kWh |
| 8 kWp | 8 256 kWh | 1 075 kWh | 170 kWh |
| 10 kWp | 10 320 kWh | 1 344 kWh | 212 kWh |
Pięć kilowatów mocy to w tych warunkach około 5 160 kWh rocznie. To mniej więcej roczne zużycie domu z pompą ciepła, bez ogrzewania basenu i ładowania samochodu.
Uzysk bierze się z nasłonecznienia, a to wynosi 1 280 kWh na metr kwadratowy rocznie przy optymalnym nachyleniu. Sprawność całego układu to około 81 procent. Ubytek to głównie spadek sprawności ogniw przy wysokiej temperaturze, straty falownika i przewodów, czyli pozycje, na które montaż wpływa tylko częściowo.
Produkcja miesiąc po miesiącu
| Miesiąc | Z 1 kWp | Instalacja 5 kWp |
|---|---|---|
| Styczeń | 29,5 kWh | 148 kWh |
| Luty | 53,6 kWh | 268 kWh |
| Marzec | 91,7 kWh | 459 kWh |
| Kwiecień | 116,8 kWh | 584 kWh |
| Maj | 131,7 kWh | 659 kWh |
| Czerwiec | 134,4 kWh | 672 kWh |
| Lipiec | 132,4 kWh | 662 kWh |
| Sierpień | 123,9 kWh | 620 kWh |
| Wrzesień | 102,6 kWh | 513 kWh |
| Październik | 67,2 kWh | 336 kWh |
| Listopad | 26,6 kWh | 133 kWh |
| Grudzień | 21,2 kWh | 106 kWh |
Rozkład jest nierówny: 134,4 kWh z kilowata w czerwcu kontra 21,2 kWh w grudniu. Cały grudzień odpowiada za 2,1 procent produkcji w roku.
To dlatego rocznego bilansu nie da się przełożyć na comiesięczny rachunek. Nadwyżka z lata idzie do rozliczenia w net-billingu, a zimą kupujesz prąd z sieci. Dlatego autokonsumpcja w chwili produkcji jest warta więcej niż kolejny kilowat mocy.
Jak dobrać moc instalacji do swojego zużycia
Punktem wyjścia jest roczne zużycie prądu, a nie liczba wolnych metrów na połaci. Dla 4000 kWh rocznie wychodzi tu około 3,9 kWp, bo kilowat daje 1032 kWh. Dom zużywający 6000 kWh potrzebuje mniej więcej 5,8 kWp.
W net-billingu liczy się jednak nie sam roczny bilans, ale to, ile prądu zużyjesz w chwili produkcji. Bez sterowania odbiornikami na miejscu zużywa się od 25 do 33 procent produkcji. Każdy punkt procentowy powyżej tego poziomu jest wart więcej niż dołożony kilowat mocy.
Do zużycia dolicz też przyszłe urządzenia, przede wszystkim pompę ciepła. Przy 12 300 kWh ciepła rocznie i współczynniku 3,5 pompa zużyje około 3 500 kWh prądu. To znaczy, że instalacja pod dom z pompą ciepła musi mieć tu około 3,4 kWp więcej.
Dach: nachylenie, strona świata i cień
Optymalne nachylenie dla tej szerokości geograficznej to 39 stopni. Zwykła połać dachowa trafia w ten przedział sama z siebie, bez żadnej korekty. Dopłata do stelaża zmieniającego kąt zwraca się tylko przy dachach płaskich.
Najwięcej produkcji zabiera nie kąt, tylko cień. Cień na jednym module przenosi się na wszystkie połączone z nim w szereg. Przy zacienionej połaci osobna elektronika na każdy moduł zwykle się broni.
Dach odchylony na wschód lub zachód traci względem południa niewiele. Brak połaci południowej nie jest powodem, żeby rezygnować. Produkcja rozkłada się wtedy równiej, z porannym i popołudniowym maksimum.
Czy fotowoltaika w Sokółce się opłaca
Typowa domowa instalacja 5 kWp to wydatek około 26 250 zł i 5 160 kWh produkcji rocznie. Z tego 1 548 kWh zużyjesz na bieżąco, a 3 612 kWh pójdzie do sieci. Na rachunku zostaje przez to około 2 590 zł rocznie, a cała inwestycja wraca po 10,2 roku.
| Moc instalacji | Produkcja rocznie | Koszt z montażem | Oszczędność rocznie | Oszczędność w 10 lat |
|---|---|---|---|---|
| 3 kWp | 3 096 kWh | 15 750 zł | 1 550 zł | 15 500 zł |
| 5 kWp | 5 160 kWh | 26 250 zł | 2 590 zł | 25 900 zł |
| 8 kWp | 8 256 kWh | 42 000 zł | 4 140 zł | 41 400 zł |
| 10 kWp | 10 320 kWh | 52 500 zł | 5 170 zł | 51 700 zł |
Założenia: 30 procent autokonsumpcji, 1,04 zł za kilowatogodzinę kupowaną, 0,27 zł za oddaną do sieci i 5 250 zł za kilowat mocy instalacji. Tak samo liczy kalkulator opłacalności, tyle że na ogólnym uzysku 1000 kWh z kilowata zamiast na lokalnym.
W tabeli nie ma kolumny z okresem zwrotu i to nie jest przeoczenie: koszt i oszczędność rosną razem z mocą, więc 3 kWp zwraca się tyle samo lat co 10 kWp. Decyduje o nim to, ile energii zużyjesz w chwili produkcji, a nie ile jej wyprodukujesz. Prąd zużyty na miejscu oszczędza pełną stawkę, oddany do sieci tylko jej ułamek: przy 50 procentach autokonsumpcji zamiast 30 ta sama instalacja zwraca się po 7,8 roku. Do takiego poziomu dochodzi się z pompą ciepła, ładowarką samochodu albo sterowaniem odbiornikami. Ile prądu bierze tu pompa, liczymy na osobnej stronie.
Do tego dochodzi ulga termomodernizacyjna, która zmniejsza dochód do opodatkowania, a nie sam podatek. Przy stawce 12 procent zapłacisz netto około 23 100 zł, przy 32 procentach około 17 850 zł. Daje to zwrot po 8,9 roku w pierwszym progu i po 6,9 roku w drugim. Jak to rozliczyć, opisujemy w poradniku o uldze termomodernizacyjnej.
Kilku rzeczy ten rachunek celowo nie uwzględnia. Nie ma tu degradacji modułów, wymiany falownika po dekadzie ani zmian miesięcznej stawki RCEm, od której zależy wartość nadwyżek. Wzrost taryf skraca ten okres, ponieważ oszczędność liczy się od bieżącej ceny prądu.
Co załatwić przed montażem
Pozwolenia na budowę dla domowej instalacji nie ma, ale zgłoszenie przyłączenia do operatora jest obowiązkowe. Zgłoszenie do operatora i licznik dwukierunkowy nie wiążą się z opłatą. Program dla samych paneli obecnie nie działa, bo Mój Prąd zamknięto we wrześniu 2025 i nie ma następcy w tej formule. Jedyna ścieżka dotacyjna dla paneli to Czyste Powietrze przy okazji wymiany źródła ciepła, z limitem 15 000 zł. Wnioski przyjmuje fundusz w Białymstoku.
Do tego dochodzi ulga termomodernizacyjna rozliczana w PIT. Rozliczenie idzie przez zeznanie roczne, nie przez wniosek. Tej samej faktury nie rozliczysz dwa razy, dlatego warto policzyć oba warianty naraz.
Przed zamówieniem instalacji zweryfikuj moc umowną i rodzaj przyłącza. Granicą jest 3,68 kW mocy wyjściowej falownika, a nie moc modułów: przy większej mocy potrzebne są trzy fazy. Rozwinięcie tematu jest w poradniku o uzysku z fotowoltaiki.