Dane lokalne

Pompa ciepła w Prabutach: 2 552 stopniodni i co z tego wynika

Dobór pompy ciepła zaczyna się od dwóch liczb: jak zimno bywa w szczycie sezonu i ile ciepła dom potrzebuje przez cały rok. Obie policzyliśmy w Prabutach z serii 10 lat danych godzinowych, a nie ze średniej krajowej.

Najważniejsze liczby

W Prabutach temperatura spada poniżej -9,4 stopnia przez 1 procent godzin roku, mróz trzyma 1 153 godziny, a sezon grzewczy trwa 217 dni przy 1 825 stopniodni liczonych od 12 stopni. Dom 150 m2 po termomodernizacji potrzebuje około 11 000 kWh ciepła, czyli 3 100 kWh prądu przy współczynniku 3,5.

Jak zimno bywa w Prabutach i co z tego wynika dla mocy

Dobór zaczyna się od pytania, jak zimno bywa naprawdę. Z serii 10 lat danych godzinowych wychodzi, że w Prabutach temperatura spada poniżej -9,4 stopnia przez 1 procent godzin roku. Przeciętne roczne minimum to -13,7 stopnia, a rekord z całej serii -20,5 stopnia.

Budynek 150 m2 po termomodernizacji potrzebuje około 9 kW mocy w warunkach projektowych, czyli przy temperaturze ze strefy klimatycznej według PN-EN 12831. To punkt odniesienia, a nie wynik projektu, bo dwa domy o tym samym metrażu potrafią różnić się dwukrotnie. Zapas mocy nie poprawia komfortu, za to psuje sezonową efektywność.

Katalogowa moc odnosi się do warunków 7 stopni, nie do mrozu. W warunkach projektowych realna moc spada o kilkanaście do kilkudziesięciu procent. Dlatego przy porównywaniu ofert bierz tabelę mocy dla warunków projektowych.

Roczne zużycie: ciepło i prąd

Mnożąc współczynnik strat przez 1 825 stopniodni liczonych od 12 stopni, dostajemy dla domu 150 m2 po termomodernizacji około 11 000 kWh ciepła rocznie. W przeliczeniu na prąd, przy współczynniku 3,5, daje to około 3 100 kWh rocznie.

Bez ocieplenia rachunek rośnie do około 25 500 kWh ciepła, czyli 7 300 kWh prądu. Rozstrzyga tu ocieplenie, bo ta sama pompa w dwóch domach da dwa różne rachunki. Odwrotna kolejność kończy się urządzeniem dobranym do zawyżonego zapotrzebowania.

Średnia temperatura w Prabutach w kolejnych miesiącach, od -0,6 stopnia w najzimniejszym do 19,1 stopnia w najcieplejszym.-0,6stylutmarkwimajcze18,8lipsiewrzpaźlisgru
Prabuty: średnia temperatura miesiąca w stopniach
Zapotrzebowanie domu 150 m2 po termomodernizacji na ciepło, miesiąc po miesiącu w Prabutach.
MiesiącŚrednia temperaturaCiepło
Styczeń-0,6 stopnia2 520 kWh
Luty0,5 stopnia2 080 kWh
Marzec3,6 stopnia1 680 kWh
Kwiecień7,9 stopnia790 kWh
Maj12,8 stopnia0 kWh
Czerwiec17,6 stopnia0 kWh
Lipiec18,8 stopnia0 kWh
Sierpień19,1 stopnia0 kWh
Wrzesień14,9 stopnia0 kWh
Październik9,8 stopnia440 kWh
Listopad4,9 stopnia1 370 kWh
Grudzień1,4 stopnia2 120 kWh

Tabela pomija ciepłą wodę i wentylację. Dla czteroosobowej rodziny podgrzanie wody to dodatkowe 2000 do 3000 kWh ciepła rocznie, czyli kilkaset kilowatogodzin prądu przy pompie.

Zima w praktyce: odszranianie i grzałka

Mróz utrzymuje się tu 1 153 godziny w roku, a sezon grzewczy trwa 217 dni. Odszranianie pojawia się głównie przy temperaturach około zera i dużej wilgotności. Efektem jest niższy sezonowy współczynnik niż ten z karty katalogowej.

Warunki są łagodne, więc drugie źródło włącza się sporadycznie. Grzałka wchodzi na kilkadziesiąt godzin w roku. To pozycja, której nie widać w skali roku.

Najmocniej na koszt sezonu działa to, do ilu stopni pompa musi podgrzać wodę. Obniżenie parametru instalacji o kilka stopni widać w rachunku od razu. Mowa o identycznym urządzeniu w identycznym budynku.

Kiedy lepiej wstrzymać się z pompą

Są trzy układy, w których pompa rozczarowuje. Nieocieplony budynek z grzejnikami na 70 stopniach to najgorsze możliwe warunki dla pompy. Budynek używany sezonowo nie wykorzysta zalet pracy ciągłej. Czasem barierą jest po prostu brak miejsca na agregat w wymaganej odległości od okien.

W takich przypadkach warto policzyć wariant pośredni: najpierw ocieplenie i wymiana grzejników, potem pompa. Im dłuższy sezon, a tu daje 2 552 stopniodni liczonych od 15 stopni, tym szybszy zwrot z izolacji.

Rachunek wobec gazu policzyliśmy osobno: pompa ciepła czy gaz. Krok po kroku pokazujemy to w poradniku o doborze mocy pompy ciepła.

Czy panele pokryją zużycie pompy w Prabutach

Zestawmy dwie liczby z tej strony i ze strony o panelach: 3 100 kWh zużycia pompy i 1037 kWh z kilowata. Wychodzi z tego około 3 kWp na samą pompę. Reszta domu zużywa poza tym zwykle 2 do 3 tysięcy kilowatogodzin w roku i to trzeba doliczyć.

Taka instalacja bilansuje pompę na papierze, ale nie zasila jej na bieżąco. W grudniu taka instalacja wyprodukuje około 66 kWh, przy zużyciu pompy liczonym w setkach kilowatogodzin miesięcznie. Nadwyżkę z lata sprzedajesz tanio, a prąd zimą kupujesz drogo, i ta różnica jest wpisana w net-billing.

Uzysk z paneli dla tych współrzędnych, rozkład miesięczny i okres zwrotu liczymy osobno na stronie o fotowoltaice w tym mieście. Warto to jednak liczyć razem: pompa podnosi autokonsumpcję paneli, a to ona decyduje o ich opłacalności.

Dotacja do pompy ciepła w Prabutach: ile i gdzie złożyć wniosek

Wnioski z Czystego Powietrza dla Prabut rozpatruje fundusz wojewódzki w Gdańsku. Wniosek podpisuje się profilem zaufanym, a bez niego można złożyć podpisany wydruk z generatora. Nowy dom z pompą ciepła korzysta z Mojego Ciepła, a nie z Czystego Powietrza; wnioski przyjmowane są do 26 lutego 2027 roku. Na pompę powietrze-woda o podwyższonej klasie efektywności Czyste Powietrze daje 14 080, 24 640 albo 35 200 zł, zależnie od poziomu dofinansowania.

Jeśli wymieniasz kocioł, pamiętaj o uchwale antysmogowej: w województwie pomorskim kotły klasy 3 i 4 straciły prawo do pracy 1 września 2026, więc taki kocioł trzeba wymienić. Pełny kalendarz opisujemy na stronie województwa pomorskiego.

Data na fakturze potrafi przesądzić o dotacji, więc formalności idą przed zamówieniem. Lista zielonych urządzeń i materiałów decyduje o tym, czy konkretny model dostanie dofinansowanie. Warto też sprawdzić wymagania dla klasy efektywności, bo różnią się między poziomami dofinansowania.

Ile kosztuje sezon grzewczy w Prabutach

Najtaniej wychodzi tu pompa ciepła powietrze-woda: około 3 300 zł za sezon. Najdroższa opcja z tego zestawienia, grzałka elektryczna, kosztuje około 11 400 zł, czyli 3,5 razy więcej. Różnica bierze się z ceny energii i ze sprawności urządzenia, a nie z klimatu w Prabutach.

Roczny koszt ogrzania domu 150 m2 po termomodernizacji w Prabutach, przy zapotrzebowaniu 11 000 kWh ciepła.
Źródło ciepłaKoszt sezonuCena ciepłaZałożenia
Pompa ciepła powietrze-woda3 300 zł0,3 zł/kWh ciepłaprąd 1,04 zł/kWh, współczynnik sezonowy 3,5
Kocioł na ekogroszek3 800 zł0,35 zł/kWh ciepłaekogroszek 1 400 zł za tonę, 6 950 kWh z tony, sprawność 58 procent
Kocioł gazowy kondensacyjny4 600 zł0,42 zł/kWh ciepłagaz 0,4 zł/kWh, sprawność 95 procent
Kocioł na pellet5 400 zł0,5 zł/kWh ciepłapellet 2 184 zł za tonę, 4 900 kWh z tony, sprawność 90 procent
Grzałka elektryczna11 400 zł1,04 zł/kWh ciepłaprąd 1,04 zł/kWh, bez przetwarzania energii

Ceny paliw i prądu pochodzą z tego samego zestawu, z którego liczą kalkulatory w serwisie, stan od stycznia 2026 do października 2026. To wartości orientacyjne: własną taryfę i cenę opału trzeba sprawdzić u swojego dostawcy. Liczby dotyczą samego ogrzewania budynku 150 m2, bez ciepłej wody użytkowej. Policz to dla swojego domu. Kalkulator liczy prościej, z mocy budynku i strefy klimatycznej, więc dla tego samego domu może pokazać inny wynik niż ta tabela, policzona z temperatur w tym mieście.

Najczęściej zadawane pytania

Jaka temperatura projektowa w Prabutach?
Do doboru mocy służy temperatura projektowa z normy PN-EN 12831, która dzieli Polskę na pięć stref: -16 stopni, -18, -20, -22 i -24 stopnie. Nasze dane pokazują co innego, czyli jak często robi się tak zimno naprawdę: z serii 10 lat danych godzinowych poniżej -9,4 stopnia schodzi 1 procent godzin roku, typowe roczne minimum to -13,7 stopnia, a rekord -20,5 stopnia.
Ile prądu zużywa pompa ciepła w Prabutach?
Dla domu 150 m2 po termomodernizacji wychodzi około 11 000 kWh ciepła rocznie, czyli przy sezonowym współczynniku 3,5 około 3 100 kWh prądu. Dom bez ocieplenia to około 7 300 kWh prądu.
Jaką moc pompy ciepła w Prabutach?
Dla domu 150 m2 po termomodernizacji projektowa moc wychodzi około 9 kW, licząc 60 W na metr kwadratowy przy temperaturze projektowej -16 stopni z normy PN-EN 12831. To wartość orientacyjna: podstawą doboru są obliczenia strat ciepła dla konkretnego budynku.
Czy pompa ciepła poradzi sobie zimą w Prabutach?
Mróz trzyma tu 1 153 godziny w roku przy sezonie grzewczym 217 dni. Pompa powietrzna pracuje w takich warunkach normalnie, pod warunkiem poprawnie ustawionego punktu biwalentnego i sprawnej grzałki jako drugiego źródła.
Gdzie złożyć wniosek o dotację do pompy ciepła w Prabutach?
Czyste Powietrze prowadzi fundusz wojewódzki w Gdańsku, a wniosek wypełnia się w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie albo przez gov.pl. Dla nowych domów działa Moje Ciepło z NFOŚiGW, z naborem do 26 lutego 2027 roku.

Źródła danych

  1. PVGIS, Photovoltaic Geographical Information System (Komisja Europejska, JRC) , uzysk z 1 kWp i optymalny kąt dla współrzędnych miejsca, baza PVGIS-SARAH3 (JRC), 2005-2023
  2. PVGIS, godzinowe serie ERA5 , temperatury, stopniodni i długość sezonu policzone z serii PVGIS seriescalc (ERA5), 2014-2023
  3. Uchwały antysmogowe w Polsce, Polski Alarm Smogowy , terminy wymiany kotłów dla województwa pomorskiego
  4. Czyste Powietrze, lista wojewódzkich funduszy , fundusz przyjmujący wnioski: Gdańsk

Poradniki, które rozwijają temat