Od jakiej temperatury zaczyna się dobór pompy
Pompę dobiera się do najzimniejszych godzin sezonu, nie do średniej rocznej. W serii 10 lat danych poniżej -6,7 stopnia schodzi tu tylko 1 procent godzin roku. Przeciętne roczne minimum to -10,8 stopnia, a rekord z całej serii -19,6 stopnia.
Dla domu 150 m2 po termomodernizacji, przy wskaźniku 60 W/m2, projektowa moc grzewcza wynosi 9 kW. Wskaźnik odnosi się do temperatury projektowej z normy, a nie do progu jednoprocentowego powyżej. To wartość na papierze: realną moc wylicza się z obliczeń strat ciepła dla konkretnego budynku. Dobór na oko kończy się przewymiarowaniem i taktowaniem sprężarki.
Producenci podają moc urządzenia dla punktu 7 stopni. Przy temperaturze ujemnej ta sama pompa oddaje mniej ciepła. Oferty da się porównać dopiero wtedy, gdy każda podaje moc dla tej samej temperatury zewnętrznej.
Roczne zużycie: ciepło i prąd
Mnożąc współczynnik strat przez 1 590 stopniodni liczonych od 12 stopni, dostajemy dla domu 150 m2 po termomodernizacji około 9 500 kWh ciepła rocznie. Przy sezonowym współczynniku 3,5 pompa zużyje na to około 2 700 kWh prądu.
Wersja bez izolacji to już około 22 800 kWh ciepła i 6 500 kWh prądu, licząc jej dłuższy sezon od progu 15 stopni. Za ten rozrzut odpowiada stan budynku, nie klasa sprzętu. Dlatego ocieplenie robi się przed doborem pompy, a nie po.
| Miesiąc | Średnia temperatura | Ciepło |
|---|---|---|
| Styczeń | 0,7 stopnia | 2 270 kWh |
| Luty | 2 stopnie | 1 810 kWh |
| Marzec | 4,7 stopnia | 1 470 kWh |
| Kwiecień | 8,9 stopnia | 600 kWh |
| Maj | 13,9 stopnia | 0 kWh |
| Czerwiec | 19 stopni | 0 kWh |
| Lipiec | 20 stopni | 0 kWh |
| Sierpień | 20,3 stopnia | 0 kWh |
| Wrzesień | 15,8 stopnia | 0 kWh |
| Październik | 10,8 stopnia | 240 kWh |
| Listopad | 5,7 stopnia | 1 220 kWh |
| Grudzień | 2,6 stopnia | 1 890 kWh |
Do tych wartości trzeba dodać ciepłą wodę, czyli około 750 kWh na osobę rocznie. Przy czterech osobach to blisko 3000 kWh ciepła i kolejne kilkaset kilowatogodzin prądu.
Mróz, odszranianie i punkt biwalentny
Sezon trwa 203 dni, z czego 872 godziny przypada na temperatury ujemne. Każda godzina mrozu to potencjalny cykl odszraniania. Dlatego wynik z całego sezonu wypada gorzej niż liczba z folderu producenta.
Przy takim rozkładzie mrozu pompa powietrzna radzi sobie bez wsparcia przez większość sezonu. Udział grzałki liczy się w godzinach, nie w tygodniach. Jej udział w rachunku jest więc niewielki.
Najmocniej na koszt sezonu działa to, do ilu stopni pompa musi podgrzać wodę. Ogrzewanie podłogowe pracujące na 35 stopniach daje wyraźnie wyższy współczynnik sezonowy niż grzejniki zasilane wodą o 55 stopniach. Sprzęt się nie zmienia, zmienia się tylko instalacja.
Kiedy lepiej wstrzymać się z pompą
Trzy sytuacje powtarzają się najczęściej. Nieocieplony budynek z grzejnikami na 70 stopniach to najgorsze możliwe warunki dla pompy. Praca przerywana odbiera pompie to, co daje jej przewagę. Brak miejsca na jednostkę zewnętrzną w zabudowie szeregowej potrafi przesądzić sprawę na etapie projektu.
Sensowna droga to najpierw obniżyć zapotrzebowanie, potem dobrać do niego urządzenie. Przy lokalnych 2 277 stopniodni liczonych od 15 stopni ocieplenie pracuje na siebie szybciej niż na zachodzie Polski.
Który wariant wychodzi taniej, sprawdzamy w porównaniu pompy ciepła i gazu. Krok po kroku pokazujemy to w poradniku o doborze mocy pompy ciepła.
Ile paneli, żeby zasilić pompę ciepła
Zestawmy dwie liczby z tej strony i ze strony o panelach: 2 700 kWh zużycia pompy i 1076 kWh z kilowata. Wychodzi z tego około 2,5 kWp na samą pompę. Reszta domu zużywa poza tym zwykle 2 do 3 tysięcy kilowatogodzin w roku i to trzeba doliczyć.
Tu trzeba postawić wyraźne zastrzeżenie: to bilans w skali roku. W grudniu taka instalacja wyprodukuje około 67 kWh, przy zużyciu pompy liczonym w setkach kilowatogodzin miesięcznie. Nadwyżkę z lata sprzedajesz tanio, a prąd zimą kupujesz drogo, i ta różnica jest wpisana w net-billing.
Produkcję miesiąc po miesiącu i rachunek opłacalności pokazujemy przy fotowoltaice. Obie inwestycje liczy się więc łącznie, bo pompa poprawia rachunek paneli, a panele obniżają koszt pracy pompy.
Skąd wziąć dofinansowanie
Dofinansowaniem zajmuje się Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska w Poznaniu. Dokumenty idą elektronicznie, przez portal funduszu. Dla budynków nowo budowanych działa osobny program Moje Ciepło.
Wymiana kotła ma tu swoją datę graniczną: w województwie wielkopolskim kocioł klasy 3 lub 4 wolno używać do końca 2027 roku. Terminy dla pozostałych klas zebraliśmy na stronie województwa wielkopolskiego.
Daty decydują o wszystkim: faktura sprzed wniosku bywa nierozliczalna. Nie każda pompa z katalogu jest wpisana na listę urządzeń objętych wsparciem. Progi dochodowe zmieniają wysokość dotacji, a wymagania techniczne pozostają te same.