Ile prądu da instalacja w Olsztynie
Kilowat paneli daje tu 1012 kWh w roku, licząc według bazy PVGIS dla tego punktu i nachylenia 40 stopni. Od tej liczby zaczyna się każde wyliczenie wielkości instalacji.
| Moc instalacji | Rocznie | Czerwiec | Grudzień |
|---|---|---|---|
| 3 kWp | 3 036 kWh | 390 kWh | 64 kWh |
| 5 kWp | 5 060 kWh | 650 kWh | 106 kWh |
| 8 kWp | 8 096 kWh | 1 040 kWh | 170 kWh |
| 10 kWp | 10 120 kWh | 1 300 kWh | 212 kWh |
Typowa domowa instalacja 5 kWp wyprodukuje tu w roku około 5 060 kWh. To poziom, przy którym rachunek za prąd spada do opłat stałych i rozliczenia nadwyżek.
Pod spodem tej liczby stoi nasłonecznienie: na metr kwadratowy płaszczyzny nachylonej pod kątem 40 stopni pada tu 1 255 kWh energii słonecznej rocznie. Sprawność całego układu to około 81 procent. Ubytek to głównie spadek sprawności ogniw przy wysokiej temperaturze, straty falownika i przewodów, czyli pozycje, na które montaż wpływa tylko częściowo.
Produkcja miesiąc po miesiącu
| Miesiąc | Z 1 kWp | Instalacja 5 kWp |
|---|---|---|
| Styczeń | 29,4 kWh | 147 kWh |
| Luty | 50,4 kWh | 252 kWh |
| Marzec | 89,6 kWh | 448 kWh |
| Kwiecień | 118,3 kWh | 592 kWh |
| Maj | 130,2 kWh | 651 kWh |
| Czerwiec | 130 kWh | 650 kWh |
| Lipiec | 127,1 kWh | 636 kWh |
| Sierpień | 119,7 kWh | 599 kWh |
| Wrzesień | 101,3 kWh | 507 kWh |
| Październik | 67,9 kWh | 340 kWh |
| Listopad | 27,3 kWh | 137 kWh |
| Grudzień | 21,2 kWh | 106 kWh |
Rozkład jest nierówny: 130 kWh z kilowata w czerwcu kontra 21,2 kWh w grudniu. Cały grudzień odpowiada za 2,1 procent produkcji w roku.
Z tego wynika praktyczna zasada: instalacja nie pokryje zimowego zużycia w miesiącu, w którym ono powstaje. Latem sprzedajesz nadwyżkę po cenie rynkowej, zimą kupujesz brakującą energię po cenie sprzedawcy. Dlatego autokonsumpcja w chwili produkcji jest warta więcej niż kolejny kilowat mocy.
Ile kilowatów potrzebujesz
Zacznij od liczby kilowatogodzin z faktury. Przy zużyciu 4000 kWh rocznie i uzysku 1012 kWh z kilowata potrzebujesz około 4 kWp. Przy 6000 kWh rocznie wychodzi około 5,9 kWp.
W net-billingu liczy się jednak nie sam roczny bilans, ale to, ile prądu zużyjesz w chwili produkcji. Bez magazynu i bez sterowania odbiornikami udział ten sięga zwykle 20 do 30 procent. Podniesienie tego udziału daje więcej niż powiększenie instalacji o kolejny panel.
Pompa ciepła zmienia rachunek: trzeba ją policzyć razem z instalacją. Przy 11 500 kWh ciepła rocznie i współczynniku 3,5 pompa zużyje około 3 300 kWh prądu. Pokrycie samej pompy wymaga dodatkowych 3,3 kWp mocy.
Co poza mocą decyduje o produkcji
Największy roczny uzysk daje tu kąt 40 stopni. Zwykła połać dachowa trafia w ten przedział sama z siebie, bez żadnej korekty. Konstrukcja podnosząca panele to koszt uzasadniony wyłącznie na płaskim podłożu.
Najwięcej produkcji zabiera nie kąt, tylko cień. Zacieniony fragment jednego panelu potrafi ściągnąć w dół cały string. To argument za mikroinwerterami, mimo wyższej ceny.
Dach odchylony na wschód lub zachód traci względem południa niewiele. Dach wschód-zachód nie przekreśla więc instalacji. Krzywa dnia jest płaska, co przy autokonsumpcji bywa korzystniejsze niż ostry szczyt.
Po ilu latach zwróci się instalacja w Olsztynie
Weźmy najczęstszy przypadek: 5 kWp za około 26 250 zł z montażem, 5 060 kWh rocznie w tutejszych warunkach. Z tego 1 518 kWh zużyjesz na bieżąco, a 3 542 kWh pójdzie do sieci. Roczna korzyść wynosi tu około 2 540 zł, więc koszt wraca po 10,4 roku.
| Moc instalacji | Produkcja rocznie | Koszt z montażem | Oszczędność rocznie | Oszczędność w 10 lat |
|---|---|---|---|---|
| 3 kWp | 3 036 kWh | 15 750 zł | 1 520 zł | 15 200 zł |
| 5 kWp | 5 060 kWh | 26 250 zł | 2 540 zł | 25 400 zł |
| 8 kWp | 8 096 kWh | 42 000 zł | 4 060 zł | 40 600 zł |
| 10 kWp | 10 120 kWh | 52 500 zł | 5 070 zł | 50 700 zł |
Rachunek zakłada autokonsumpcję 30 procent, pełną cenę prądu 1,04 zł/kWh, wartość energii oddanej do sieci 0,27 zł/kWh i koszt instalacji 5 250 zł za kilowat mocy. Ten sam zestaw założeń ma kalkulator opłacalności, z jedną różnicą: tam wchodzi ogólne 1000 kWh z kilowata, a tutaj uzysk policzony dla tych współrzędnych.
W tabeli nie ma kolumny z okresem zwrotu i to nie jest przeoczenie: koszt i oszczędność rosną razem z mocą, więc 3 kWp zwraca się tyle samo lat co 10 kWp. Tym, co go realnie zmienia, jest udział prądu zużytego na miejscu. Kilowatogodzina zużyta w domu jest warta pełną cenę prądu, a oddana do sieci mniej więcej cztery razy mniej, więc podniesienie autokonsumpcji z 30 do 50 procent skraca zwrot do 7,9 roku. Najprościej podnieść ją stałym odbiornikiem dziennym: pompą ciepła, bojlerem albo autem. Roczne zużycie pompy dla tego klimatu podajemy na stronie o pompie ciepła.
Powyższe liczby nie uwzględniają ulgi termomodernizacyjnej, a ta odlicza wydatek od dochodu. W pierwszym progu skali koszt netto to około 23 100 zł, w drugim 17 850 zł. Daje to zwrot po 9,1 roku w pierwszym progu i po 7 lat w drugim. Jak to rozliczyć, opisujemy w poradniku o uldze termomodernizacyjnej.
Prosty okres zwrotu pomija kilka czynników działających w obie strony. Pominięta jest degradacja paneli, koszt wymiany falownika w połowie okresu życia instalacji i zmienność stawki za energię oddaną do sieci. W drugą stronę działa wzrost cen prądu: każda podwyżka skraca zwrot, bo zwiększa wartość energii zużytej na miejscu.
Formalności i dofinansowanie
Dla mocy do 50 kWp nie ma pozwolenia ani zgłoszenia budowlanego. Zgłoszenie do operatora i licznik dwukierunkowy nie wiążą się z opłatą. Program dla samych paneli obecnie nie działa, bo Mój Prąd zamknięto we wrześniu 2025 i nie ma następcy w tej formule. Jedyna ścieżka dotacyjna dla paneli to Czyste Powietrze przy okazji wymiany źródła ciepła, z limitem 15 000 zł. Wnioski przyjmuje fundusz w Olsztynie.
Do tego dochodzi ulga termomodernizacyjna rozliczana w PIT. Kwotę wpisujesz do PIT za rok, w którym poniosłeś wydatek. Tej samej faktury nie rozliczysz dwa razy, dlatego warto policzyć oba warianty naraz.
Przed zamówieniem instalacji zweryfikuj moc umowną i rodzaj przyłącza. Falownik jednofazowy może mieć najwyżej 3,68 kW mocy wyjściowej, co wynika z warunków przyłączenia operatora. Szczegóły rozkładamy w poradniku o produkcji z fotowoltaiki.