Ile prądu da instalacja w Mrągowie
Kilowat paneli daje tu 1017 kWh w roku, licząc według bazy PVGIS dla tego punktu i nachylenia 40 stopni. Od tej liczby zaczyna się każde wyliczenie wielkości instalacji.
| Moc instalacji | Rocznie | Czerwiec | Grudzień |
|---|---|---|---|
| 3 kWp | 3 051 kWh | 395 kWh | 60 kWh |
| 5 kWp | 5 085 kWh | 659 kWh | 100 kWh |
| 8 kWp | 8 136 kWh | 1 054 kWh | 159 kWh |
| 10 kWp | 10 170 kWh | 1 318 kWh | 199 kWh |
Typowa domowa instalacja 5 kWp wyprodukuje tu w roku około 5 085 kWh. To poziom, przy którym rachunek za prąd spada do opłat stałych i rozliczenia nadwyżek.
Pod spodem tej liczby stoi nasłonecznienie: na metr kwadratowy płaszczyzny nachylonej pod kątem 40 stopni pada tu 1 261 kWh energii słonecznej rocznie. Na prąd zamienia się z tego mniej więcej 81 procent. Ubytek to głównie spadek sprawności ogniw przy wysokiej temperaturze, straty falownika i przewodów, czyli pozycje, na które montaż wpływa tylko częściowo.
Produkcja miesiąc po miesiącu
| Miesiąc | Z 1 kWp | Instalacja 5 kWp |
|---|---|---|
| Styczeń | 28,6 kWh | 143 kWh |
| Luty | 51 kWh | 255 kWh |
| Marzec | 89,2 kWh | 446 kWh |
| Kwiecień | 119,6 kWh | 598 kWh |
| Maj | 132,6 kWh | 663 kWh |
| Czerwiec | 131,8 kWh | 659 kWh |
| Lipiec | 130,6 kWh | 653 kWh |
| Sierpień | 120,4 kWh | 602 kWh |
| Wrzesień | 101,6 kWh | 508 kWh |
| Październik | 65,8 kWh | 329 kWh |
| Listopad | 25,9 kWh | 130 kWh |
| Grudzień | 19,9 kWh | 100 kWh |
Różnica między szczytem a dołem sezonu jest 7-krotna: 131,8 kWh z kilowata w czerwcu i 19,9 kWh w grudniu. Zimowy miesiąc to tylko 2 procent rocznego uzysku.
To dlatego rocznego bilansu nie da się przełożyć na comiesięczny rachunek. Nadmiar z czerwca zamienia się w depozyt, z którego opłacasz grudniowe zakupy energii. Dlatego autokonsumpcja w chwili produkcji jest warta więcej niż kolejny kilowat mocy.
Dobór mocy: od rachunku, nie od dachu
Wielkość instalacji wynika ze zużycia, nie z tego, ile paneli się zmieści. Przy zużyciu 4000 kWh rocznie i uzysku 1017 kWh z kilowata potrzebujesz około 3,9 kWp. Dla zużycia 6000 kWh licz około 5,9 kWp.
Rozliczenie premiuje zużycie na bieżąco, nie sam bilans w skali roku. W praktyce dom bez magazynu wykorzystuje u siebie mniej niż jedną trzecią produkcji. Taniej jest zużyć więcej z tego, co już produkujesz, niż dołożyć moc.
Jeśli planujesz pompę ciepła, dolicz jej roczny apetyt. Dom 150 m2 po termomodernizacji potrzebuje tu 11 700 kWh ciepła, co pompa zamienia na około 3 300 kWh prądu. Pokrycie samej pompy wymaga dodatkowych 3,2 kWp mocy.
Dach: nachylenie, strona świata i cień
Optymalne nachylenie dla tej szerokości geograficznej to 40 stopni. Standardowa połać wypada blisko tej wartości, więc konstrukcja korygująca kąt rzadko ma sens. Korekta kąta ma sens na dachu płaskim albo przy montażu na gruncie.
Najwięcej produkcji zabiera nie kąt, tylko cień. Jedno drzewo albo komin rzucający cień na część modułów obniża produkcję całego łańcucha. Przy zacienionej połaci osobna elektronika na każdy moduł zwykle się broni.
Dach odchylony na wschód lub zachód traci względem południa niewiele. Brak połaci południowej nie jest powodem, żeby rezygnować. Krzywa dnia jest płaska, co przy autokonsumpcji bywa korzystniejsze niż ostry szczyt.
Po ilu latach zwróci się instalacja w Mrągowie
Policzmy to na instalacji 5 kWp. Kosztuje z montażem około 26 250 zł i wyprodukuje 5 085 kWh w roku. Bez magazynu na bieżąco wykorzystasz około 1 526 kWh, a pozostałe 3 560 kWh rozliczysz jako nadwyżkę. Na rachunku zostaje przez to około 2 550 zł rocznie, a cała inwestycja wraca po 10,3 roku.
| Moc instalacji | Produkcja rocznie | Koszt z montażem | Oszczędność rocznie | Oszczędność w 10 lat |
|---|---|---|---|---|
| 3 kWp | 3 051 kWh | 15 750 zł | 1 530 zł | 15 300 zł |
| 5 kWp | 5 085 kWh | 26 250 zł | 2 550 zł | 25 500 zł |
| 8 kWp | 8 136 kWh | 42 000 zł | 4 080 zł | 40 800 zł |
| 10 kWp | 10 170 kWh | 52 500 zł | 5 100 zł | 51 000 zł |
Założenia: 30 procent autokonsumpcji, 1,04 zł za kilowatogodzinę kupowaną, 0,27 zł za oddaną do sieci i 5 250 zł za kilowat mocy instalacji. Tak samo liczy kalkulator opłacalności, tyle że na ogólnym uzysku 1000 kWh z kilowata zamiast na lokalnym.
Zwrot celowo nie zależy tu od wielkości instalacji, bo obie strony rachunku skalują się identycznie: instalacja dwa razy większa kosztuje dwa razy więcej i tyle samo razy więcej oszczędza. Tym, co go realnie zmienia, jest udział prądu zużytego na miejscu. Kilowatogodzina zużyta w domu jest warta pełną cenę prądu, a oddana do sieci mniej więcej cztery razy mniej, więc podniesienie autokonsumpcji z 30 do 50 procent skraca zwrot do 7,9 roku. Najprościej podnieść ją stałym odbiornikiem dziennym: pompą ciepła, bojlerem albo autem. Roczne zużycie pompy dla tego klimatu podajemy na stronie o pompie ciepła.
Powyższe liczby nie uwzględniają ulgi termomodernizacyjnej, a ta odlicza wydatek od dochodu. Przy stawce 12 procent zapłacisz netto około 23 100 zł, przy 32 procentach około 17 850 zł. Okres zwrotu spada odpowiednio do 9,1 roku i 7 lat. Szczegóły rozliczenia są w tekście o uldze termomodernizacyjnej.
Kilku rzeczy ten rachunek celowo nie uwzględnia. Panele tracą około pół procenta mocy rocznie, falownik wymienia się zwykle po dziesięciu do piętnastu latach, a wartość energii oddanej do sieci zmienia się co miesiąc razem z RCEm. W drugą stronę działa wzrost cen prądu: każda podwyżka skraca zwrot, bo zwiększa wartość energii zużytej na miejscu.
Formalności i dofinansowanie
Pozwolenia na budowę dla domowej instalacji nie ma, ale zgłoszenie przyłączenia do operatora jest obowiązkowe. Zgłoszenie do operatora i licznik dwukierunkowy nie wiążą się z opłatą. Program dla samych paneli obecnie nie działa, bo Mój Prąd zamknięto we wrześniu 2025 i nie ma następcy w tej formule. Jedyna ścieżka dotacyjna dla paneli to Czyste Powietrze przy okazji wymiany źródła ciepła, z limitem 15 000 zł. Wnioski przyjmuje fundusz w Olsztynie.
Do tego dochodzi ulga termomodernizacyjna rozliczana w PIT. Kwotę wpisujesz do PIT za rok, w którym poniosłeś wydatek. Wydatek pokryty dotacją nie wchodzi do odliczenia, więc obie ścieżki liczy się razem.
Warto zacząć od sprawdzenia, jakie przyłącze ma budynek. Jednofazowy falownik kończy się na 3,68 kW mocy oddawanej do sieci, co wynika z ograniczenia asymetrii u operatora. Więcej liczb znajdziesz w tekście o produkcji z instalacji.