Dane lokalne

Pompa ciepła w Mońkach: 2 724 stopniodni i co z tego wynika

O tym, czy pompa ciepła w Mońkach ma sens, decyduje klimat, a nie folder producenta. Poniżej mrozy, długość sezonu i zużycie prądu policzone z 10 lat danych godzinowych.

Najważniejsze liczby

W Mońkach temperatura spada poniżej -11,8 stopnia przez 1 procent godzin roku, mróz trzyma 1 408 godzin, a sezon grzewczy trwa 221 dni przy 1 993 stopniodni liczonych od 12 stopni. Dom 150 m2 po termomodernizacji potrzebuje około 12 000 kWh ciepła, czyli 3 400 kWh prądu przy współczynniku 3,5.

Mrozy w Mońkach a moc urządzenia

Punktem odniesienia są warunki skrajne, a nie przeciętne. Z serii 10 lat danych godzinowych wychodzi, że w Mońkach temperatura spada poniżej -11,8 stopnia przez 1 procent godzin roku. Przeciętne roczne minimum to -15,9 stopnia, a rekord z całej serii -26,9 stopnia.

Dla domu 150 m2 po termomodernizacji, przy wskaźniku 60 W/m2, projektowa moc grzewcza wynosi 9 kW. Wskaźnik odnosi się do temperatury projektowej z normy, a nie do progu jednoprocentowego powyżej. Liczba z metrażu daje rząd wielkości, a nie moc do zamówienia u wykonawcy. Dobór na oko kończy się przewymiarowaniem i taktowaniem sprężarki.

Liczba z okładki karty katalogowej dotyczy 7 stopni na zewnątrz. W warunkach projektowych realna moc spada o kilkanaście do kilkudziesięciu procent. Poproś wykonawcę o wydruk charakterystyki dla temperatury projektowej twojej strefy klimatycznej.

Ile ciepła i ile prądu zużyje dom

Przy 1 993 stopniodni liczonych od 12 stopni dom 150 m2 po termomodernizacji potrzebuje około 12 000 kWh ciepła w sezonie. Pompa o współczynniku sezonowym 3,5 zamieni to na około 3 400 kWh prądu.

Wersja bez izolacji to już około 27 200 kWh ciepła i 7 800 kWh prądu, licząc jej dłuższy sezon od progu 15 stopni. Za ten rozrzut odpowiada stan budynku, nie klasa sprzętu. Odwrotna kolejność kończy się urządzeniem dobranym do zawyżonego zapotrzebowania.

Średnia temperatura w Mońkach w kolejnych miesiącach, od -2 stopnie w najzimniejszym do 19,3 stopnia w najcieplejszym.-2stylutmarkwimajcze19,2lipsiewrzpaźlisgru
Jak zmienia się temperatura w Mońkach w ciągu roku
Zapotrzebowanie domu 150 m2 po termomodernizacji na ciepło, miesiąc po miesiącu w Mońkach.
MiesiącŚrednia temperaturaCiepło
Styczeń-2 stopnie2 780 kWh
Luty-0,3 stopnia2 200 kWh
Marzec3,1 stopnia1 760 kWh
Kwiecień7,8 stopnia810 kWh
Maj13,1 stopnia0 kWh
Czerwiec18,1 stopnia0 kWh
Lipiec19,2 stopnia0 kWh
Sierpień19,3 stopnia0 kWh
Wrzesień14,4 stopnia0 kWh
Październik8,9 stopnia610 kWh
Listopad3,9 stopnia1 550 kWh
Grudzień0,5 stopnia2 280 kWh

To szacunek dydaktyczny, bez ciepłej wody i wentylacji. Ciepła woda dokłada zwykle 2000 do 3000 kWh ciepła rocznie dla czteroosobowej rodziny, co przy pompie oznacza kolejne kilkaset kilowatogodzin prądu.

Zima w praktyce: odszranianie i grzałka

Godzin poniżej zera jest 1 408 godzin, przy sezonie grzewczym liczącym 221 dni. Odszranianie pojawia się głównie przy temperaturach około zera i dużej wilgotności. Efektem jest niższy sezonowy współczynnik niż ten z karty katalogowej.

Warunki są łagodne, więc drugie źródło włącza się sporadycznie. Wsparcie potrzebne jest przez pojedyncze doby w sezonie. To pozycja, której nie widać w skali roku.

Największy wpływ na rachunek ma jednak temperatura zasilania instalacji. Obniżenie parametru instalacji o kilka stopni widać w rachunku od razu. Przy tej samej pompie i tym samym domu.

Kiedy pompa ciepła w Mońkach się nie opłaca

Są trzy układy, w których pompa rozczarowuje. Nieocieplony budynek z grzejnikami na 70 stopniach to najgorsze możliwe warunki dla pompy. Pompa lubi grzać równo i długo, więc dom odwiedzany co jakiś czas nie jest dla niej. Czasem barierą jest po prostu brak miejsca na agregat w wymaganej odległości od okien.

Sensowna droga to najpierw obniżyć zapotrzebowanie, potem dobrać do niego urządzenie. Im dłuższy sezon, a tu daje 2 724 stopniodni liczonych od 15 stopni, tym szybszy zwrot z izolacji.

Rachunek wobec gazu policzyliśmy osobno: pompa ciepła czy gaz. Dobór mocy opisujemy w tekście jak dobrać moc pompy ciepła.

Ile paneli, żeby zasilić pompę ciepła

Pompa w domu po termomodernizacji zużyje tu około 3 400 kWh prądu rocznie, a kilowat paneli daje 1034 kWh. Bilans zamyka się przy mniej więcej 3,5 kWp. Reszta domu zużywa poza tym zwykle 2 do 3 tysięcy kilowatogodzin w roku i to trzeba doliczyć.

Tu trzeba postawić wyraźne zastrzeżenie: to bilans w skali roku. Szczyt zużycia pompy wypada w grudniu, kiedy 3,5 kWp odda tu tylko około 72 kWh przez cały miesiąc. Nadwyżkę z lata sprzedajesz tanio, a prąd zimą kupujesz drogo, i ta różnica jest wpisana w net-billing.

Produkcję miesiąc po miesiącu i rachunek opłacalności pokazujemy przy fotowoltaice. Obie inwestycje liczy się więc łącznie, bo pompa poprawia rachunek paneli, a panele obniżają koszt pracy pompy.

Dotacja do pompy ciepła w Mońkach: ile i gdzie złożyć wniosek

Dofinansowaniem zajmuje się Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska w Białymstoku. Wniosek podpisuje się profilem zaufanym, a bez niego można złożyć podpisany wydruk z generatora. Dla budynków nowo budowanych działa osobny program Moje Ciepło, który zwraca do 30 procent kosztu pompy, do 7 000 albo 21 000 zł. Dotacja do pompy powietrze-woda o podwyższonej klasie wynosi w Czystym Powietrzu 14 080 zł w poziomie podstawowym, 24 640 zł w podwyższonym i 35 200 zł w najwyższym.

Terminy i wymagania dla całego regionu zebraliśmy na stronie województwa podlaskiego.

Kolejność ma znaczenie: część kosztów kwalifikuje się dopiero od dnia złożenia wniosku. Model musi figurować w bazie zielonych urządzeń i materiałów, inaczej wniosek przepada. Warto też sprawdzić wymagania dla klasy efektywności, bo różnią się między poziomami dofinansowania.

Ile kosztuje sezon grzewczy w Mońkach

Najtaniej wychodzi tu pompa ciepła powietrze-woda: około 3 600 zł za sezon. Najdroższa opcja z tego zestawienia, grzałka elektryczna, kosztuje około 12 500 zł, czyli 3,5 razy więcej. Różnica bierze się z ceny energii i ze sprawności urządzenia, a nie z klimatu w Mońkach.

Roczny koszt ogrzania domu 150 m2 po termomodernizacji w Mońkach, przy zapotrzebowaniu 12 000 kWh ciepła.
Źródło ciepłaKoszt sezonuCena ciepłaZałożenia
Pompa ciepła powietrze-woda3 600 zł0,3 zł/kWh ciepłaprąd 1,04 zł/kWh, współczynnik sezonowy 3,5
Kocioł na ekogroszek4 200 zł0,35 zł/kWh ciepłaekogroszek 1 400 zł za tonę, 6 950 kWh z tony, sprawność 58 procent
Kocioł gazowy kondensacyjny5 100 zł0,42 zł/kWh ciepłagaz 0,4 zł/kWh, sprawność 95 procent
Kocioł na pellet5 900 zł0,5 zł/kWh ciepłapellet 2 184 zł za tonę, 4 900 kWh z tony, sprawność 90 procent
Grzałka elektryczna12 500 zł1,04 zł/kWh ciepłaprąd 1,04 zł/kWh, bez przetwarzania energii

Ceny paliw i prądu pochodzą z tego samego zestawu, z którego liczą kalkulatory w serwisie, stan od stycznia 2026 do października 2026. To wartości orientacyjne: własną taryfę i cenę opału trzeba sprawdzić u swojego dostawcy. Liczby dotyczą samego ogrzewania budynku 150 m2, bez ciepłej wody użytkowej. Policz to dla swojego domu. Kalkulator liczy prościej, z mocy budynku i strefy klimatycznej, więc dla tego samego domu może pokazać inny wynik niż ta tabela, policzona z temperatur w tym mieście.

Najczęściej zadawane pytania

Jaka temperatura projektowa w Mońkach?
Do doboru mocy służy temperatura projektowa z normy PN-EN 12831, która dzieli Polskę na pięć stref: -16 stopni, -18, -20, -22 i -24 stopnie. Nasze dane pokazują co innego, czyli jak często robi się tak zimno naprawdę: z serii 10 lat danych godzinowych poniżej -11,8 stopnia schodzi 1 procent godzin roku, typowe roczne minimum to -15,9 stopnia, a rekord -26,9 stopnia.
Ile prądu zużywa pompa ciepła w Mońkach?
Dla domu 150 m2 po termomodernizacji wychodzi około 12 000 kWh ciepła rocznie, czyli przy sezonowym współczynniku 3,5 około 3 400 kWh prądu. Dom bez ocieplenia to około 7 800 kWh prądu.
Jaką moc pompy ciepła w Mońkach?
Dla domu 150 m2 po termomodernizacji projektowa moc wychodzi około 9 kW, licząc 60 W na metr kwadratowy przy temperaturze projektowej -16 stopni z normy PN-EN 12831. To wartość orientacyjna: podstawą doboru są obliczenia strat ciepła dla konkretnego budynku.
Czy pompa ciepła poradzi sobie zimą w Mońkach?
Mróz trzyma tu 1 408 godzin w roku przy sezonie grzewczym 221 dni. Pompa powietrzna pracuje w takich warunkach normalnie, pod warunkiem poprawnie ustawionego punktu biwalentnego i sprawnej grzałki jako drugiego źródła.
Gdzie złożyć wniosek o dotację do pompy ciepła w Mońkach?
Czyste Powietrze prowadzi fundusz wojewódzki w Białymstoku, a wniosek wypełnia się w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie albo przez gov.pl. Dla nowych domów działa Moje Ciepło z NFOŚiGW, z naborem do 26 lutego 2027 roku.

Źródła danych

  1. PVGIS, Photovoltaic Geographical Information System (Komisja Europejska, JRC) , uzysk z 1 kWp i optymalny kąt dla współrzędnych miejsca, baza PVGIS-SARAH3 (JRC), 2005-2023
  2. PVGIS, godzinowe serie ERA5 , temperatury, stopniodni i długość sezonu policzone z serii PVGIS seriescalc (ERA5), 2014-2023
  3. Uchwały antysmogowe w Polsce, Polski Alarm Smogowy , terminy wymiany kotłów dla województwa podlaskiego
  4. Czyste Powietrze, lista wojewódzkich funduszy , fundusz przyjmujący wnioski: Białystok

Poradniki, które rozwijają temat