Ile prądu da instalacja w Mogilnie
Punktem wyjścia jest 1087 kWh rocznie z jednego kilowata mocy. Tyle podaje baza PVGIS dla współrzędnych Mogilna, przy optymalnym nachyleniu 40 stopni i module skierowanym na południe.
| Moc instalacji | Rocznie | Czerwiec | Grudzień |
|---|---|---|---|
| 3 kWp | 3 261 kWh | 407 kWh | 81 kWh |
| 5 kWp | 5 435 kWh | 678 kWh | 135 kWh |
| 8 kWp | 8 696 kWh | 1 085 kWh | 215 kWh |
| 10 kWp | 10 870 kWh | 1 356 kWh | 269 kWh |
Pięć kilowatów mocy to w tych warunkach około 5 435 kWh rocznie. W praktyce pokrywa to zużycie rodziny z pompą ciepła, ale już nie z ładowarką do auta.
Źródłem jest energia słońca: 1 349 kWh na metr kwadratowy w ciągu roku, licząc dla płaszczyzny pochylonej pod kątem 40 stopni. Sprawność całego układu to około 81 procent. Resztę zjadają straty temperaturowe modułów latem, sprawność falownika i opory przewodów, a nie zabrudzenie paneli, którym zwykle tłumaczy się każdy niedobór.
Produkcja miesiąc po miesiącu
| Miesiąc | Z 1 kWp | Instalacja 5 kWp |
|---|---|---|
| Styczeń | 31,3 kWh | 157 kWh |
| Luty | 51,8 kWh | 259 kWh |
| Marzec | 97,4 kWh | 487 kWh |
| Kwiecień | 127,9 kWh | 640 kWh |
| Maj | 136,8 kWh | 684 kWh |
| Czerwiec | 135,6 kWh | 678 kWh |
| Lipiec | 132,4 kWh | 662 kWh |
| Sierpień | 126 kWh | 630 kWh |
| Wrzesień | 108,3 kWh | 542 kWh |
| Październik | 75,9 kWh | 380 kWh |
| Listopad | 36,4 kWh | 182 kWh |
| Grudzień | 26,9 kWh | 135 kWh |
Rozkład jest nierówny: 135,6 kWh z kilowata w czerwcu kontra 26,9 kWh w grudniu. Cały grudzień odpowiada za 2,5 procent produkcji w roku.
Stąd bierze się podstawowa zasada rozliczeń: produkcja i zużycie nie spotykają się w czasie. Nadwyżka z lata idzie do rozliczenia w net-billingu, a zimą kupujesz prąd z sieci. Dlatego przesunięcie prania i grzania wody na godziny słoneczne opłaca się bardziej niż powiększanie instalacji.
Jak dobrać moc instalacji do swojego zużycia
Zacznij od liczby kilowatogodzin z faktury. Rodzina zużywająca 4000 kWh potrzebuje w tych warunkach około 3,7 kWp mocy. Dom zużywający 6000 kWh potrzebuje mniej więcej 5,5 kWp.
W net-billingu liczy się jednak nie sam roczny bilans, ale to, ile prądu zużyjesz w chwili produkcji. Bez sterowania odbiornikami na miejscu zużywa się od 25 do 33 procent produkcji. Każdy punkt procentowy powyżej tego poziomu jest wart więcej niż dołożony kilowat mocy.
Do zużycia dolicz też przyszłe urządzenia, przede wszystkim pompę ciepła. Dom 150 m2 po termomodernizacji potrzebuje tu 10 000 kWh ciepła, co pompa zamienia na około 2 900 kWh prądu. Pokrycie samej pompy wymaga dodatkowych 2,7 kWp mocy.
Co poza mocą decyduje o produkcji
Dla tego punktu PVGIS wskazuje 40 stopni jako kąt optymalny. Standardowa połać wypada blisko tej wartości, więc konstrukcja korygująca kąt rzadko ma sens. Dopłata do stelaża zmieniającego kąt zwraca się tylko przy dachach płaskich.
Ważniejsze od samego kąta jest zacienienie. Jedno drzewo albo komin rzucający cień na część modułów obniża produkcję całego łańcucha. W takich warunkach warto policzyć wariant z optymalizatorami mocy.
Kierunek połaci ma mniejsze znaczenie, niż się zwykle sądzi: 30 stopni w bok to strata rzędu kilku procent. Brak połaci południowej nie jest powodem, żeby rezygnować. Energia płynie wtedy szerzej w ciągu dnia, a nie skokiem w okolicach południa.
Ile kosztuje i kiedy się zwraca
Weźmy najczęstszy przypadek: 5 kWp za około 26 250 zł z montażem, 5 435 kWh rocznie w tutejszych warunkach. Około 1 631 kWh zostaje w domu, reszta, czyli 3 805 kWh, trafia do sieci po niższej stawce. Roczna korzyść wynosi tu około 2 720 zł, więc koszt wraca po 9,6 roku.
| Moc instalacji | Produkcja rocznie | Koszt z montażem | Oszczędność rocznie | Oszczędność w 10 lat |
|---|---|---|---|---|
| 3 kWp | 3 261 kWh | 15 750 zł | 1 630 zł | 16 300 zł |
| 5 kWp | 5 435 kWh | 26 250 zł | 2 720 zł | 27 200 zł |
| 8 kWp | 8 696 kWh | 42 000 zł | 4 360 zł | 43 600 zł |
| 10 kWp | 10 870 kWh | 52 500 zł | 5 450 zł | 54 500 zł |
Założenia: 30 procent autokonsumpcji, 1,04 zł za kilowatogodzinę kupowaną, 0,27 zł za oddaną do sieci i 5 250 zł za kilowat mocy instalacji. Tak samo liczy kalkulator opłacalności, tyle że na ogólnym uzysku 1000 kWh z kilowata zamiast na lokalnym.
W tabeli brakuje okresu zwrotu osobno dla każdej mocy i brakuje go celowo: byłby wszędzie taki sam, bo koszt i oszczędność zmieniają się w tym samym tempie. Na okres zwrotu działa więc nie moc, tylko autokonsumpcja. Prąd zużyty na miejscu oszczędza pełną stawkę, oddany do sieci tylko jej ułamek: przy 50 procentach autokonsumpcji zamiast 30 ta sama instalacja zwraca się po 7,4 roku. Do takiego poziomu dochodzi się z pompą ciepła, ładowarką samochodu albo sterowaniem odbiornikami. Ile prądu bierze tu pompa, liczymy na osobnej stronie.
Powyższe liczby nie uwzględniają ulgi termomodernizacyjnej, a ta odlicza wydatek od dochodu. Przy stawce 12 procent zapłacisz netto około 23 100 zł, przy 32 procentach około 17 850 zł. Daje to zwrot po 8,5 roku w pierwszym progu i po 6,6 roku w drugim. Jak to rozliczyć, opisujemy w poradniku o uldze termomodernizacyjnej.
Prosty okres zwrotu pomija kilka czynników działających w obie strony. Pominięta jest degradacja paneli, koszt wymiany falownika w połowie okresu życia instalacji i zmienność stawki za energię oddaną do sieci. W drugą stronę działa wzrost cen prądu: każda podwyżka skraca zwrot, bo zwiększa wartość energii zużytej na miejscu.
Formalności i dofinansowanie
Dla mocy do 50 kWp nie ma pozwolenia ani zgłoszenia budowlanego. Operator wymienia licznik na dwukierunkowy na własny koszt. Program dla samych paneli obecnie nie działa, bo Mój Prąd zamknięto we wrześniu 2025 i nie ma następcy w tej formule. Jedyna ścieżka dotacyjna dla paneli to Czyste Powietrze przy okazji wymiany źródła ciepła, z limitem 15 000 zł. Wnioski przyjmuje fundusz w Toruniu.
Niezależnie od dotacji możesz skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej. Rozliczenie idzie przez zeznanie roczne, nie przez wniosek. Wydatek pokryty dotacją nie wchodzi do odliczenia, więc obie ścieżki liczy się razem.
Przed zamówieniem instalacji zweryfikuj moc umowną i rodzaj przyłącza. Granicą jest 3,68 kW mocy wyjściowej falownika, a nie moc modułów: przy większej mocy potrzebne są trzy fazy. Osobno policzyliśmy to w poradniku o produkcji instalacji fotowoltaicznej.