Ile prądu da instalacja w Kościanie
Punktem wyjścia jest 1091 kWh rocznie z jednego kilowata mocy. Tyle podaje baza PVGIS dla współrzędnych Kościana, przy optymalnym nachyleniu 40 stopni i module skierowanym na południe.
| Moc instalacji | Rocznie | Czerwiec | Grudzień |
|---|---|---|---|
| 3 kWp | 3 273 kWh | 395 kWh | 92 kWh |
| 5 kWp | 5 455 kWh | 659 kWh | 153 kWh |
| 8 kWp | 8 728 kWh | 1 054 kWh | 245 kWh |
| 10 kWp | 10 910 kWh | 1 318 kWh | 306 kWh |
Typowa domowa instalacja 5 kWp wyprodukuje tu w roku około 5 455 kWh. Tyle zużywa przeciętny dom jednorodzinny z pompą ciepła i bez samochodu elektrycznego.
Sam strumień energii słonecznej wynosi tu 1 359 kWh na metr kwadratowy w roku, przy nachyleniu 40 stopni. Na prąd zamienia się z tego mniej więcej 80 procent. Różnicę tworzą przede wszystkim straty cieplne w modułach, falownik i okablowanie, więc jest to wielkość wpisana w technologię, nie usterka instalacji.
Produkcja miesiąc po miesiącu
| Miesiąc | Z 1 kWp | Instalacja 5 kWp |
|---|---|---|
| Styczeń | 34,4 kWh | 172 kWh |
| Luty | 54,9 kWh | 275 kWh |
| Marzec | 94,4 kWh | 472 kWh |
| Kwiecień | 126,4 kWh | 632 kWh |
| Maj | 132,8 kWh | 664 kWh |
| Czerwiec | 131,8 kWh | 659 kWh |
| Lipiec | 132,3 kWh | 662 kWh |
| Sierpień | 126,4 kWh | 632 kWh |
| Wrzesień | 109,3 kWh | 547 kWh |
| Październik | 76,7 kWh | 384 kWh |
| Listopad | 41,5 kWh | 208 kWh |
| Grudzień | 30,6 kWh | 153 kWh |
Rozkład jest nierówny: 131,8 kWh z kilowata w czerwcu kontra 30,6 kWh w grudniu. Cały grudzień odpowiada za 2,8 procent produkcji w roku.
Z tego wynika praktyczna zasada: instalacja nie pokryje zimowego zużycia w miesiącu, w którym ono powstaje. Latem sprzedajesz nadwyżkę po cenie rynkowej, zimą kupujesz brakującą energię po cenie sprzedawcy. Magazyn energii albo sterowanie odbiornikami podnosi ten udział skuteczniej niż dodatkowe panele.
Jak dobrać moc instalacji do swojego zużycia
Punktem wyjścia jest roczne zużycie prądu, a nie liczba wolnych metrów na połaci. Rodzina zużywająca 4000 kWh potrzebuje w tych warunkach około 3,7 kWp mocy. Dom zużywający 6000 kWh potrzebuje mniej więcej 5,5 kWp.
Roczne zrównoważenie produkcji i zużycia to jedno, a autokonsumpcja to drugie. Typowy dom bez magazynu zużywa na bieżąco od jednej piątej do jednej trzeciej produkcji. Podniesienie tego udziału daje więcej niż powiększenie instalacji o kolejny panel.
Pompa ciepła zmienia rachunek: trzeba ją policzyć razem z instalacją. Przy 9 300 kWh ciepła rocznie i współczynniku 3,5 pompa zużyje około 2 700 kWh prądu. W praktyce dokłada to do instalacji około 2,5 kWp.
Kąt, kierunek i zacienienie
Optymalne nachylenie dla tej szerokości geograficznej to 40 stopni. Różnica między optimum a typowym dachem jest na tyle mała, że nie warto o nią walczyć. Korekta kąta ma sens na dachu płaskim albo przy montażu na gruncie.
Cień robi tu większą różnicę niż kilka stopni nachylenia. Jedno drzewo albo komin rzucający cień na część modułów obniża produkcję całego łańcucha. To argument za mikroinwerterami, mimo wyższej ceny.
Odchylenie od południa o 30 stopni kosztuje kilka procent rocznej produkcji. Instalacja na dwóch przeciwnych połaciach ma sens. Produkcja rozkłada się wtedy równiej, z porannym i popołudniowym maksimum.
Ile kosztuje i kiedy się zwraca
Policzmy to na instalacji 5 kWp. Kosztuje z montażem około 26 250 zł i wyprodukuje 5 455 kWh w roku. Podział wygląda tak: 1 637 kWh zużyte pod własnym dachem i 3 819 kWh odesłane do sieci. Na rachunku zostaje przez to około 2 730 zł rocznie, a cała inwestycja wraca po 9,6 roku.
| Moc instalacji | Produkcja rocznie | Koszt z montażem | Oszczędność rocznie | Oszczędność w 10 lat |
|---|---|---|---|---|
| 3 kWp | 3 273 kWh | 15 750 zł | 1 640 zł | 16 400 zł |
| 5 kWp | 5 455 kWh | 26 250 zł | 2 730 zł | 27 300 zł |
| 8 kWp | 8 728 kWh | 42 000 zł | 4 370 zł | 43 700 zł |
| 10 kWp | 10 910 kWh | 52 500 zł | 5 470 zł | 54 700 zł |
Założenia: 30 procent autokonsumpcji, 1,04 zł za kilowatogodzinę kupowaną, 0,27 zł za oddaną do sieci i 5 250 zł za kilowat mocy instalacji. Tak samo liczy kalkulator opłacalności, tyle że na ogólnym uzysku 1000 kWh z kilowata zamiast na lokalnym.
W tabeli nie ma kolumny z okresem zwrotu i to nie jest przeoczenie: koszt i oszczędność rosną razem z mocą, więc 3 kWp zwraca się tyle samo lat co 10 kWp. Decyduje o nim to, ile energii zużyjesz w chwili produkcji, a nie ile jej wyprodukujesz. Prąd zużyty na miejscu oszczędza pełną stawkę, oddany do sieci tylko jej ułamek: przy 50 procentach autokonsumpcji zamiast 30 ta sama instalacja zwraca się po 7,3 roku. Do takiego poziomu dochodzi się z pompą ciepła, ładowarką samochodu albo sterowaniem odbiornikami. Ile prądu bierze tu pompa, liczymy na osobnej stronie.
Powyższe liczby nie uwzględniają ulgi termomodernizacyjnej, a ta odlicza wydatek od dochodu. Przy stawce 12 procent zapłacisz netto około 23 100 zł, przy 32 procentach około 17 850 zł. Okres zwrotu spada odpowiednio do 8,5 roku i 6,5 roku. Szczegóły rozliczenia są w tekście o uldze termomodernizacyjnej.
Prosty okres zwrotu pomija kilka czynników działających w obie strony. Panele tracą około pół procenta mocy rocznie, falownik wymienia się zwykle po dziesięciu do piętnastu latach, a wartość energii oddanej do sieci zmienia się co miesiąc razem z RCEm. W drugą stronę działa wzrost cen prądu: każda podwyżka skraca zwrot, bo zwiększa wartość energii zużytej na miejscu.
Dotacje i formalności w Kościanie
Pozwolenia na budowę dla domowej instalacji nie ma, ale zgłoszenie przyłączenia do operatora jest obowiązkowe. Za zgłoszenie przyłączenia i nowy licznik nie płacisz. Dotacji wyłącznie na panele w tej chwili nie ma: nabór Mojego Prądu zakończył się we wrześniu 2025. Fotowoltaikę finansuje Czyste Powietrze, ale wyłącznie razem z wymianą kotła i do 15 000 zł. Prowadzi je fundusz wojewódzki w Poznaniu.
Do tego dochodzi ulga termomodernizacyjna rozliczana w PIT. Kwotę wpisujesz do PIT za rok, w którym poniosłeś wydatek. Wydatek pokryty dotacją nie wchodzi do odliczenia, więc obie ścieżki liczy się razem.
Zanim podpiszesz umowę, sprawdź warunki przyłączenia i moc umowną. Falownik jednofazowy może mieć najwyżej 3,68 kW mocy wyjściowej, co wynika z warunków przyłączenia operatora. Rozwinięcie tematu jest w poradniku o uzysku z fotowoltaiki.