Panele fotowoltaiczne w Grajewie: uzysk, moc i dotacje

Ile prądu da instalacja w Grajewie

Kilowat paneli daje tu 1032 kWh w roku, licząc według bazy PVGIS dla tego punktu i nachylenia 39 stopni. Od tej liczby zaczyna się każde wyliczenie wielkości instalacji.

Pięć kilowatów mocy to w tych warunkach około 5 160 kWh rocznie. To poziom, przy którym rachunek za prąd spada do opłat stałych i rozliczenia nadwyżek.

Zaczyna się od tego, ile słońca tu dociera: 1 284 kWh na metr kwadratowy rocznie na optymalnie ustawionej płaszczyźnie. Sprawność całego układu to około 80 procent. Ubytek to głównie spadek sprawności ogniw przy wysokiej temperaturze, straty falownika i przewodów, czyli pozycje, na które montaż wpływa tylko częściowo.

Produkcja miesiąc po miesiącu

Czerwiec daje 135,3 kWh z kilowata, grudzień 20,4 kWh, czyli 7 razy mniej. Na grudzień przypada 2 procent rocznej produkcji.

Wniosek jest prosty: zimą dach nie nadąży za domem. Latem sprzedajesz nadwyżkę po cenie rynkowej, zimą kupujesz brakującą energię po cenie sprzedawcy. Dlatego przesunięcie prania i grzania wody na godziny słoneczne opłaca się bardziej niż powiększanie instalacji.

Jak dobrać moc instalacji do swojego zużycia

Policz to od rachunku, nie od powierzchni dachu. Dla 4000 kWh rocznie wychodzi tu około 3,9 kWp, bo kilowat daje 1032 kWh. Dom zużywający 6000 kWh potrzebuje mniej więcej 5,8 kWp.

W net-billingu liczy się jednak nie sam roczny bilans, ale to, ile prądu zużyjesz w chwili produkcji. Bez sterowania odbiornikami na miejscu zużywa się od 25 do 33 procent produkcji. Taniej jest zużyć więcej z tego, co już produkujesz, niż dołożyć moc.

Pompa ciepła zmienia rachunek: trzeba ją policzyć razem z instalacją. Przy 11 800 kWh ciepła rocznie i współczynniku 3,5 pompa zużyje około 3 400 kWh prądu. To znaczy, że instalacja pod dom z pompą ciepła musi mieć tu około 3,3 kWp więcej.

Co poza mocą decyduje o produkcji

Optymalne nachylenie dla tej szerokości geograficznej to 39 stopni. Zwykła połać dachowa trafia w ten przedział sama z siebie, bez żadnej korekty. Na skośnym dachu panele układa się równolegle do połaci i na tym kończy się temat.

Ważniejsze od samego kąta jest zacienienie. Komin, antena albo sąsiednie drzewo wpływają na więcej modułów, niż przykrywają. W takich warunkach warto policzyć wariant z optymalizatorami mocy.

Skręcenie połaci o 30 stopni od południa zabiera tylko kilka procent uzysku. To znaczy, że układ wschód-zachód też się broni. Zmienia za to rozkład w ciągu dnia: zamiast jednego szczytu w południe masz dwa łagodniejsze.

Po ilu latach zwróci się instalacja w Grajewie

Weźmy najczęstszy przypadek: 5 kWp za około 26 250 zł z montażem, 5 160 kWh rocznie w tutejszych warunkach. Z tego 1 548 kWh zużyjesz na bieżąco, a 3 612 kWh pójdzie do sieci. Roczna korzyść wynosi tu około 2 590 zł, więc koszt wraca po 10,2 roku.

Wszystkie liczby stoją na czterech założeniach: autokonsumpcja 30 procent, prąd 1,04 zł/kWh, odsprzedaż 0,27 zł/kWh, instalacja 5 250 zł za kilowat. Te same wartości ma kalkulator opłacalności, który jednak przyjmuje ogólnopolski uzysk zamiast policzonego dla tego punktu.

Zwrot celowo nie zależy tu od wielkości instalacji, bo obie strony rachunku skalują się identycznie: instalacja dwa razy większa kosztuje dwa razy więcej i tyle samo razy więcej oszczędza. Na okres zwrotu działa więc nie moc, tylko autokonsumpcja. Prąd zużyty na miejscu oszczędza pełną stawkę, oddany do sieci tylko jej ułamek: przy 50 procentach autokonsumpcji zamiast 30 ta sama instalacja zwraca się po 7,8 roku. Tyle daje pompa ciepła, auto elektryczne albo przesunięcie prania i zmywania na godziny okołopołudniowe. Zapotrzebowanie pompy liczymy osobno na stronie o pompie ciepła w tym mieście.

Do tego dochodzi ulga termomodernizacyjna, która zmniejsza dochód do opodatkowania, a nie sam podatek. Realny odzysk zależy więc od stawki: przy 12 procentach koszt netto instalacji 5 kWp spada do około 23 100 zł, a przy 32 procentach do 17 850 zł. Zwrot skraca się wtedy do 8,9 roku albo 6,9 roku. Zasady odliczenia opisujemy w poradniku o uldze termomodernizacyjnej.

Kilku rzeczy ten rachunek celowo nie uwzględnia. Pominięta jest degradacja paneli, koszt wymiany falownika w połowie okresu życia instalacji i zmienność stawki za energię oddaną do sieci. W drugą stronę działa wzrost cen prądu: każda podwyżka skraca zwrot, bo zwiększa wartość energii zużytej na miejscu.

Co załatwić przed montażem

Domowa instalacja mieści się w progu 50 kW, czyli w definicji mikroinstalacji, i nie wymaga pozwolenia na budowę. Zgłoszenie do operatora i licznik dwukierunkowy nie wiążą się z opłatą. Dotacji wyłącznie na panele w tej chwili nie ma: nabór Mojego Prądu zakończył się we wrześniu 2025. Fotowoltaikę finansuje Czyste Powietrze, ale wyłącznie razem z wymianą kotła i do 15 000 zł. Prowadzi je fundusz wojewódzki w Białymstoku.

Niezależnie od dotacji możesz skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej. Kwotę wpisujesz do PIT za rok, w którym poniosłeś wydatek. Tej samej faktury nie rozliczysz dwa razy, dlatego warto policzyć oba warianty naraz.

Warto zacząć od sprawdzenia, jakie przyłącze ma budynek. Jednofazowy falownik kończy się na 3,68 kW mocy oddawanej do sieci, co wynika z ograniczenia asymetrii u operatora. Szczegóły rozkładamy w poradniku o produkcji z fotowoltaiki.