Ile prądu da instalacja w Człuchowie
Kilowat paneli daje tu 1021 kWh w roku, licząc według bazy PVGIS dla tego punktu i nachylenia 39 stopni. Od tej liczby zaczyna się każde wyliczenie wielkości instalacji.
| Moc instalacji | Rocznie | Czerwiec | Grudzień |
|---|---|---|---|
| 3 kWp | 3 063 kWh | 397 kWh | 63 kWh |
| 5 kWp | 5 105 kWh | 662 kWh | 106 kWh |
| 8 kWp | 8 168 kWh | 1 059 kWh | 169 kWh |
| 10 kWp | 10 210 kWh | 1 324 kWh | 211 kWh |
Pięć kilowatów mocy to w tych warunkach około 5 105 kWh rocznie. W praktyce pokrywa to zużycie rodziny z pompą ciepła, ale już nie z ładowarką do auta.
Uzysk bierze się z nasłonecznienia, a to wynosi 1 264 kWh na metr kwadratowy rocznie przy optymalnym nachyleniu. Do licznika trafia około 81 procent tej energii. Resztę zjadają straty temperaturowe modułów latem, sprawność falownika i opory przewodów, a nie zabrudzenie paneli, którym zwykle tłumaczy się każdy niedobór.
Produkcja miesiąc po miesiącu
| Miesiąc | Z 1 kWp | Instalacja 5 kWp |
|---|---|---|
| Styczeń | 23,8 kWh | 119 kWh |
| Luty | 48 kWh | 240 kWh |
| Marzec | 88,6 kWh | 443 kWh |
| Kwiecień | 123,4 kWh | 617 kWh |
| Maj | 131,9 kWh | 660 kWh |
| Czerwiec | 132,4 kWh | 662 kWh |
| Lipiec | 128,5 kWh | 643 kWh |
| Sierpień | 120,1 kWh | 601 kWh |
| Wrzesień | 103,3 kWh | 517 kWh |
| Październik | 70,3 kWh | 352 kWh |
| Listopad | 29,2 kWh | 146 kWh |
| Grudzień | 21,1 kWh | 106 kWh |
Rozkład jest nierówny: 132,4 kWh z kilowata w czerwcu kontra 21,1 kWh w grudniu. Cały grudzień odpowiada za 2,1 procent produkcji w roku.
Stąd bierze się podstawowa zasada rozliczeń: produkcja i zużycie nie spotykają się w czasie. Nadmiar z czerwca zamienia się w depozyt, z którego opłacasz grudniowe zakupy energii. Magazyn energii albo sterowanie odbiornikami podnosi ten udział skuteczniej niż dodatkowe panele.
Jak dobrać moc instalacji do swojego zużycia
Policz to od rachunku, nie od powierzchni dachu. Przy zużyciu 4000 kWh rocznie i uzysku 1021 kWh z kilowata potrzebujesz około 3,9 kWp. Przy 6000 kWh rocznie wychodzi około 5,9 kWp.
W net-billingu liczy się jednak nie sam roczny bilans, ale to, ile prądu zużyjesz w chwili produkcji. Bez sterowania odbiornikami na miejscu zużywa się od 25 do 33 procent produkcji. Podniesienie tego udziału daje więcej niż powiększenie instalacji o kolejny panel.
Przyszła pompa ciepła albo samochód elektryczny podnoszą zużycie na tyle, że trzeba je wliczyć od razu. Dom 150 m2 po termomodernizacji potrzebuje tu 10 900 kWh ciepła, co pompa zamienia na około 3 100 kWh prądu. To znaczy, że instalacja pod dom z pompą ciepła musi mieć tu około 3 kWp więcej.
Dach: nachylenie, strona świata i cień
Dla tego punktu PVGIS wskazuje 39 stopni jako kąt optymalny. Typowy dach dwuspadowy ma 35 do 45 stopni, więc mieści się blisko optimum. Korekta kąta ma sens na dachu płaskim albo przy montażu na gruncie.
Najwięcej produkcji zabiera nie kąt, tylko cień. Zacieniony fragment jednego panelu potrafi ściągnąć w dół cały string. Dlatego przy trudnym dachu rozważa się optymalizatory albo mikroinwertery.
Kierunek połaci ma mniejsze znaczenie, niż się zwykle sądzi: 30 stopni w bok to strata rzędu kilku procent. Brak połaci południowej nie jest powodem, żeby rezygnować. Krzywa dnia jest płaska, co przy autokonsumpcji bywa korzystniejsze niż ostry szczyt.
Zwrot z inwestycji przy tutejszym uzysku
Typowa domowa instalacja 5 kWp to wydatek około 26 250 zł i 5 105 kWh produkcji rocznie. Z tego 1 532 kWh zużyjesz na bieżąco, a 3 574 kWh pójdzie do sieci. Razem daje to około 2 560 zł oszczędności rocznie i prosty zwrot po 10,3 roku.
| Moc instalacji | Produkcja rocznie | Koszt z montażem | Oszczędność rocznie | Oszczędność w 10 lat |
|---|---|---|---|---|
| 3 kWp | 3 063 kWh | 15 750 zł | 1 530 zł | 15 300 zł |
| 5 kWp | 5 105 kWh | 26 250 zł | 2 560 zł | 25 600 zł |
| 8 kWp | 8 168 kWh | 42 000 zł | 4 090 zł | 40 900 zł |
| 10 kWp | 10 210 kWh | 52 500 zł | 5 120 zł | 51 200 zł |
Wszystkie liczby stoją na czterech założeniach: autokonsumpcja 30 procent, prąd 1,04 zł/kWh, odsprzedaż 0,27 zł/kWh, instalacja 5 250 zł za kilowat. Te same wartości ma kalkulator opłacalności, który jednak przyjmuje ogólnopolski uzysk zamiast policzonego dla tego punktu.
W tabeli brakuje okresu zwrotu osobno dla każdej mocy i brakuje go celowo: byłby wszędzie taki sam, bo koszt i oszczędność zmieniają się w tym samym tempie. Decyduje o nim to, ile energii zużyjesz w chwili produkcji, a nie ile jej wyprodukujesz. Kilowatogodzina zużyta w domu jest warta pełną cenę prądu, a oddana do sieci mniej więcej cztery razy mniej, więc podniesienie autokonsumpcji z 30 do 50 procent skraca zwrot do 7,9 roku. Najprościej podnieść ją stałym odbiornikiem dziennym: pompą ciepła, bojlerem albo autem. Roczne zużycie pompy dla tego klimatu podajemy na stronie o pompie ciepła.
Rachunek zmienia jeszcze ulga termomodernizacyjna, odliczana od dochodu w rocznym PIT. Przy stawce 12 procent zapłacisz netto około 23 100 zł, przy 32 procentach około 17 850 zł. Okres zwrotu spada odpowiednio do 9 lat i 7 lat. Szczegóły rozliczenia są w tekście o uldze termomodernizacyjnej.
Kilku rzeczy ten rachunek celowo nie uwzględnia. Panele tracą około pół procenta mocy rocznie, falownik wymienia się zwykle po dziesięciu do piętnastu latach, a wartość energii oddanej do sieci zmienia się co miesiąc razem z RCEm. Przeciwnie działa drożejący prąd, bo podnosi wartość każdej kilowatogodziny zużytej pod własnym dachem.
Formalności i dofinansowanie
Dla mocy do 50 kWp nie ma pozwolenia ani zgłoszenia budowlanego. Za zgłoszenie przyłączenia i nowy licznik nie płacisz. Program dla samych paneli obecnie nie działa, bo Mój Prąd zamknięto we wrześniu 2025 i nie ma następcy w tej formule. Panele dostaną dofinansowanie tylko w pakiecie z wymianą źródła ciepła, w Czystym Powietrzu, do 15 000 zł. Wnioski dla miasta Człuchów rozpatruje fundusz wojewódzki w Gdańsku.
Poza programami krajowymi działa ulga termomodernizacyjna. Wydatek zmniejsza podstawę opodatkowania w rozliczeniu rocznym. Tej samej faktury nie rozliczysz dwa razy, dlatego warto policzyć oba warianty naraz.
Warto zacząć od sprawdzenia, jakie przyłącze ma budynek. Powyżej 3,68 kW mocy wyjściowej falownika operator wymaga przyłącza trójfazowego. Paneli w kWp może być więcej. Osobno policzyliśmy to w poradniku o produkcji instalacji fotowoltaicznej.