Dane lokalne

Pompa ciepła w Czarnej Białostockiej: dobór mocy i koszt prądu

Dobór pompy ciepła zaczyna się od dwóch liczb: jak zimno bywa w szczycie sezonu i ile ciepła dom potrzebuje przez cały rok. Obie policzyliśmy w Czarnej Białostockiej z serii 10 lat danych godzinowych, a nie ze średniej krajowej.

Najważniejsze liczby

W Czarnej Białostockiej temperatura spada poniżej -11,8 stopnia przez 1 procent godzin roku, mróz trzyma 1 432 godziny, a sezon grzewczy trwa 220 dni przy 1 998 stopniodni liczonych od 12 stopni. Dom 150 m2 po termomodernizacji potrzebuje około 12 000 kWh ciepła, czyli 3 400 kWh prądu przy współczynniku 3,5.

Od jakiej temperatury zaczyna się dobór pompy

Moc urządzenia wynika z najzimniejszych godzin w roku. Próg przekraczany w dół przez 1 procent godzin wynosi -11,8 stopnia. Przeciętne roczne minimum to -15,6 stopnia, a rekord z całej serii -24,2 stopnia.

Dla domu 150 m2 po termomodernizacji, przy wskaźniku 60 W/m2, projektowa moc grzewcza wynosi 9 kW. Wskaźnik odnosi się do temperatury projektowej z normy, a nie do progu jednoprocentowego powyżej. Wskaźnik z metrażu służy do orientacji, projektant policzy przegrodę po przegrodzie. Zapas mocy nie poprawia komfortu, za to psuje sezonową efektywność.

Producenci podają moc urządzenia dla punktu 7 stopni. Przy temperaturze ujemnej ta sama pompa oddaje mniej ciepła. Oferty da się porównać dopiero wtedy, gdy każda podaje moc dla tej samej temperatury zewnętrznej.

Roczne zużycie: ciepło i prąd

Mnożąc współczynnik strat przez 1 998 stopniodni liczonych od 12 stopni, dostajemy dla domu 150 m2 po termomodernizacji około 12 000 kWh ciepła rocznie. W przeliczeniu na prąd, przy współczynniku 3,5, daje to około 3 400 kWh rocznie.

Bez ocieplenia rachunek rośnie do około 27 300 kWh ciepła, czyli 7 800 kWh prądu. Różnica bierze się z izolacji, a nie z urządzenia. Stąd kolejność prac, w której przegrody idą przed źródłem ciepła.

Średnia temperatura w Czarnej Białostockiej w kolejnych miesiącach, od -2,1 stopnia w najzimniejszym do 19,5 stopnia w najcieplejszym.-2,1stylutmarkwimajcze19,4lipsiewrzpaźlisgru
Temperatura w Czarnej Białostockiej, dwanaście średnich miesięcznych
Zapotrzebowanie domu 150 m2 po termomodernizacji na ciepło, miesiąc po miesiącu w Czarnej Białostockiej.
MiesiącŚrednia temperaturaCiepło
Styczeń-2,1 stopnia2 790 kWh
Luty-0,3 stopnia2 200 kWh
Marzec3,1 stopnia1 760 kWh
Kwiecień7,9 stopnia780 kWh
Maj13,3 stopnia0 kWh
Czerwiec18,3 stopnia0 kWh
Lipiec19,4 stopnia0 kWh
Sierpień19,5 stopnia0 kWh
Wrzesień14,4 stopnia0 kWh
Październik8,9 stopnia610 kWh
Listopad3,8 stopnia1 570 kWh
Grudzień0,4 stopnia2 290 kWh

Tabela pomija ciepłą wodę i wentylację. Dla czteroosobowej rodziny podgrzanie wody to dodatkowe 2000 do 3000 kWh ciepła rocznie, czyli kilkaset kilowatogodzin prądu przy pompie.

Co robi mróz z efektywnością pompy

Sezon trwa 220 dni, z czego 1 432 godziny przypada na temperatury ujemne. Każda godzina mrozu to potencjalny cykl odszraniania. Każdy taki cykl zabiera część ciepła, które właśnie wyprodukowano.

Mrozu jest tu na tyle mało, że pompa pracuje samodzielnie niemal cały sezon. Grzałka wchodzi na kilkadziesiąt godzin w roku. Jej udział w rachunku jest więc niewielki.

Największy wpływ na rachunek ma jednak temperatura zasilania instalacji. Podłogówka na 35 stopniach i grzejniki na 55 stopniach to różnica rzędu kilkudziesięciu procent w zużyciu prądu. Mowa o identycznym urządzeniu w identycznym budynku.

Kiedy lepiej wstrzymać się z pompą

Problemy widać zwykle w trzech przypadkach. Brak ocieplenia i grzejniki wymagające gorącej wody dają najgorszy z możliwych układów. Pompa lubi grzać równo i długo, więc dom odwiedzany co jakiś czas nie jest dla niej. Czasem barierą jest po prostu brak miejsca na agregat w wymaganej odległości od okien.

W takich przypadkach warto policzyć wariant pośredni: najpierw ocieplenie i wymiana grzejników, potem pompa. Im dłuższy sezon, a tu daje 2 726 stopniodni liczonych od 15 stopni, tym szybszy zwrot z izolacji.

Który wariant wychodzi taniej, sprawdzamy w porównaniu pompy ciepła i gazu. O samym doborze mocy piszemy w poradniku jak dobrać moc pompy ciepła.

Ile paneli, żeby zasilić pompę ciepła

Pompa w domu po termomodernizacji zużyje tu około 3 400 kWh prądu rocznie, a kilowat paneli daje 998 kWh. Do zbilansowania samej pompy potrzeba więc około 3,5 kWp. Reszta domu zużywa poza tym zwykle 2 do 3 tysięcy kilowatogodzin w roku i to trzeba doliczyć.

To jest jednak bilans roczny, a nie samowystarczalność. Pompa bierze najwięcej w grudniu i styczniu, a wtedy instalacja 3,5 kWp daje ledwie około 76 kWh miesięcznie. Latem nadwyżka idzie do sieci i wraca zimą po znacznie niższej wycenie, więc net-billing zjada część tej korzyści.

Uzysk z paneli dla tych współrzędnych, rozkład miesięczny i okres zwrotu liczymy osobno na stronie o fotowoltaice w tym mieście. Obie inwestycje liczy się więc łącznie, bo pompa poprawia rachunek paneli, a panele obniżają koszt pracy pompy.

Dotacja do pompy ciepła w Czarnej Białostockiej: ile i gdzie złożyć wniosek

Wnioski z Czystego Powietrza dla miasta Czarna Białostocka rozpatruje fundusz wojewódzki w Białymstoku. Formularz jest w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie i w serwisie gov.pl. Dla budynków nowo budowanych działa osobny program Moje Ciepło, który zwraca do 30 procent kosztu pompy, do 7 000 albo 21 000 zł. Pompa gruntowa o podwyższonej klasie dostaje w Czystym Powietrzu 18 000, 31 500 albo 45 000 zł, a osobno dochodzi dotacja do dolnego źródła.

Co obowiązuje w całym regionie, opisujemy na stronie województwa podlaskiego.

Data na fakturze potrafi przesądzić o dotacji, więc formalności idą przed zamówieniem. Model musi figurować w bazie zielonych urządzeń i materiałów, inaczej wniosek przepada. Warto też sprawdzić wymagania dla klasy efektywności, bo różnią się między poziomami dofinansowania.

Ile kosztuje sezon grzewczy w Czarnej Białostockiej

Najtaniej wychodzi tu pompa ciepła powietrze-woda: około 3 600 zł za sezon. Najdroższa opcja z tego zestawienia, grzałka elektryczna, kosztuje około 12 500 zł, czyli 3,5 razy więcej. Różnica bierze się z ceny energii i ze sprawności urządzenia, a nie z klimatu w Czarnej Białostockiej.

Roczny koszt ogrzania domu 150 m2 po termomodernizacji w Czarnej Białostockiej, przy zapotrzebowaniu 12 000 kWh ciepła.
Źródło ciepłaKoszt sezonuCena ciepłaZałożenia
Pompa ciepła powietrze-woda3 600 zł0,3 zł/kWh ciepłaprąd 1,04 zł/kWh, współczynnik sezonowy 3,5
Kocioł na ekogroszek4 200 zł0,35 zł/kWh ciepłaekogroszek 1 400 zł za tonę, 6 950 kWh z tony, sprawność 58 procent
Kocioł gazowy kondensacyjny5 100 zł0,42 zł/kWh ciepłagaz 0,4 zł/kWh, sprawność 95 procent
Kocioł na pellet5 900 zł0,5 zł/kWh ciepłapellet 2 184 zł za tonę, 4 900 kWh z tony, sprawność 90 procent
Grzałka elektryczna12 500 zł1,04 zł/kWh ciepłaprąd 1,04 zł/kWh, bez przetwarzania energii

Ceny paliw i prądu pochodzą z tego samego zestawu, z którego liczą kalkulatory w serwisie, stan od stycznia 2026 do października 2026. To wartości orientacyjne: własną taryfę i cenę opału trzeba sprawdzić u swojego dostawcy. Liczby dotyczą samego ogrzewania budynku 150 m2, bez ciepłej wody użytkowej. Policz to dla swojego domu. Kalkulator liczy prościej, z mocy budynku i strefy klimatycznej, więc dla tego samego domu może pokazać inny wynik niż ta tabela, policzona z temperatur w tym mieście.

Najczęściej zadawane pytania

Jaka temperatura projektowa w Czarnej Białostockiej?
Do doboru mocy służy temperatura projektowa z normy PN-EN 12831, która dzieli Polskę na pięć stref: -16 stopni, -18, -20, -22 i -24 stopnie. Nasze dane pokazują co innego, czyli jak często robi się tak zimno naprawdę: z serii 10 lat danych godzinowych poniżej -11,8 stopnia schodzi 1 procent godzin roku, typowe roczne minimum to -15,6 stopnia, a rekord -24,2 stopnia.
Ile prądu zużywa pompa ciepła w Czarnej Białostockiej?
Dla domu 150 m2 po termomodernizacji wychodzi około 12 000 kWh ciepła rocznie, czyli przy sezonowym współczynniku 3,5 około 3 400 kWh prądu. Dom bez ocieplenia to około 7 800 kWh prądu.
Jaką moc pompy ciepła w Czarnej Białostockiej?
Dla domu 150 m2 po termomodernizacji projektowa moc wychodzi około 9 kW, licząc 60 W na metr kwadratowy przy temperaturze projektowej -16 stopni z normy PN-EN 12831. To wartość orientacyjna: podstawą doboru są obliczenia strat ciepła dla konkretnego budynku.
Czy pompa ciepła poradzi sobie zimą w Czarnej Białostockiej?
Mróz trzyma tu 1 432 godziny w roku przy sezonie grzewczym 220 dni. Pompa powietrzna pracuje w takich warunkach normalnie, pod warunkiem poprawnie ustawionego punktu biwalentnego i sprawnej grzałki jako drugiego źródła.
Gdzie złożyć wniosek o dotację do pompy ciepła w Czarnej Białostockiej?
Czyste Powietrze prowadzi fundusz wojewódzki w Białymstoku, a wniosek wypełnia się w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie albo przez gov.pl. Dla nowych domów działa Moje Ciepło z NFOŚiGW, z naborem do 26 lutego 2027 roku.

Źródła danych

  1. PVGIS, Photovoltaic Geographical Information System (Komisja Europejska, JRC) , uzysk z 1 kWp i optymalny kąt dla współrzędnych miejsca, baza PVGIS-SARAH3 (JRC), 2005-2023
  2. PVGIS, godzinowe serie ERA5 , temperatury, stopniodni i długość sezonu policzone z serii PVGIS seriescalc (ERA5), 2014-2023
  3. Uchwały antysmogowe w Polsce, Polski Alarm Smogowy , terminy wymiany kotłów dla województwa podlaskiego
  4. Czyste Powietrze, lista wojewódzkich funduszy , fundusz przyjmujący wnioski: Białystok

Poradniki, które rozwijają temat