Ile prądu da instalacja w Chojnicach
Punktem wyjścia jest 1043 kWh rocznie z jednego kilowata mocy. Tyle podaje baza PVGIS dla współrzędnych Chojnic, przy optymalnym nachyleniu 40 stopni i module skierowanym na południe.
| Moc instalacji | Rocznie | Czerwiec | Grudzień |
|---|---|---|---|
| 3 kWp | 3 129 kWh | 406 kWh | 62 kWh |
| 5 kWp | 5 215 kWh | 677 kWh | 104 kWh |
| 8 kWp | 8 344 kWh | 1 083 kWh | 166 kWh |
| 10 kWp | 10 430 kWh | 1 354 kWh | 208 kWh |
Instalacja 5 kWp, najczęściej wybierana przez gospodarstwa domowe, daje tu około 5 215 kWh rocznie. W praktyce pokrywa to zużycie rodziny z pompą ciepła, ale już nie z ładowarką do auta.
Pod spodem tej liczby stoi nasłonecznienie: na metr kwadratowy płaszczyzny nachylonej pod kątem 40 stopni pada tu 1 291 kWh energii słonecznej rocznie. Na prąd zamienia się z tego mniej więcej 81 procent. Ta różnica jest normą dla każdej instalacji w Polsce i wynika z fizyki ogniwa, nie z wykonania montażu.
Produkcja miesiąc po miesiącu
| Miesiąc | Z 1 kWp | Instalacja 5 kWp |
|---|---|---|
| Styczeń | 25,1 kWh | 126 kWh |
| Luty | 49,9 kWh | 250 kWh |
| Marzec | 91,5 kWh | 458 kWh |
| Kwiecień | 125,9 kWh | 630 kWh |
| Maj | 135,5 kWh | 678 kWh |
| Czerwiec | 135,4 kWh | 677 kWh |
| Lipiec | 130,1 kWh | 651 kWh |
| Sierpień | 121,9 kWh | 610 kWh |
| Wrzesień | 105,2 kWh | 526 kWh |
| Październik | 72 kWh | 360 kWh |
| Listopad | 30,1 kWh | 151 kWh |
| Grudzień | 20,8 kWh | 104 kWh |
Rozkład jest nierówny: 135,4 kWh z kilowata w czerwcu kontra 20,8 kWh w grudniu. Cały grudzień odpowiada za 2 procent produkcji w roku.
Z tego wynika praktyczna zasada: instalacja nie pokryje zimowego zużycia w miesiącu, w którym ono powstaje. Rozliczenie idzie przez depozyt prosumencki, a nie przez licznik pracujący w obie strony. Dlatego autokonsumpcja w chwili produkcji jest warta więcej niż kolejny kilowat mocy.
Jak dobrać moc instalacji do swojego zużycia
Policz to od rachunku, nie od powierzchni dachu. Rodzina zużywająca 4000 kWh potrzebuje w tych warunkach około 3,8 kWp mocy. Dom zużywający 6000 kWh potrzebuje mniej więcej 5,8 kWp.
Roczne zrównoważenie produkcji i zużycia to jedno, a autokonsumpcja to drugie. Bez magazynu i bez sterowania odbiornikami udział ten sięga zwykle 20 do 30 procent. Każdy punkt procentowy powyżej tego poziomu jest wart więcej niż dołożony kilowat mocy.
Przyszła pompa ciepła albo samochód elektryczny podnoszą zużycie na tyle, że trzeba je wliczyć od razu. Dom 150 m2 po termomodernizacji potrzebuje tu 10 900 kWh ciepła, co pompa zamienia na około 3 100 kWh prądu. W praktyce dokłada to do instalacji około 3 kWp.
Dach: nachylenie, strona świata i cień
Największy roczny uzysk daje tu kąt 40 stopni. Typowy dach dwuspadowy ma 35 do 45 stopni, więc mieści się blisko optimum. Konstrukcja podnosząca panele to koszt uzasadniony wyłącznie na płaskim podłożu.
Ważniejsze od samego kąta jest zacienienie. Komin, antena albo sąsiednie drzewo wpływają na więcej modułów, niż przykrywają. W takich warunkach warto policzyć wariant z optymalizatorami mocy.
Kierunek połaci ma mniejsze znaczenie, niż się zwykle sądzi: 30 stopni w bok to strata rzędu kilku procent. To znaczy, że układ wschód-zachód też się broni. Zmienia za to rozkład w ciągu dnia: zamiast jednego szczytu w południe masz dwa łagodniejsze.
Zwrot z inwestycji przy tutejszym uzysku
Policzmy to na instalacji 5 kWp. Kosztuje z montażem około 26 250 zł i wyprodukuje 5 215 kWh w roku. Bez magazynu na bieżąco wykorzystasz około 1 565 kWh, a pozostałe 3 651 kWh rozliczysz jako nadwyżkę. Obie pozycje razem to około 2 610 zł rocznie, co daje zwrot po 10 lat.
| Moc instalacji | Produkcja rocznie | Koszt z montażem | Oszczędność rocznie | Oszczędność w 10 lat |
|---|---|---|---|---|
| 3 kWp | 3 129 kWh | 15 750 zł | 1 570 zł | 15 700 zł |
| 5 kWp | 5 215 kWh | 26 250 zł | 2 610 zł | 26 100 zł |
| 8 kWp | 8 344 kWh | 42 000 zł | 4 180 zł | 41 800 zł |
| 10 kWp | 10 430 kWh | 52 500 zł | 5 230 zł | 52 300 zł |
Rachunek stoi na wartościach z konfiguracji serwisu: 30 procent autokonsumpcji, 1,04 zł/kWh za prąd z sieci, 0,27 zł/kWh za energię oddaną i 5 250 zł za kilowat instalacji. Różnica wobec kalkulator opłacalności jest jedna: tu uzysk pochodzi z bazy dla tych współrzędnych, a nie z uśrednionego 1000 kWh z kilowata.
W tabeli brakuje okresu zwrotu osobno dla każdej mocy i brakuje go celowo: byłby wszędzie taki sam, bo koszt i oszczędność zmieniają się w tym samym tempie. Na okres zwrotu działa więc nie moc, tylko autokonsumpcja. Kilowatogodzina zużyta w domu jest warta pełną cenę prądu, a oddana do sieci mniej więcej cztery razy mniej, więc podniesienie autokonsumpcji z 30 do 50 procent skraca zwrot do 7,7 roku. Najprościej podnieść ją stałym odbiornikiem dziennym: pompą ciepła, bojlerem albo autem. Roczne zużycie pompy dla tego klimatu podajemy na stronie o pompie ciepła.
Rachunek zmienia jeszcze ulga termomodernizacyjna, odliczana od dochodu w rocznym PIT. W pierwszym progu skali koszt netto to około 23 100 zł, w drugim 17 850 zł. Zwrot skraca się wtedy do 8,9 roku albo 6,8 roku. Zasady odliczenia opisujemy w poradniku o uldze termomodernizacyjnej.
Prosty okres zwrotu pomija kilka czynników działających w obie strony. Pominięta jest degradacja paneli, koszt wymiany falownika w połowie okresu życia instalacji i zmienność stawki za energię oddaną do sieci. Wzrost taryf skraca ten okres, ponieważ oszczędność liczy się od bieżącej ceny prądu.
Co załatwić przed montażem
Domowa instalacja mieści się w progu 50 kW, czyli w definicji mikroinstalacji, i nie wymaga pozwolenia na budowę. Operator wymienia licznik na dwukierunkowy na własny koszt. Na samą fotowoltaikę nie ma dziś osobnego programu: Mój Prąd zakończył się we wrześniu 2025 i nie będzie kontynuowany. Fotowoltaikę finansuje Czyste Powietrze, ale wyłącznie razem z wymianą kotła i do 15 000 zł. Prowadzi je fundusz wojewódzki w Gdańsku.
Poza programami krajowymi działa ulga termomodernizacyjna. Odliczasz ją od dochodu w rocznym zeznaniu. Wydatek pokryty dotacją nie wchodzi do odliczenia, więc obie ścieżki liczy się razem.
Warto zacząć od sprawdzenia, jakie przyłącze ma budynek. Powyżej 3,68 kW mocy wyjściowej falownika operator wymaga przyłącza trójfazowego. Paneli w kWp może być więcej. Rozwinięcie tematu jest w poradniku o uzysku z fotowoltaiki.