Ile prądu da instalacja w Chełmie
Punktem wyjścia jest 1087 kWh rocznie z jednego kilowata mocy. Tyle podaje baza PVGIS dla współrzędnych Chełma, przy optymalnym nachyleniu 38 stopni i module skierowanym na południe.
| Moc instalacji | Rocznie | Czerwiec | Grudzień |
|---|---|---|---|
| 3 kWp | 3 261 kWh | 407 kWh | 83 kWh |
| 5 kWp | 5 435 kWh | 678 kWh | 138 kWh |
| 8 kWp | 8 696 kWh | 1 085 kWh | 220 kWh |
| 10 kWp | 10 870 kWh | 1 356 kWh | 275 kWh |
Dla najpopularniejszej wielkości, czyli 5 kWp, wychodzi około 5 435 kWh w skali roku. To mniej więcej roczne zużycie domu z pompą ciepła, bez ogrzewania basenu i ładowania samochodu.
Uzysk bierze się z nasłonecznienia, a to wynosi 1 355 kWh na metr kwadratowy rocznie przy optymalnym nachyleniu. Do licznika trafia około 80 procent tej energii. Brakujące procenty to spadek sprawności ogniw w upale, praca falownika i straty na przewodach, a nie zła jakość paneli.
Produkcja miesiąc po miesiącu
| Miesiąc | Z 1 kWp | Instalacja 5 kWp |
|---|---|---|
| Styczeń | 32 kWh | 160 kWh |
| Luty | 52,2 kWh | 261 kWh |
| Marzec | 94,9 kWh | 475 kWh |
| Kwiecień | 119,6 kWh | 598 kWh |
| Maj | 130,9 kWh | 655 kWh |
| Czerwiec | 135,6 kWh | 678 kWh |
| Lipiec | 135,3 kWh | 677 kWh |
| Sierpień | 131 kWh | 655 kWh |
| Wrzesień | 106,7 kWh | 534 kWh |
| Październik | 82,1 kWh | 411 kWh |
| Listopad | 39,2 kWh | 196 kWh |
| Grudzień | 27,5 kWh | 138 kWh |
Różnica między szczytem a dołem sezonu jest 5-krotna: 135,6 kWh z kilowata w czerwcu i 27,5 kWh w grudniu. Zimowy miesiąc to tylko 2,5 procent rocznego uzysku.
Wniosek jest prosty: zimą dach nie nadąży za domem. Rozliczenie idzie przez depozyt prosumencki, a nie przez licznik pracujący w obie strony. Dlatego autokonsumpcja w chwili produkcji jest warta więcej niż kolejny kilowat mocy.
Dobór mocy: od rachunku, nie od dachu
Policz to od rachunku, nie od powierzchni dachu. Dla 4000 kWh rocznie wychodzi tu około 3,7 kWp, bo kilowat daje 1087 kWh. Dla zużycia 6000 kWh licz około 5,5 kWp.
W net-billingu liczy się jednak nie sam roczny bilans, ale to, ile prądu zużyjesz w chwili produkcji. Bez sterowania odbiornikami na miejscu zużywa się od 25 do 33 procent produkcji. Dlatego sterowanie zasobnikiem ciepłej wody bywa lepszą inwestycją niż dodatkowy kilowat.
Pompa ciepła zmienia rachunek: trzeba ją policzyć razem z instalacją. Dom 150 m2 po termomodernizacji potrzebuje tu 11 200 kWh ciepła, co pompa zamienia na około 3 200 kWh prądu. W praktyce dokłada to do instalacji około 2,9 kWp.
Kąt, kierunek i zacienienie
Dla tego punktu PVGIS wskazuje 38 stopni jako kąt optymalny. Większość dachów w Polsce ma nachylenie w przedziale 35 do 45 stopni, czyli praktycznie tam, gdzie trzeba. Korekta kąta ma sens na dachu płaskim albo przy montażu na gruncie.
Najwięcej produkcji zabiera nie kąt, tylko cień. Zacieniony fragment jednego panelu potrafi ściągnąć w dół cały string. Przy zacienionej połaci osobna elektronika na każdy moduł zwykle się broni.
Skręcenie połaci o 30 stopni od południa zabiera tylko kilka procent uzysku. Brak połaci południowej nie jest powodem, żeby rezygnować. Energia płynie wtedy szerzej w ciągu dnia, a nie skokiem w okolicach południa.
Po ilu latach zwróci się instalacja w Chełmie
Policzmy to na instalacji 5 kWp. Kosztuje z montażem około 26 250 zł i wyprodukuje 5 435 kWh w roku. Na miejscu zużyjesz około 1 631 kWh, a 3 805 kWh sprzedasz w net-billingu. Roczna korzyść wynosi tu około 2 720 zł, więc koszt wraca po 9,6 roku.
| Moc instalacji | Produkcja rocznie | Koszt z montażem | Oszczędność rocznie | Oszczędność w 10 lat |
|---|---|---|---|---|
| 3 kWp | 3 261 kWh | 15 750 zł | 1 630 zł | 16 300 zł |
| 5 kWp | 5 435 kWh | 26 250 zł | 2 720 zł | 27 200 zł |
| 8 kWp | 8 696 kWh | 42 000 zł | 4 360 zł | 43 600 zł |
| 10 kWp | 10 870 kWh | 52 500 zł | 5 450 zł | 54 500 zł |
Założenia: 30 procent autokonsumpcji, 1,04 zł za kilowatogodzinę kupowaną, 0,27 zł za oddaną do sieci i 5 250 zł za kilowat mocy instalacji. Tak samo liczy kalkulator opłacalności, tyle że na ogólnym uzysku 1000 kWh z kilowata zamiast na lokalnym.
W tabeli nie ma kolumny z okresem zwrotu i to nie jest przeoczenie: koszt i oszczędność rosną razem z mocą, więc 3 kWp zwraca się tyle samo lat co 10 kWp. Decyduje o nim to, ile energii zużyjesz w chwili produkcji, a nie ile jej wyprodukujesz. Prąd zużyty na miejscu oszczędza pełną stawkę, oddany do sieci tylko jej ułamek: przy 50 procentach autokonsumpcji zamiast 30 ta sama instalacja zwraca się po 7,4 roku. Najprościej podnieść ją stałym odbiornikiem dziennym: pompą ciepła, bojlerem albo autem. Roczne zużycie pompy dla tego klimatu podajemy na stronie o pompie ciepła.
Do tego dochodzi ulga termomodernizacyjna, która zmniejsza dochód do opodatkowania, a nie sam podatek. W pierwszym progu skali koszt netto to około 23 100 zł, w drugim 17 850 zł. Daje to zwrot po 8,5 roku w pierwszym progu i po 6,6 roku w drugim. Jak to rozliczyć, opisujemy w poradniku o uldze termomodernizacyjnej.
Kilku rzeczy ten rachunek celowo nie uwzględnia. Nie ma tu degradacji modułów, wymiany falownika po dekadzie ani zmian miesięcznej stawki RCEm, od której zależy wartość nadwyżek. W drugą stronę działa wzrost cen prądu: każda podwyżka skraca zwrot, bo zwiększa wartość energii zużytej na miejscu.
Formalności i dofinansowanie
Dla mocy do 50 kWp nie ma pozwolenia ani zgłoszenia budowlanego. Przyłączenie prosumenta i wymiana licznika są bezpłatne. Program dla samych paneli obecnie nie działa, bo Mój Prąd zamknięto we wrześniu 2025 i nie ma następcy w tej formule. Fotowoltaikę finansuje Czyste Powietrze, ale wyłącznie razem z wymianą kotła i do 15 000 zł. Prowadzi je fundusz wojewódzki w Lublinie.
Do tego dochodzi ulga termomodernizacyjna rozliczana w PIT. Odliczasz ją od dochodu w rocznym zeznaniu. Kwota dotacji pomniejsza podstawę odliczenia, co trzeba uwzględnić z góry.
Zanim podpiszesz umowę, sprawdź warunki przyłączenia i moc umowną. Granicą jest 3,68 kW mocy wyjściowej falownika, a nie moc modułów: przy większej mocy potrzebne są trzy fazy. Szczegóły rozkładamy w poradniku o produkcji z fotowoltaiki.