Ile prądu da instalacja w Białymstoku
Punktem wyjścia jest 1017 kWh rocznie z jednego kilowata mocy. Tyle podaje baza PVGIS dla współrzędnych Białegostoku, przy optymalnym nachyleniu 39 stopni i module skierowanym na południe.
| Moc instalacji | Rocznie | Czerwiec | Grudzień |
|---|---|---|---|
| 3 kWp | 3 051 kWh | 398 kWh | 66 kWh |
| 5 kWp | 5 085 kWh | 664 kWh | 110 kWh |
| 8 kWp | 8 136 kWh | 1 062 kWh | 175 kWh |
| 10 kWp | 10 170 kWh | 1 327 kWh | 219 kWh |
Pięć kilowatów mocy to w tych warunkach około 5 085 kWh rocznie. Tyle zużywa przeciętny dom jednorodzinny z pompą ciepła i bez samochodu elektrycznego.
Źródłem jest energia słońca: 1 267 kWh na metr kwadratowy w ciągu roku, licząc dla płaszczyzny pochylonej pod kątem 39 stopni. Do licznika trafia około 80 procent tej energii. Brakujące procenty to spadek sprawności ogniw w upale, praca falownika i straty na przewodach, a nie zła jakość paneli.
Produkcja miesiąc po miesiącu
| Miesiąc | Z 1 kWp | Instalacja 5 kWp |
|---|---|---|
| Styczeń | 30,1 kWh | 151 kWh |
| Luty | 50 kWh | 250 kWh |
| Marzec | 88,9 kWh | 445 kWh |
| Kwiecień | 115 kWh | 575 kWh |
| Maj | 129,9 kWh | 650 kWh |
| Czerwiec | 132,7 kWh | 664 kWh |
| Lipiec | 131 kWh | 655 kWh |
| Sierpień | 123,1 kWh | 616 kWh |
| Wrzesień | 101,2 kWh | 506 kWh |
| Październik | 66,6 kWh | 333 kWh |
| Listopad | 27 kWh | 135 kWh |
| Grudzień | 21,9 kWh | 110 kWh |
Czerwiec daje 132,7 kWh z kilowata, grudzień 21,9 kWh, czyli 6 razy mniej. Na grudzień przypada 2,2 procent rocznej produkcji.
To dlatego rocznego bilansu nie da się przełożyć na comiesięczny rachunek. Nadmiar z czerwca zamienia się w depozyt, z którego opłacasz grudniowe zakupy energii. Im więcej zużyjesz w chwili produkcji, tym mniej traci na rozliczeniu.
Ile kilowatów potrzebujesz
Punktem wyjścia jest roczne zużycie prądu, a nie liczba wolnych metrów na połaci. Przy zużyciu 4000 kWh rocznie i uzysku 1017 kWh z kilowata potrzebujesz około 3,9 kWp. Dom zużywający 6000 kWh potrzebuje mniej więcej 5,9 kWp.
W net-billingu liczy się jednak nie sam roczny bilans, ale to, ile prądu zużyjesz w chwili produkcji. W praktyce dom bez magazynu wykorzystuje u siebie mniej niż jedną trzecią produkcji. Dlatego sterowanie zasobnikiem ciepłej wody bywa lepszą inwestycją niż dodatkowy kilowat.
Pompa ciepła zmienia rachunek: trzeba ją policzyć razem z instalacją. Dla domu 150 m2 po termomodernizacji wychodzi 11 900 kWh ciepła rocznie, czyli około 3 400 kWh prądu przy współczynniku 3,5. To znaczy, że instalacja pod dom z pompą ciepła musi mieć tu około 3,3 kWp więcej.
Dach: nachylenie, strona świata i cień
Optymalne nachylenie dla tej szerokości geograficznej to 39 stopni. Różnica między optimum a typowym dachem jest na tyle mała, że nie warto o nią walczyć. Na skośnym dachu panele układa się równolegle do połaci i na tym kończy się temat.
Cień robi tu większą różnicę niż kilka stopni nachylenia. Zacieniony fragment jednego panelu potrafi ściągnąć w dół cały string. Dlatego przy trudnym dachu rozważa się optymalizatory albo mikroinwertery.
Kierunek połaci ma mniejsze znaczenie, niż się zwykle sądzi: 30 stopni w bok to strata rzędu kilku procent. Instalacja na dwóch przeciwnych połaciach ma sens. Energia płynie wtedy szerzej w ciągu dnia, a nie skokiem w okolicach południa.
Po ilu latach zwróci się instalacja w Białymstoku
Za 5 kWp z montażem zapłacisz około 26 250 zł, a instalacja odda 5 085 kWh w roku. Na miejscu zużyjesz około 1 526 kWh, a 3 560 kWh sprzedasz w net-billingu. W sumie około 2 550 zł mniej na rachunkach w skali roku, czyli zwrot po 10,3 roku.
| Moc instalacji | Produkcja rocznie | Koszt z montażem | Oszczędność rocznie | Oszczędność w 10 lat |
|---|---|---|---|---|
| 3 kWp | 3 051 kWh | 15 750 zł | 1 530 zł | 15 300 zł |
| 5 kWp | 5 085 kWh | 26 250 zł | 2 550 zł | 25 500 zł |
| 8 kWp | 8 136 kWh | 42 000 zł | 4 080 zł | 40 800 zł |
| 10 kWp | 10 170 kWh | 52 500 zł | 5 100 zł | 51 000 zł |
Rachunek stoi na wartościach z konfiguracji serwisu: 30 procent autokonsumpcji, 1,04 zł/kWh za prąd z sieci, 0,27 zł/kWh za energię oddaną i 5 250 zł za kilowat instalacji. Różnica wobec kalkulator opłacalności jest jedna: tu uzysk pochodzi z bazy dla tych współrzędnych, a nie z uśrednionego 1000 kWh z kilowata.
W tabeli brakuje okresu zwrotu osobno dla każdej mocy i brakuje go celowo: byłby wszędzie taki sam, bo koszt i oszczędność zmieniają się w tym samym tempie. Na okres zwrotu działa więc nie moc, tylko autokonsumpcja. Różnica jest duża: 50 procent autokonsumpcji zamiast 30 skraca zwrot tej samej instalacji do 7,9 roku. Do takiego poziomu dochodzi się z pompą ciepła, ładowarką samochodu albo sterowaniem odbiornikami. Ile prądu bierze tu pompa, liczymy na osobnej stronie.
Rachunek zmienia jeszcze ulga termomodernizacyjna, odliczana od dochodu w rocznym PIT. Realny odzysk zależy więc od stawki: przy 12 procentach koszt netto instalacji 5 kWp spada do około 23 100 zł, a przy 32 procentach do 17 850 zł. Okres zwrotu spada odpowiednio do 9,1 roku i 7 lat. Szczegóły rozliczenia są w tekście o uldze termomodernizacyjnej.
To rachunek uproszczony i warto wiedzieć, czego nie obejmuje. Nie ma tu degradacji modułów, wymiany falownika po dekadzie ani zmian miesięcznej stawki RCEm, od której zależy wartość nadwyżek. Przeciwnie działa drożejący prąd, bo podnosi wartość każdej kilowatogodziny zużytej pod własnym dachem.
Formalności i dofinansowanie
Pozwolenia na budowę dla domowej instalacji nie ma, ale zgłoszenie przyłączenia do operatora jest obowiązkowe. Za zgłoszenie przyłączenia i nowy licznik nie płacisz. Na samą fotowoltaikę nie ma dziś osobnego programu: Mój Prąd zakończył się we wrześniu 2025 i nie będzie kontynuowany. Jedyna ścieżka dotacyjna dla paneli to Czyste Powietrze przy okazji wymiany źródła ciepła, z limitem 15 000 zł. Wnioski przyjmuje fundusz w Białymstoku.
Niezależnie od dotacji możesz skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej. Wydatek zmniejsza podstawę opodatkowania w rozliczeniu rocznym. Kwota dotacji pomniejsza podstawę odliczenia, co trzeba uwzględnić z góry.
Warto zacząć od sprawdzenia, jakie przyłącze ma budynek. Granicą jest 3,68 kW mocy wyjściowej falownika, a nie moc modułów: przy większej mocy potrzebne są trzy fazy. Rozwinięcie tematu jest w poradniku o uzysku z fotowoltaiki.