Jak sprawdzić, czy okno jest nieszczelne?
Przesuń dłoń powoli wzdłuż krawędzi zamkniętego skrzydła. Jeśli w którymś miejscu czujesz chłodny strumień powietrza, tam okno przepuszcza. Taki sprawdzian podaje materiał o regulacji okien PCV z kampanii LIFE EKOMAŁOPOLSKA, współfinansowanej przez NFOŚiGW.
Są też inne sygnały. Okno gwiżdże przy silnym wietrze. Firanka rusza się, choć wszystko jest zamknięte. Przy ramie jest wyraźnie zimniej niż kawałek dalej, mimo że kaloryfer grzeje.
Ustal też, skąd dokładnie wieje. Przeciąg między skrzydłem a ramą to sprawa docisku albo uszczelki, i od nich zaczynasz. Nawiewnik, czyli kratka w ramie albo nad oknem, wpuszcza powietrze celowo. To wentylacja, a nie nieszczelność.
Okna tryb zimowy: jak ustawić?
Najpierw jeden wyjątek. Jeśli w kuchni albo łazience masz piecyk gazowy, a w oknach nie ma nawiewników, nie ustawiaj w tych pomieszczeniach największego docisku. PSP zaleca tam choćby niewielkie rozszczelnienie okien, a Energy Saving Trust ostrzega, że mieszkanie bez nawiewników może już być zbyt szczelne, żeby je dalej uszczelniać.
Tryb zimowy to mocniejszy docisk skrzydła do ramy, który ustawiasz, obracając trzpienie regulacyjne na obwodzie skrzydła. Materiał LIFE EKOMAŁOPOLSKA mówi wprost: zimą okna powinny być bardziej szczelne, żeby ograniczyć straty ciepła, a latem docisk może być mniejszy.
Okna PCV mają zwykle okucia regulowane, ale producenci okuć rozwiązują to różnie. Winkhaus ma ośmiokątne sworznie z kropkami. Roto stosuje zaczepy grzybkowe z regulowanym dociskiem. W instrukcji Schüco docisk zmienia się śrubami mimośrodowymi przy zaczepach od strony klamki. Zanim cokolwiek obrócisz, ustal, jakie okucie masz w oknie.
Razem z dociskiem rośnie siła potrzebna do obrócenia klamki. Winkhaus zwraca na to uwagę i radzi ustawiać sworznie stopniowo. Jeśli po zmianie klamka chodzi bardzo ciężko, cofnij ostatni krok.
Tryb zimowy w oknach: kropka czy kreska, w którą stronę?
Nie ma jednej reguły dla wszystkich okien, bo każdy producent okuć oznacza ustawienie po swojemu. W okuciu Winkhaus na sworzniu są kropki różnej wielkości. Aktualne ustawienie pokazuje kropka zwrócona do wnętrza pokoju, czyli od ramy. Żeby zwiększyć docisk, obracasz sworzeń tak, by do pokoju wskazywała większa kropka.
Roto przy zaczepie V pisze tylko, że jego położenie widać po oznaczeniu na samym zaczepie. Schüco zwiększa docisk, obracając śruby mimośrodowe lekko przeciwnie do ruchu wskazówek zegara. Ten kierunek dotyczy jednak tego konkretnego okucia, a nie każdego okna.
Widzisz na trzpieniu kreskę zamiast kropek? To znak innego producenta i jego znaczenie sprawdź w instrukcji. Reguły w rodzaju „kropka w takim a takim położeniu to zima” krążą po poradnikach, ale nie znaleźliśmy ich w dokumentacji producentów okuć. Instrukcję dostaniesz od firmy, która montowała okna, albo ze strony producenta okucia.
Regulacja okien na zimę imbusem krok po kroku
Narzędzie zależy od okucia. Sworznie Winkhaus obrócisz ręką albo kluczem producenta, a inne trzpienie kluczem płaskim lub imbusowym. Roto do regulacji swojego zaczepu V podaje klucz imbusowy 4 mm. Sam reguluj tylko trzpienie i zaczepy na obwodzie skrzydła. Śruby przy zawiasach zostaw serwisowi i nigdy nie wyjmuj skrzydła z zawiasów, bo może spaść.
- Otwórz skrzydło i znajdź wszystkie trzpienie albo zaczepy na jego obwodzie.
- Sprawdź, jak ustawiony jest każdy z nich. Zrób zdjęcie, żeby w razie czego wrócić do punktu wyjścia.
- Obróć każdy trzpień o jeden krok w stronę większego docisku. Wszystkie tak samo, żeby skrzydło dociskało równo.
- Zamknij okno i sprawdź klamkę. Jeśli idzie ciężko, cofnij ostatni krok.
- Przesuń dłoń wzdłuż krawędzi. Jeśli dalej czujesz przeciąg, obejrzyj uszczelkę.
- Przy okazji nasmaruj punkty smarowania okuć. Winkhaus zaleca robić to co najmniej raz w roku.
Zakres regulacji jest mały. W okuciu Winkhaus activPilot Concept sworzeń zmienia docisk o ±0,8 mm, a śruba przy łożysku skrzydła o ±1,2 mm. Większej szczeliny sama regulacja więc nie zamknie.
Instrukcje Winkhausa i MACO są pisane dla firm okiennych i fachowców. Obrót trzpieni zrobisz sam. Gdy skrzydło mimo regulacji nie domyka się albo trze o ramę, wezwij serwis okien.
Jak uszczelnić okna plastikowe na zimę?
W oknie plastikowym kolejność jest prosta: najpierw tryb zimowy, potem uszczelka. Regulacja nic nie kosztuje, więc od niej zacznij.
Jeśli po zwiększeniu docisku nadal wieje między skrzydłem a ramą, obejrzyj uszczelkę na całym obwodzie. Zużytą wymienisz na nową, ale musi pasować do twojego profilu. Jak ją dobrać, piszemy niżej.
Nawiewnika w ramie nie zaklejaj taśmą ani pianką. Gdy w mieszkaniu jest piecyk gazowy albo kuchenka gazowa, okno bez dopływu powietrza zwiększa ryzyko zatrucia czadem. Szczegóły są w sekcji o wentylacji poniżej.
Jak uszczelnić stare okna drewniane?
Stare okno drewniane uszczelniasz paskami w miejscu, gdzie skrzydło przylega do ramy. Jeśli na obwodzie skrzydła nie ma trzpieni regulacyjnych, trybu zimowego nie ustawisz i zostaje właśnie uszczelnianie. Brytyjska Energy Saving Trust opisuje kilka sposobów.
| Sposób | Do jakiego okna | Plusy i minusy |
|---|---|---|
| Samoprzylepna taśma piankowa | okno otwierane | tania i łatwa w montażu, ale może szybko się zużyć |
| Pasek metalowy lub plastikowy ze szczotką albo wargą | okno otwierane | trwalszy, trochę droższy |
| Szczotka | okno przesuwane w pionie | lepsza niż pianka przy takim oknie |
| Silikon | okno, którego się nie otwiera | zamyka szczelinę na stałe |
Najwięcej zależy od rozmiaru paska. Za gruby się zgniecie i okna nie domkniesz. Za cienki zostawi szczelinę, przez którą dalej będzie wiało. Przed zakupem zmierz szczelinę i weź pasek, który ją wypełni.
Silikonu nie kładź na skrzydło, które otwierasz do wietrzenia. Według EST to sposób na okna nieotwierane.
Uszczelki do okien: kiedy wymienić?
Wymień uszczelkę, gdy po ustawieniu trybu zimowego nadal czujesz przeciąg przy krawędzi skrzydła albo widzisz na niej przerwę czy pęknięcie. Liczby lat nie podajemy, bo w dokumentacji producentów, do której dotarliśmy, jej nie ma.
Kupuj uszczelkę przeznaczoną do twojego systemu profili. MACO ostrzega, że niewłaściwa uszczelka pogarsza wodoszczelność i przepuszczalność powietrza, a do tego zmienia siłę potrzebną do zamknięcia okna. Najprościej zapytać producenta okna albo firmę, która je montowała, i podać markę okna.
Szczelne okna a czad: na co uważać w bloku z gazem?
Uszczelniaj okna, ale nigdy nie zaklejaj kratek wentylacyjnych ani nawiewników. Państwowa Straż Pożarna wymienia szczelnie zamknięte, dodatkowo uszczelnione okna i zaklejone kratki wśród powodów, przez które w mieszkaniu może być niebezpiecznie.
Według poradnika PSP szczelne okna powinny mieć nawiewniki. Zasłonięcie kratki nawiewnej w drzwiach łazienki albo wywiewnej przy przewodzie wentylacyjnym grozi śmiertelnym zatruciem. Według statystyk PSP w sezonach grzewczych od 2019/2020 do 2023/2024 czad zabijał w Polsce od 37 do 54 osób na sezon, a w sezonie 2023/2024 zginęły 53 osoby. Większość wypadków śmiertelnych zdarza się między 1 listopada a 31 marca.
Masz w kuchni albo łazience urządzenie gazowe? PSP radzi często wietrzyć to pomieszczenie i zostawić choćby niewielkie rozszczelnienie okien. EST z kolei odradza likwidowanie szczelin w kuchni i łazience, gdzie powstaje dużo wilgoci. Jak wietrzyć takie pomieszczenia, żeby nie wychłodzić mieszkania, opisujemy w tekście o tym, jak wietrzyć mieszkanie zimą.
Po uszczelnieniu sprawdź ciąg kartką papieru. Przyłóż ją do kratki wentylacyjnej: przy sprawnej wentylacji kartka przywiera. Jeśli kartka odpada, uchyl okno albo otwórz nawiewnik i sprawdź jeszcze raz. Gdy przy uchylonym oknie przywiera, mieszkaniu brakuje dopływu powietrza: zmniejsz docisk albo poproś o montaż nawiewnika. Gdy nie przywiera nawet wtedy, zgłoś to zarządcy, który ma obowiązek przeglądać wentylację co najmniej raz w roku. Co wolno zmienić w wentylacji mieszkania, opisujemy w tekście o wentylacji mechanicznej w bloku.
Kiedy uszczelnianie okien nie wystarczy?
Nie wystarczy, gdy powietrze idzie spod parapetu albo z połączenia ramy z murem. Tego uszczelka nie naprawi, bo to wada montażu. Objawy i naprawę opisuje tekst o mostkach termicznych przy oknach.
Nie wystarczy też, gdy okno jest tak zużyte, że ani regulacja, ani paski nie zatrzymują przeciągu. Wtedy zostaje wymiana stolarki. Dotacje na okna dotyczą dziś głównie domów jednorodzinnych, a program Ciepłe Mieszkanie dla mieszkań nie ma nowych naborów (stan na październik 2026). Co jest dostępne, opisuje poradnik o dofinansowaniu do wymiany okien.
Ile da samo uszczelnienie w złotówkach, nie podamy, bo nie ma polskich pomiarów. EST szacuje, że uszczelnienie okien, podłóg i drzwi oszczędza w Wielkiej Brytanii ok. 55 funtów rocznie, ale to tamtejsze ceny i domy. Inne tanie sposoby na niższe rachunki zebraliśmy w poradniku, jak obniżyć koszty ogrzewania bez wymiany kotła.
